III SA/Po 229/25

Dnia 28 maja 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Kruszewski (sprawozdawca) Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz Protokolant: st. sekr. sąd. Agnieszka Raczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2025 roku sprawy ze skargi C. N. na orzeczenie Zarządu Województwa z dnia 5 marca 2025 r. nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia protestu oddala skargę. Zaskarżonym orzeczeniem z 5 marca 2025 r. Komisja Odwoławcza Instytucji Zarządzającej Programu Fundusze Europejskie dla [...] (dalej: komisja odwoławcza) działając w imieniu Zarządu Województwa, po rozpatrzeniu protestu C. N. (dalej: "wnioskodawca", "skarżący"), od oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie projektu "[...]!", dokonanej przez Wojewódzki Urząd Pracy w [...], działając na podstawie art. 69 ustawy z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 (Dz.U.2022 poz. 1079, dalej: "ustawa wdrożeniowa"), orzekła o nieuwzględnieniu protestu. Orzeczenie zostało wydane w następującym stanie sprawy. Wojewódzki Urząd Pracy, jako Instytucja Pośrednicząca (dalej: "WUP") ogłosił nabór nr [...], w ramach Programu Regionalnego Fundusze Europejskie dla [...] 2021-2027 - Działanie 06.10. "Aktywna integracja". W ramach ww. naboru skarżący złożył w dniu 11 lipca 2024 r. wniosek o dofinansowanie projektu nr [...] pt. "[...]" (dalej: "projekt"). Informacją przesłaną 22 listopada 2024 r. WUP zawiadomił skarżącego o negatywnym wyniku oceny merytorycznej projektu, ponieważ jego wniosek, pomimo uzyskania niezbędnej łącznej liczby punktów, nie osiągnął jednak minimum 70% wymaganych w zakresie kryterium merytorycznego nr 1: "Adekwatność doboru celów projektu". Ocenę przyznanej punktacji za poszczególne kryteria dostępu zawarto w karcie oceny merytorycznej wniosku przesłaną wnioskodawcy wraz z ww. informacją. W proteście od oceny merytorycznej wniosku skarżący zakwestionował ocenę wniosku dokonaną na podstawie kryteriów merytorycznych punktowych: - kryterium nr 1 "Adekwatność doboru celów projektu", - kryterium nr 6 "Prawidłowość sporządzenia budżetu". Wnoszący protest domagał się zwiększenia liczby punktów przyznawanych za ww. kryteria i zatwierdzenie wniosku ze zwiększoną liczbą punktów. Zdaniem wnioskodawcy przyznana ocena była nieuzasadniona, niesprawiedliwa i krzywdząca dla skarżącego. W jej wyniku doszło do rażącego naruszenia podstawowych zasad oceny wniosków, w tym zasad przejrzystości, bezstronności, rzetelności i równego tratowania wnioskodawców. Protest został rozpatrzony przez komisję odwoławczą orzeczeniem z 5 marca 2025 r. o nieuwzględnieniu protestu. Komisja ponownie oceniła wniosek w zakresie spełnienia kryteriów wyboru projektów, z oceną których nie zgodził się wnioskodawca w proteście. Wskazano, że wniosek skarżącego nie uzyskał minimum 70% punktów w ramach kryterium nr 1, w związku z czym protest nie mógł zostać uwzględniony. Przyznano natomiast dodatkowy punkt w zakresie kryterium nr 6. W uzasadnieniu orzeczenia dokonał analizy w zakresie oceny kryterium nr 1 "Adekwatność doboru celów projektu" odnośnie zarzutów nr 1- 4 protestu. Odnosząc się do zarzutu nr 1 protestu wyjaśniono, że w karcie oceny merytorycznej oceniający wskazał, że w ramach jednego z zadań wskazano, że uczestnicy projektu będą mogli wybrać 3 z 4 tematów w ramach treningów kompetencji społecznych na podstawie indywidualnych ścieżek reintegracji (IŚR). Komisja Oceniający wytknął brak uzasadnienia dlaczego uczestnicy projektu nie mogą wybrać we wszystkich 4 tematów szkoleń, co może stać w sprzeczności z IŚR. Oceniający za brak takiego uzasadnienia odjął 2 punkty. Wnioskodawca w proteście nie zgodził się z otrzymaną oceną, podnosząc, że przeprowadzenie 4 treningów dla wszystkich uczestników byłoby utrudnione organizacyjnie, a nadto wybór 3 z 4 tematów grupowych treningów kompetencji społecznych uzasadniony jest koniecznością indywidualizacji wsparcia. Komisja odwoławcza dokonując oceny wskazała, że z wniosku wynikało, iż każdy uczestnik projektu weźmie udział w 3 z 4 grupowych treningów kompetencji społecznych na podstawie diagnozy, wynikającej z