III SA/Po 23/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych-Olszanowska ( spr.) Sędziowie WSA Małgorzata Górecka WSA Katarzyna Wolna-Kubicka Protokolant: ref. staż. Damian Wojtkowiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi A.M. na decyzję Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...]r. nr [...] i poprzedzającą ja decyzję Nr [...] z dnia [...] r. w przedmiocie podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] r. Nr [...] II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/K. Wolna – Kubicka /-/M. Lorych – Olszanowska /-/M. Górecka KS d Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w decyzji nr [...] z dnia [...] roku stwierdził, że "A.M. z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej jako osoba fizyczna oraz jako wspólnik spółki cywilnej podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego odrębnie z każdego z tych tytułów". W motywach decyzji wyjaśnił, że z wnioskiem o wydanie decyzji "w przedmiocie podlegania A.M. obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej jako osoba fizyczna oraz jako wspólnik spółki cywilnej" wystąpił Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. Zgodnie z art. 24 ust. 3 ustawy z 23 stycznia 2003 roku o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. nr 45, poz. 391 ze zm.) jeżeli ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednego źródła przychodów w ramach tego samego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest od każdego ze źródeł przychodów. Interpretacja tego przepisu w powiązaniu z treścią art. 8 ust. 6 ustawy z dnia 13.10.1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. nr 137, poz. 887 ze zm.) prowadzi do wniosku, że odrębny tytuł do ubezpieczenia zdrowotnego stanowi pozarolnicza działalność gospodarcza oraz status wspólnika spółki cywilnej. Wobec powyższego obowiązek objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym dotyczy A.M. zarówno z tytułu działalności gospodarczej prowadzonej jako osoba fizyczna jak i z tytułu bycia wspólnikiem spółki cywilnej. Zgodnie z pouczeniem zawartym w decyzji A.M. złożył odwołanie od tej decyzji. W odwołaniu tym zaskarżoną decyzję ocenił jako sprzeczną z obowiązującym prawem i wyraził pogląd, że tytułem do objęcia skarżącego ubezpieczeniem zdrowotnym jest wyłącznie wpis do ewidencji działalności gospodarczej na bazie którego prowadzi działalność a nie wielość form jej prowadzenia. Pismem z dnia [...] roku nr [...] Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia poinformował A.M., że jego odwołanie od decyzji nr [...] nie zostało uwzględnione i na podstawie art. 149 ust. 3 ustawy z dnia 23.01.2003 roku o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia sprawa zostanie przekazana niezwłocznie do Sądu. W odpowiedzi na skargę (odwołanie) NFZ Oddział Wojewódzki wniósł o jej oddalenie i przytoczył argumentację jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Opisana wyżej decyzja Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia nr [...] wydana została na podstawie art. 148 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 roku o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. nr 45, poz. 391 ze zm.). Zgodnie z ust. 3 tego przepisu " Od decyzji Prezesa Funduszu w indywidualnych sprawach z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminach i na zasadach określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych". W myśl art. 149 cyt. ustawy: 1. Odwołanie od decyzji wydanej w sprawach, o których mowa w art. 148, wnosi się do Prezesa Funduszu. 2. Prezes Funduszu może zmienić lub uchylić decyzję w terminie 14 dni od dnia wniesienia odwołania. 3. Jeżeli odwołanie nie zostało uwzględnione w całości, Prezes Funduszu przekazuje niezwłocznie sprawę do sądu ze szczegółowym uzasadnieniem wydanej decyzji. W rozpoznawanej sprawie znalazły zastosowanie przytoczone wyżej przepisy. Nastąpiła jednak zmiana stanu prawnego i ustawa z dnia 24 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. nr 210, poz. 2135), która weszła w życie 1 października 2004 roku (z wy. art. 231 i 239 ust. 1 i 2), uchyliła ustawę o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia. Zgodnie z art. 246 nowej ustawy, postępowania w indywidualnych sprawach z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie ustawy toczą się przed Prezesem Funduszu