III SA/Po 23/16

Dnia 12 lutego 2016 roku Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2016 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku K. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi K.K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek postanawia 1. ustanowić dla K. K. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w P. 2. umorzyć postępowanie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu K. K. zawarła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu i przedłożyła wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy. Z wniosku wynika, że K. K. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem, który przewlekle choruje, nie posiada żadnych dochodów i pozostaje na utrzymaniu wnioskodawczyni. Wspólne gospodarstwo domowe jest obecnie utrzymywane wyłącznie z emerytury wnioskodawczyni w wysokości [...] zł. Wnioskodawczyni nie posiada oszczędności zgromadzonych na rachunkach bankowych i w gotówce, ani żadnych papierów wartościowych i innych praw majątkowych (udziałów, polis inwestycyjnych, jednostek uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych), ani przedmiotów o wartości przekraczającej 5.000,00 zł (np. pojazdów, maszyn, biżuterii). K. K. posiada natomiast dom o powierzchni [...] m² oraz garaż o powierzchni [...] m² o łącznej wartości ok. [...] zł. We wniosku opisała ona bardzo zły stan techniczny domu, który niekorzystnie wpływa na sytuację zdrowotną jej oraz jej męża. Wnioskodawczyni podkreśliła również orzeczoną częściową niepełnosprawność jej męża, jego długotrwałe bezrobocie oraz ubóstwo, które pośrednio niekorzystnie wpływają również na jej sytuację. Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. tj. z 2012 r., poz. 1270), dalej jako "P.p.s.a.", nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych: strona skarżąca działanie lub bezczynność z zakresu ubezpieczeń społecznych. W rozpoznawanej sprawie K. K. wniosła skargę na decyzję w przedmiocie ubezpieczeń społecznych. W przypadku złożonego przez nią wniosku o przyznanie prawa pomocy (obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych) należy uwzględnić, że w świetle przytoczonego przepisu pozostaje ona zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych. Strona nie ma zatem interesu prawnego w uzyskaniu orzeczenia o przyznaniu prawa pomocy w tym zakresie. Na skarżącej nie ciąży bowiem obowiązek poniesienia kosztów sądowych. W tej sytuacji prowadzenie postępowania w zakresie przyznania prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych jest zbędne i podlega ono umorzeniu w myśl art. 249a P.p.s.a. Rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega zatem wniosek o przyznanie prawa pomocy jedynie w części dotyczącej ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Zgodnie z przepisami art. 245 §1 i §3 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przepis art. 246 §1 pkt. 2 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z informacji zgromadzonych w sprawie wynika, że dwuosobowe gospodarstwo domowe, w jakim pozostaje wnioskodawczyni jest utrzymywane wyłącznie z jej świadczenia emerytalnego. Mąż wnioskodawczyni nie jest w stanie podjąć obecnie zajęcia zarobkowego ze względu na zły stan zdrowia i nie uzyskuje żadnych dochodów. Sytuacja wnioskodawczyni nie pozwala zatem na poniesienie przez nią pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego. W konsekwencji za uzasadniony należy uznać wniosek K. K. o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w postaci radcy prawnego. Wobec powyższego na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 w związku z art. 249a oraz art. 239 pkt 1 lit e, a także w związku z art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.