indywidualnej ścieżki reintegracji. Komisja dostrzegła, że treningi miały być dotyczyć: (1) komunikacji interpersonalnej, (2) autoprezentacji, (3) asertywności i (4) radzeniu sobie ze stresem. Komisja oceniła, że każdy z tych bloków tematycznych umożliwiałby zdobycie umiejętności przydatnych każdemu z uczestników projektu, ułatwiając efektywną współpracę z innymi i umożliwiając aktywny udział w życiu zawodowym. Zdaniem Komisji Odwoławczej bez uzasadnienia z góry założono, że żaden z uczestników nie będzie potrzebował wszystkich treningów, podczas gdy sytuacja taka jest możliwa i prawdopodobna, a sztywne zapisy wniosku zamykały tę ścieżkę. Wskazano również, że oceniający, zgodnie z definicją kryterium powinien zweryfikować potrzeby realizacji poszczególnych zadań zaplanowanych w ramach wniosku i ich powiązania z przedstawionym problemem. Podkreślono, że uczestnik i jego indywidualne potrzeby powinny stanowić punkt wyjścia do planowania kompleksowego wsparcia. Dlatego - zdaniem komisji odwoławczej - wszyscy uczestnicy powinni mieć możliwość skorzystania z wszystkich oferowanych w projekcie treningów kompetencji społecznych. Wytknięto również, że we wniosku o dofinansowanie brakuje uzasadnienia dlaczego wszyscy uczestnicy mają wziąć udział w 3 treningach kompetencji społecznych. Dlatego komisja odwoławcza podtrzymała stanowisko oceniającego. Następnie komisja odwoławcza odniosła się do zastrzeżeń dotyczących odjęcia punktów z powodu tego, że zaświadczenia o odbyciu stażu ma wystawiać beneficjent, a nie podmiot u którego uczestniczy będą odbywali staż. W proteście podniesiono, że w kontekście ww. ustawy to wnioskodawca pełni rolę analogiczną do starosty oraz że analogiczne zapisy jak w przedmiotowym wniosku były akceptowane w naborach w poprzedniej perspektywie finansowej. Odnosząc się do ww. zarzutu z powołaniem na przepisy art. 53 ust. 5 ustawy z 20 kwietnia 2024 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ora na § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 20 sierpnia 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków odbywania stażu przez bezrobotnych, komisja odwoławcza stwierdziła, że przepisów tych nie można bezpośrednio przełożyć na sytuację wnioskodawcy, gdyż to nie starosta sprawuje nadzór nad odbywaniem stażu, lecz pracodawca powinien wydawać dokument o odbyciu stażu. Jednocześnie wskazano, że przedmiotem procedury odwoławczej jest wyłącznie ocena przedmiotowego wniosku, dlatego nie mają na ocenę wpływu wyniki i oceny formułowane wobec innych wnioskodawców. W tym nie mogą mieć wpływu na jego rozstrzygnięcie oceny projektów innych wnioskodawców w innych postępowaniach. W związku z powyższym komisja odwoławcza zgodziła się w tym zakresie z oceną dokonaną przez pracownika instytucji pośredniczącej. Co do zarzutu dotyczącego wadliwej, zdaniem skarżącej, oceny dotyczącej planowanego rozmiaru czasowego wsparcia uczestników określonego jako "mentoring" organ wskazał, iż skarżący zaplanował indywidualne wsparcie mentora w wymiarze średnio 4 godzin na osobę przez 2 miesiące. Zgodnie z ideą mentoringu jest to forma wsparcia, gdzie czas wsparcia jest wydłużony i polega na stałym wsparciu uczestnika projektu przez mentora. Sam Wnioskodawca w opisie zadania wskazuje, źe ww. forma wsparcia ma pozwolić na zbudowanie relacji uczestnika projektu z mentorem. Stwierdzono, iż mentoring polega na partnerskiej relacji między mentorem a uczestnikiem projektu skierowaną na odkrywanie i rozwijanie potencjału uczestnika projektu. Dane wsparcie powinno odbywać się poprzez regularne spotkania, gdzie uczestnik projektu będzie zdobywał wiedzę, poznawał siebie, czy też rozwijał zawodową samoświadomość. Wyżej wymienionych założeń nie sposób zrealizować w trakcie 4 godzin wsparcia w ciągu dwóch spotkań. Zdaniem oceniającego właściwym rozmiarem wsparcia było 3 miesiące przy minimalnym wymiarze 5 godzin na miesiąc. Odnosząc się do ww. oceny, w proteście zarzucono, że przyjęcie przez oceniającego założenia, że mentoring musi spełniać określone ramy czasowe, być długotrwały i obejmować wielomiesięczne regularne spotkania, nie znajduje żadnego uzasadnienia w obowiązujących