na dotychczasowych zasadach a od decyzji Prezesa Funduszu w indywidualnych sprawach z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego przysługuje skarga do sądu administracyjnego ( art. 110 ). Kierując się tym ostatnim uregulowaniem Sąd Rejonowy Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w P., postanowieniem z dnia [...] roku, przekazał sprawę A.M. przeciwko Narodowemu Funduszowi Zdrowia, w związku z odwołaniem od decyzji z dnia [...] roku Nr [...], Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu, jako Sądowi właściwemu rzeczowo i miejscowo. Wojewódzki Sąd Administracyjny związany przekazaniem sprawy z mocy art. 58 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), kierując się postanowieniami art. 52 § 1 i 2 tej ustawy, ocenił stanowisko organu, zawarte w piśmie z [...] nr [...], jako spełniające wymogi tego przepisu a tym samym uznał skargę za dopuszczalną. Odnosząc się do rozstrzygnięcia zawartego w kwestionowanej przez skarżącego decyzji Nr [...] uznać należy, że skarga zasługiwała na uwzględnienie. Z uzasadnienia decyzji zdaje się wynikać, że przyjęto w niej jako ustalenie niesporne, iż A.M. "uzyskuje przychody z więcej niż jednego źródła przychodów w ramach tego samego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1 lit c" (art. 24 ust. 3 cyt. ustawy o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia). Zdaniem organu orzekającego odrębny tytuł do ubezpieczenia zdrowotnego stanowi pozarolnicza działalność gospodarcza oraz status wspólnika spółki cywilnej. Wniosek taki został wyprowadzony z interpretacji wskazanego wyżej przepisu w powiązaniu z art. 8 ust. 6 ustawy z dnia 13. 10.1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137 poz. 887 ze zm.). W myśl tego ostatniego przepisu "Za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się : 1) osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych, 2) twórcę i artystę, 3) osobę prowadzącą działalność w zakresie wolnego zawodu:...... 4) wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólników spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej." Argumentacja zawarta w zaskarżonej decyzji nie uwzględnia faktu, że umowę spółki cywilnej skarżący zawarł w 1991 roku ( ksero umowy spółki zawarte w aktach administracyjnych). Spółki cywilne zaś, istniejące jako przedsiębiorcy przed dniem 1 stycznia 2001 roku tj. przed wejściem w życie Kodeksu spółek handlowych zachowały przejściowo ten status do dnia 31 marca 2001 roku (art. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 listopada 2000 roku o zmianie ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę o krajowym rejestrze sądowym, Dz. U. Nr 114, poz. 1194). W tym okresie spółka cywilna zachowująca status przedsiębiorcy przekształcała się w innego przedsiębiorcę – spółkę handlową, a po jego upływie spółka cywilna traciła podmiotowość prawną, natomiast przedsiębiorcami stawali się wspólnicy ( art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. o działalności gospodarczej, Dz.U. Nr 101, poz. 1178 ze zm., art. 1a ust. 3 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym, Dz. U. Nr 121, poz. 770 ze zm.). W świetle powyższych regulacji wyjaśnienia wymagało czy istotnie skarżący uzyskuje przychody z więcej niż jednego źródła przychodów w ramach tego samego tytułu czy też na skutek utraty przez spółkę cywilną podmiotowości prawnej dotychczasowi wspólnicy stali się przedsiębiorcami i skarżący uzyskuje przychód wyłącznie z tego tytułu. Z załączonego do akt administracyjnych Zaświadczenia o dokonaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej z dnia 15. 01. 2001 roku wynika, że wpis A.M. jako przedsiębiorcy jest kontynuacją wpisu do ewidencji działalności gospodarczej w Spółce "A" od 1991.05.20 do 2001.01.04. Brak szczegółowych ustaleń w powyższym zakresie oraz brak odniesienia się do przytoczonych wyżej przepisów uniemożliwia ocenę trafności stwierdzenia, zawartego w zaskarżonej decyzji, że skarżący uzyskuje przychody z więcej niż jednego źródła przychodów a tym samym uniemożliwia ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 145 § 1 pkt c ustawy z 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). O wstrzymaniu zaskarżonej decyzji orzeczono zgodnie z postanowieniami art.152 tej ustawy. /-/K. Wolna – Kubicka /-/M. Lorych – Olszanowska /-/M. Górecka KS d