regulacjach. Analizując protest komisja odwoławcza odniosła się do zapisów wniosku. Wyjaśniła, że podano w nim, iż: "Mentoring to specyficzna forma pomocy i wspierania w trudnych sytuacjach zawodowych i życiowych, zw. głównie z problemami adaptacyjnymi, która może się okazać szczególnie ważna w nowym miejscu zatrudnienia, dla osób z grupy docelowej, powracających bądź wchodzących na rynek pracy. Mentoring będzie polegał na indywidualnych spotkaniach i zbudowaniu relacji uczestnika projektu z mentorem..." Komisja odwoławcza wskazała również, że sam wnioskodawca we wniosku zwrócił uwagę na szczególny charakter procesu mentoringu oraz na potrzebę nawiązania relacji między mentorem a osobą mającą problemy adaptacyjne w nowym miejscu pracy. Komisja Odwoławcza nie zgodziła się w pełnym zakresem z zarzutami protestu dotyczącymi niewłaściwej oceny planowania finansowego, podtrzymała stanowisko oceniającego o konieczności zrewidowania kosztów treningów kompetencji społecznych oraz mentoringu. Nie uznała jednocześnie za zasadne zarzutów dotyczących oceny kalkulacji wielkości kosztów refundacji opieki nad dziećmi uczestników programu oraz kalkulacji kwoty stawki godzinowej stypendiów szkoleniowych dla uczestników projektu. Komisja przyznała jednak jeden dodatkowy punkt, co spowodowało, że skarżący uzyskał w ramach kryterium 19 na 20 możliwych punktów. Pismem z dnia 7 kwietnia 2025 r. skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego D. P., wniósł skargę na orzeczenie komisji odwoławczej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, zarzucając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo oraz że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny Pełnomocnik strony skarżącej zaskarżył rozstrzygnięcie dotyczące przeprowadzonej oceny projektu w zakresie kryteriów merytorycznych nr 1 zarzucając naruszenie przepisów art. 45 ust. 1 i ust. 2, art. 45 ust. 1 w zw. z art. 68 zd. pierwsze, art. 45 ust. 1-2 w zw. z art. 68 zd. pierwsze ustawy wdrożeniowej oraz naruszenie pkt 7.1. lit. e) Regulaminu wyboru projektów w zw. z art. 53 ust. 1-2 i 5 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 214 ze zm.), formułując zarzuty przedstawione w dalszej części niniejszego uzasadnienia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga jako niezasadna podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy wdrożeniowej w przypadku nieuwzględnienia protestu, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 i 655 dalej "p.p.s.a."). Zgodnie z art. 73 ust. 5 ustawy wdrożeniowej sąd rozpoznaje skargę w zakresie o którym mowa w art. 73 ust. 1. W myśl natomiast art. 73 ust. 8 ustawy wdrożeniowej w wyniku rozpoznania skargi sąd może: 1) uwzględnić skargę, stwierdzając, że: a) ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę właściwej instytucji w celu ponownego rozpatrzenia podjętego przez nią rozstrzygnięcia w przedmiocie nieuwzględnienia protestu, o którym mowa w art. 69 ust. 1 pkt 2, albo w przedmiocie negatywnej ponownej oceny, o której mowa w art. 69 ust. 4 pkt 2, b) pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia właściwej instytucji, która pozostawiła protest bez rozpatrzenia; 2) oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia; 3) umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli jest ono bezprzedmiotowe. Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd uznał, że nie ma podstaw do uwzględnienia skargi ustawy wdrożeniowej. Nie można bowiem stwierdzić, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo w stopniu mającym istotny wpływ na wynik oceny. Należy przede wszystkim wskazać, że kontrola sądowa legalności działań instytucji zarządzającej w procesie wyboru projektu do dofinansowania jest ograniczona. Sąd administracyjny co do zasady nie jest uprawniony do weryfikacji oceny projektu dokonanej przez organ, jeśli nie zostanie stwierdzone, że naruszono prawo w zakresie procedury konkursowej lub też przepisów ustawy wdrożeniowej. Sąd nie jest uprawniony do weryfikacji dokonanej przez ekspertów oceny pod względem merytorycznym np. przez odmienną ocenę założeń projektu i przyznanie określonej liczby punktów danemu projektowi, lecz wyłącznie do kontroli oceny projektu dokonanej przez organ co do przestrzegania kryteriów oceny zgodnie z art. 45 ust. 1 ustawy wdrożeniowej tj. zgodnie z zasadami przejrzystości, rzetelności i bezstronności, a także w zakresie kompletności oceny i jasności przyjętych kryteriów. Sąd administracyjny nie dokonuje zatem ponownej oceny projektu, nie zastępuje komisji, lecz jedynie jest uprawniony do kontroli Zgodnie z art. 56 ust. 7 ustawy wdrożeniowej, w przypadku negatywnej oceny projektu, informacja przekazana wnioskodawcy zawiera uzasadnienie wyniku tej oceny. Sporządzenie prawidłowego uzasadnienia wyniku negatywnej oceny projektu oraz prawidłowe sporządzenie uzasadnienia rozstrzygnięcia protestu jest zatem niezbędnym warunkiem umożliwiającym sądowi administracyjnemu wykonanie kontroli działalności administracji publicznej. Sąd dokonując analizy dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy, a w szczególności oceny wniosku uznał, że eksperci uzasadnili z jakich względów dokonali odjęcia punktów, za kwestionowane przez skarżącego kryteria, dokonując oceny w oparciu o zapisy wniosku, Regulaminu wyboru projektów, własne doświadczenie oraz wiedzę. W uzasadnieniu oceny projektu wyjaśniono w sposób spójny i logiczny jakie okoliczności przeważyły za przyznaną punktacją. Ocena projektu odnosiła się przy tym do wymogów zawartych w kryteriach. Należy przy tym zauważyć, że osoba oceniająca wydaje indywidualną opinię o wniosku, w oparciu o ściśle określone kryteria oraz zapisy dokumentów. Ze względu jednak na ograniczoną pulę środków przeznaczonych na dany nabór, dofinansowanie otrzymują jedynie projekty spełniające oceniane kryteria w najwyższym stopniu. Należy też pamiętać, że ocena eksperta zawsze jest oceną subiektywną stosownie do posiadanej wiedzy i doświadczenia. Celem ekspertów działających w ramach procedury konkursowej jest wybór najlepszego projektu, który będzie najbardziej zbliżony do założeń konkursu, a zgodnie z art. 43 ustawy wdrożeniowej wybrany do dofinansowania może zostać wyłącznie projekt spełniający kryteria wyboru projektów. Niezwykle istotnym w konsekwencji jest to, że dany wniosek i zawarte tam informacje ma z zadanie przekonać ekspertów o zasadności jego wyboru spośród innych wniosków. To, że dany projekt nie przekonał ekspertów, nie może być podstawą stwierdzenia niezgodności oceny tego projektu z prawem. Tryb konkursowy wyboru projektów do dofinansowania wymaga, aby wnioskodawca ubiegający się o określone dofinansowanie w ramach danego postępowania konkursowego rzetelnie i wyczerpująco przygotował swój wniosek w sposób, który przekona komisję konkursową do wybrania tego konkretnego projektu. Instytucja zarządzająca jest przy tym związana złożonym wnioskiem oraz załączoną do niego dokumentacją. Ewentualne braki w złożonej aplikacji, czy jej niespójność z zapisami regulaminu niosą ze sobą ujemne skutki dla wnioskodawcy i jest to oczywiste. Sformalizowanie postępowania konkursowego ma na celu zdyscyplinowanie wnioskodawców, zachowanie ich wysokiej staranności, tak aby w konsekwencji doszło do ułatwienia wyłonienia zwycięzcy konkursu i szybkiego załatwienia sprawy w związku z koniecznością terminowego rozdysponowania środków finansowych (por. wyroki NSA: z 24 maja 2017 r., II GSK 1028/17; z 15 października 2019 r., sygn. akt I GSK 2236/18). Rola organu sprowadza się natomiast do kompleksowej oceny wniosku i nie ma prawa wkraczać w meritum, zmieniać zapisów wniosku, modyfikować ich w sposób umożliwiający uzyskanie przez wnioskodawcę dofinansowania, domniemywać treści z wniosku nie wynikających - wbrew jego zapisom. Takie działanie organu naruszałoby bowiem zasady uczciwej konkurencji i dawałoby podstawę do postawienia zarzutu uchybienia obowiązkowi bezstronności (por. wyrok NSA z 5 stycznia 2022 r. I GSK 1641/21). Skarżący w postępowaniu sądowym zakwestionował ocenę projektu skarżącego pod kątem kryterium nr 1 "Adekwatność doboru celów projektu". Zgodnie z regulaminem konkursu odnoszącym się do kryterium nr 1 "Adekwatność doboru celów projektu" weryfikacji podlegało uzasadnienie potrzeby realizacji poszczególnych zadań zaplanowanych w ramach wniosku i ich powiązania z przedstawionym problemem. W ramach kryterium sprawdzane było, czy we wniosku przedstawiono wystarczający opis zakresu działań służących realizacji poszczególnych zadań, z uwzględnieniem roli partnerów – jeśli przewidziano ich realizację w ramach partnerstwa (maks. 7 pkt), w części 3.5 wniosku należało przedstawić opis działań planowanych do realizacji w ramach wskazanych zadań. Każdemu z zadań należało przypisać nazwę odzwierciedlającą charakter podejmowanych działań. Opis planowanych zadań powinien był być szczegółowy, z uwzględnieniem liczby osób objętych wsparciem w ramach zadania, terminów i osób odpowiedzialnych za ich realizację. W przypadku organizacji szkoleń konieczne było podanie najważniejszych informacji dotyczących sposobu organizacji (liczba uczestników, miejsce prowadzenia zajęć/szkoleń/kursów, liczba edycji konkursu, warunki do jego rozpoczęcia, planowane harmonogramy z liczbą godzin szkoleniowych, zaangażowana kadra, ramowy opis programu nauczania, materiały szkoleniowe, jakie zostaną przekazane uczestnikom. Kryterium było weryfikowane przede wszystkim w oparciu o zapisy pkt 3.4, 3.5., 3.6, 2.3.1., 5.1.1. wniosku. Odnosząc powyższe zapisy regulaminu konkursu do treści wniosku to w pkt 3.5. w ramach zadania 2 wnioskodawca wskazał, że uczestnicy projektu będą mogli wybrać trzy z czterech tematów w ramach treningów kompetencji społecznych na podstawie IŚR tj. "Komunikacja Interpersonalna", "Autoprezentacja", "Asertywność", "Radzenie sobie ze stresem". W ocenie merytorycznej odjęto skarżącemu 2 pkt wskazując, że wnioskodawca nie uzasadnił, dlaczego nie przewidział możliwości skorzystania przez uczestników projektu ze wszystkich czterech treningów kompetencji społecznych a jedynie nakazano wybór trzech spośród czterech dostępnych. W szczególności ekspert wskazał w uzasadnieniu oceny, że wnioskodawca powinien był szczegółowo uzasadnić założone wsparcie tj. z jakich względów pozostawił uczestnikom możliwość wyboru lub też zaplanować wszystkie cztery panele tematyczne dla wszystkich uczestników. Skarżący, podważając ocenę, argumentował, że przewidując udział uczestników projektu w trzech z czterech tematów treningów kierował się zasadą indywidualizacji wyrażoną w regulaminie wyboru projektów. W ocenie Sądu ocena ww. kryterium w kontekście zarzutu nr 1 została dokonana zgodnie z art. 45 ust. ustawy wdrożeniowej. Nie można przy tym stwierdzić, jak zarzucono w skardze, że dokonana ocena w tym zakresie została dokonana w sposób nieprzejrzysty, nierzetelny, arbitralny, niekonsekwentny i sprzeczny z zasadami logiki. W szczególności z treści regulaminu wynika, że opis planowanych zadań w części 3.5. miał być szczegółowy. Prawidłowo zatem, zgodnie z ww. zapisami regulaminu ekspert w ocenie merytorycznej, a komisja odwoławcza w zaskarżonym rozstrzygnięciu wskazali, że wnioskodawca powinien był szczegółowo uzasadnić założone wsparcie tj. z jakich względów pozostawił uczestnikom możliwość wyboru lub też zaplanować wszystkie cztery panele tematyczne dla wszystkich uczestników. Tymczasem, wbrew zapisom regulaminu, takiego uzasadnienia wniosek nie zawierał. Dopiero na etapie protestu wnioskodawca przedstawił uzasadnienie założonego wsparcia. Organ, zgodnie z zapisami regulaminu, prawidłowo przyjął, że wnioskodawca powinien był uzasadnić, z jakich względów uczestnicy powinni mieć możliwość wyboru 3 z 4 paneli. Zgodnie bowiem z treścią regulaminu konkursu w przypadku organizacji szkoleń konieczne jest podanie najważniejszych informacji dotyczących sposobu organizacji szkoleń. Natomiast informacji o sposobie organizacji szkolenia tj. na jakich zasadach i z jakich względów uczestnicy projektu mogliby korzystać z 3 z 4 paneli wnioskodawca nie zawarł. W konsekwencji ekspert analizował treść wniosku wraz z dołączoną do niego dokumentacją i dokonał oceny, że skoro przewidziano cztery panele tematyczne to wnioskodawca powinien wskazać chociażby z jakich względów ograniczył możliwość uczestnictwa tylko w trzech tematach spośród czterech dostępnych. Organ miał podstawy ocenić, że nie można ograniczać uczestnikom możliwości skorzystania z wszystkich czterech kompetencji społecznych, skoro przewidziano cztery treningi, a jeżeli już przewidziano takie ograniczenie, to powinno zostać ono szczegółowo uzasadnione. Skarżący we wniosku natomiast nie zawarł nie tyle szczegółowego, co w istocie żadnego uzasadnienia, z jakich względów ograniczył dostępność oferowanych treningów kompetencji społecznych. Nie udzielił zatem odpowiedzi na pytanie nasuwające się w trakcie analizy wniosku, dlaczego wnioskodawca założył, że żaden z uczestników nie będzie potrzebował wszystkich czterech treningów. Oceniający dostrzegł, że uczestnicy mogliby wyrazić chęć uczestnictwa we wszystkich czterech panelach i powinni wiedzieć, z jakich względów zostało im to odgórnie ograniczone. O wadliwości stanowiska organu nie przekonują również argumenty, na które powoływał się skarżący w proteście i skardze, a wskazujące na pominięcie przez organ konieczności indywidualizacji wsparcia, który to warunek miał być spełniony m. in. poprzez wybór 3 z 4 tematów treningów kompetencji społecznych przez każdego uczestnika projektu. W orzeczeniu komisji odwoławczej przekonująco wskazano, że zakres tematyczny treningów był na tyle szeroki, że - z uwagi na cechy grupy docelowej (osób dorosłych zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym - pozostających bez zatrudnienia albo bezrobotnych - str. 6 wniosku, k. 53 akt) - skorzystanie ze wszystkich 4 szkoleń mogłoby być uzasadnione dla uzyskania maksymalnego efektu treningów i wykształcenie kompetencji społecznych koniecznych do integracji społecznej uczestników projektu oraz ich trwałego wejścia bądź powrotu na rynek pracy. Podobnie nie jest przekonujący argument o tym, że w przypadku innych działań: szkoleń podnoszących kompetencje cyfrowe, indywidualnego poradnictwa psychologicznego, poradnictwa prawnego i obywatelskiego oraz w przypadku staży, przewidziano udział tylko części z uczestników projektu, co nie wzbudziło zastrzeżeń oceniającego ani komisji odwoławczej, a zdaniem skarżącego, podobnie jak wybór 3 z 4 tematów treningu kompetencji społecznych, stanowiło realizację założenia indywidualizacji wsparcia. Podnosząc takie zastrzeżenie co do sformułowanej oceny, skarżący pomija jednak, że z wniosku nie wynika, by uzyskanie kompetencji społecznych, inaczej niż w przypadku poszukiwania pracy i podjęcia pracy, miało być ograniczone wyłącznie do części z uczestników projektu. Formułując cele projektu skarżący założył również, że jego rezultatem ma być podjęcie pracy przez minimum dwudziestu pięciu uczestników, zaś poszukiwanie pracy przez minimum 30 uczestników. Poprawie miała natomiast ulec sytuacja minimum 85 uczestników, a kwalifikacje uzyskać miało minimum 85 z nich. Przy łącznej liczbie 100 uczestników projektu uznać należy, że to właśnie zbudowanie bądź podniesienie kompetencji społecznych miało być główną korzyścią wynikającą z realizacji projektu, która dopiero realizacji celu projektu jakim było zwiększenie zdolności do zatrudnienia i aktywnego udziału w życiu społeczno zawodowym. W takiej sytuacji zastrzeżenie oceniającego i komisji odwoławczej o braku wyjaśnienia przyczyn ograniczenia zakresu tematycznego treningów (z 4 do 3) w stosunku do wszystkich uczestników projektu, w ocenie WSA w Poznaniu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, było logiczne. Dlatego właśnie Sąd uznał, że taka ocena w tym zakresie nie jest dowolna ani nieprzejrzysta, ponieważ przedstawia czytelne, jasne i niebudzące zastrzeżeń co do swej zasadności oraz logiczności uzasadnienie. Odnosząc się do zarzutu skargi nr 2, dotyczącego także kryterium nr 1 "Adekwatność doboru celów projektu" to należy wskazać, że w złożonym wniosku, w ramach zadania 10, wnioskodawca zaplanował indywidualne wsparcie mentora w wymiarze średnio 4 godzin na osobę. Ekspert, w ocenie merytorycznej wniosku, uzasadnił odjęcie 2 punktów w ramach kryterium nr 1, wyjaśniając, że mentoring stanowi wsparcie długofalowe, a osoba prowadząca to wsparcie winna nawiązać więź z uczestnikiem, co było niemożliwe w czasie zaproponowanym we wniosku. Jego zdaniem winno trwać 3 miesiące przez 5 godzin miesięcznie. Komisja odwoławcza podzieliła taką ocenę. Skarżący nie zgodził się z tak dokonaną oceną, stwierdzając, że arbitralnie przyjęto, iż liczba godzin mentoringu, zaproponowana we wniosku (średnio dla 25 uczestników; średnio 4 godziny w ciągu 2 dni - przyp. WSA), przypadająca na osobę jest niewystarczająca. Nadto wskazał, że ani regulamin wyboru projektów, ani wytyczne ministra nie przewidują definicji mentoringu, nie precyzują czasu jego trwania, a wymiar czasowy mentoringu zaproponowany przez skarżącego jest w pełni wystarczający w świetle założeń projektu. Zdaniem skarżącego, organ nie wziął pod uwagę, że założeniem mentoringu nie jest powielanie wcześniejszych form wsparcia uczestników projektu, lecz ich uzupełnianie przez koncentrowanie się na konkretnych wyzwaniach uczestników projektu. Sąd uznał jednak, że wbrew twierdzeniom skargi ocenie tej nie można postawić zarzutu niezgodności z zasadą przejrzystości i rzetelności. I choć, zgodnie z twierdzeniami skargi, regulamin wyboru projektów nie zawiera definicji mentoringu, to jednak nie jest to pojęcie abstrakcyjne. Zgodnie z definicją zawartą w Wielkim Słowniku Języka Polskiego, (dostępnej na stronie internetowej https://wsjp.pl/haslo/podglad/107460/mentoring) mentoring to "wzajemna i oparta na współpracy relacja między osobą o mniejszym doświadczeniu a jej doradcą i opiekunem, który wspiera ją w rozwoju osobistym lub zawodowym". Z założenia zatem mentoring zakłada długotrwałość i indywidualny charakter udzielonego wsparcia. Również strona skarżąca przyznała, zgodnie z ww. definicją, że mentoring stanowi końcowy etap wielomiesięcznej ścieżki uczestników projektu. W uzasadnieniu skargi powołała się na potrzebę nawiązania relacji pomiędzy mentorem a uczestnikiem projektu, jednakże zaprzeczając, w dalszej części uzasadnienia, ogólne idei mentoringu wskazując, że nie wszyscy uczestnicy projektu będą potrzebowali takiego wsparcia. Toteż należy podzielić ocenę, że zgodnie z taką - trzeba przyznać, że zgodną z potocznym rozumieniem - definicją mentoringu, wsparcie powinno odbywać się poprzez regularne spotkania, podczas których uczestnik projektu będzie zdobywał wiedzę, poznawał siebie, czy też rozwijał zawodową samoświadomość. Podzielić należy wątpliwość co do możliwości stworzenia tego rodzaju rzeczywistego wsparcia w trakcie czterech godzin wsparcia w ciągu dwóch spotkań. Co więcej, sam skarżący we wniosku wskazywał, że mentoring jako "specyficzna forma pomocy i wspierania w trudnych sytuacjach życiowych i zawodowych (...) będzie polegał na indywidualnych spotkaniach i zbudowaniu relacji uczestnika projektu z mentorem (...)" (str. 16 wniosku - k. 63 akt sądowych). Sam więc - co trafnie dostrzegła komisja odwoławcza - zaproponował we wniosku definicję mentoringu, która, zdaniem Sądu, nie odbiega od przywołanego już słownikowego wyjaśnienia znaczenia tego wyrażenia. Sąd uznał, że w ten sposób dokonana ocena jest rzetelna, spójna, zawiera przy tym prawidłowe, logiczne wnioski, do których ekspert był uprawniony. Nie można stwierdzić, że organ w sposób dowolny i nieuzasadniony odjął skarżącej w tym zakresie 2 pkt. Sąd w składzie rozpoznającym sprawę podzielił jednak zarzut dotyczący pomniejszenia punktacji z powodu rzekomo naruszającego prawo zaplanowania, iż zaświadzczenia o odbyciu stażu miał wystawiać skarżący jako beneficjent, a nie pracodawca, u którego staż miał się odbywać. Zdaniem organu takie twierdzenie jest błędne z tego względu, że zaświadczenie o odbyciu stażu powinien wystawić podmiot organizujący staż zgodnie z rozporządzeniem Ministra Pracy i P. Społecznej dnia 20 sierpnia 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków odbywania stażu przez bezrobotnych oraz ustawą z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Oceniający z tego względu odjął skarżącemu 2 pkt. Skarżący zarzucił w tym zakresie naruszenie zapisu pkt 7.1. lit. e Regulaminu wyboru projektów w zw. z art. 53 ust. 1-2 i 5 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jedn. Dz. U. z 2025 r. poz. 214) poprzez błędną ich wykładnię i błędne zastosowanie polegające na uznaniu, iż w ramach projektu pracodawca miałby być osobą umocowaną do wystawiania zaświadczeń o odbyciu staży. To bowiem skarżący – jego zdaniem - powinien być uprawniony do wystawiania zaświadczeń o odbyciu staży analogicznie do starosty, który kieruje na staż i nadzoruje jego przebieg. Zarzucono naruszenie art. 45 ust. 1 ustawy wdrożeniowej poprzez ocenę wniosku w sposób nieprzejrzysty i nierzetelny polegający na uznaniu, że zaświadczenie wydane przez pracodawcę ma większą wiarygodność aniżeli zaświadczenie wydane przez podmiot inicjujący staż. Przy ocenie niniejszego zarzutu należy dostrzec na wstępie, że zgodnie z pkt 7.1. lit. e) Regulaminu wyboru projektów, jeśli w projektach zakresu włączenia społecznego stosowane są instrumenty i usługi rynku pracy analogiczne jak wskazane w ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, to są one realizowane w sposób i na zasadach określonych w tej ustawie i odpowiednich aktach wykonawczych do ustawy. Zgodnie natomiast z art. 53 ust. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy starosta może skierować do odbycia stażu na okres do 12 miesięcy bezrobotnych, którzy nie ukończyli 30 roku życia. Nadto zgodnie z art. 53 ust. 4 zd. 1 ww. ustawy staż odbywa się na podstawie umowy zawartej przez starostę z pracodawcą, według programu określonego w umowie. W myśl natomiast art. 53 ust. 5 ustawy nadzór nad odbywaniem stażu przez bezrobotnego sprawuje starosta. Pracodawca po zakończeniu realizacji programu, o którym mowa w ust. 4, wydaje opinię zawierającą informacje o zadaniach realizowanych przez bezrobotnego i umiejętnościach praktycznych pozyskanych w trakcie stażu. Starosta wydaje bezrobotnemu zaświadczenie o odbyciu stażu. Szczegółowe warunki odbywania stażu zostały określone w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 20 sierpnia 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków odbywania stażu przez bezrobotnych (Dz.U. z 2009 r. nr 142 poz. 1160 t.j.). W szczególności z § 2 ww. rozporządzenia wynika, że organizatorem stażu jest pracodawca, który zgodnie z §1 rozporządzenia składa do starosty wniosek o zawarcie umowy o zorganizowanie stażu. W myśl § 6 pkt 9 rozporządzenia organizator stażu wydaje bezrobotnemu opinię zawierającą informacje o zadaniach realizowanych przez bezrobotnego i umiejętnościach praktycznych pozyskanych w tracie stażu. Zgodnie natomiast z § 10 ust. 2 rozporządzenia starosta po zapoznaniu się treścią sprawozdania z przebiegu stażu i wydaniu zaświadczenia o odbyciu stażu zwraca bezrobotnemu opinię oraz sprawozdanie wraz z kopią programu stażu. Z powyższych przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz rozporządzenia wykonawczego wynika, że pracodawca wydaje opinię o zadaniach realizowanych przez bezrobotnego i umiejętnościach praktycznych pozyskanych w trakcie stażu, a starosta wydaje zaświadczenie o odbyciu stażu. Pomimo to jednak, zdaniem Sądu, żaden z przepisów powszechnie obowiązujących nie wyłącza prawa do wystawienia zaświadczenia o odbyciu stażu przez prywatny podmiot kierujący na staż. Możliwości takiej nie wyłącza również odesłanie w przepisach konkursowych do zapisów ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Stąd, zawarte w ocenie wniosku sformułowanej przez eksperta oraz w orzeczeniu komisji odwoławczej, stwierdzenie, jakoby skarżący miał być nieumocowany do wystawienia zaświadczenia nie jest w żaden sposób uzasadnione, a ocena w tym zakresie nie jest rzetelna. Podsumowując: Sąd uznał, że ocena w zakresie zakwestionowanym w skardze naruszała prawo jedynie w zakresie uzasadnienia pomniejszenia oceny z powodu zaplanowania, że zaświadczenia o stażu będzie wystawiał skarżący, a nie pracodawca. Tym niemniej, zważywszy, że ocena w pozostały zakwestionowanym zakresie nie naruszała prawa, a więc nawet hipotetycznie dodawszy do sumy punktów nieprawidłowo odjęty punkt z powodu wadliwej oceny kwestii zaświadczenia, wniosek i tak nie uzyskał by wymaganej liczby 7 punktów w przypadku kryterium nr 1, zatem Sąd, na podstawie art. 73 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej, oddalił skargę, ponieważ stwierdzone naruszenie prawa nie miało istotnego wpływu na łączny wynik oceny wniosku.