III SA/Po 230/04

WyrokWSA w Poznaniu2006-07-06

Skład orzekający: Tadeusz M. Geremek, Marzenna Kosewska, Beata Sokołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ celny może obciążyć stronę kosztami postępowania celnego (w tym kosztami ekspertyzy) w sytuacji, gdy przeprowadzone analizy i badania nie pozwalają na jednoznaczne stwierdzenie, że towar został zgłoszony nieprawidłowo?
Ratio decidendi
Organ celny nie może obciążyć strony kosztami postępowania, w tym kosztami ekspertyzy, jeśli przeprowadzone analizy i badania nie pozwalają na jednoznaczne stwierdzenie, że towar został zgłoszony nieprawidłowo. W sytuacji, gdy ekspertyza nie pozwala na ustalenie wartości celnej towaru w sposób niebudzący wątpliwości, obciążenie strony kosztami jest przedwczesne.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowienia Dyrektora Izby Celnej, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego o obciążeniu firmy "A" kosztami postępowania celnego w związku z ekspertyzą dotyczącą wartości importowanej bielizny damskiej. Firma "A" zarzuciła, że nie przyczyniła się do powstania kosztów, a faktura odzwierciedlała prawdziwą wartość towaru. Organ celny uznał, że zgłoszenie było nieprawidłowe z powodu zaniżonej wartości celnej, co potwierdziła ekspertyza.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie w części utrzymującej w mocy postanowienie organu I instancji, zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania i stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz M. Geremek Sędzia WSA Marzenna Kosewska (spr.) Sędzia WSA Beata Sokołowska Protokolant sekr. sąd. Anna Piotrowska-Żyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi I. S. Firma "A" w C. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie obciążenia kosztami postępowania celnego I. uchyla zaskarżone postanowienie w części utrzymującej w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...], nr [...], II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej I. S. - Firma "A" w C. kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. /-/M.Kosewska /-/T.M. Geremek /-/B. Sokołowska Postanowieniem z dnia [...], nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego, działając na podstawie art. 265 § 2, art. 267 § 1 pkt 4 i art. 269 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 i art. 71 § 4 Kodeksu celnego, postanowił obciążyć kosztami postępowania celnego prowadzonego w związku z weryfikacją zgłoszenia celnego z dnia [...].06.2002 r. SAD [...] Firmę "A" w wysokości [...] za wykonaną przez Centrum Badań i Ekspertyz Towaroznawczych Akademii Ekonomicznej ekspertyzę dotyczącą określenia wartości importowanej bielizny damskiej. W uzasadnieniu postanowienia organ celny I instancji wyjaśnił, iż do odprawy celnej towaru zgłoszono według dokumentu SAD nr [...] bieliznę damską. W związku z koniecznością ustalenia wartości tej odzieży na rynku polskim pobrano próbki przedmiotowego towaru i przekazano do ekspertyzy do Centrum Badań i Ekspertyz Towaroznawczych Akademii Ekonomicznej. Wydana wycena skutkowała powstaniem kosztów w podanej wyżej wysokości. Naczelnik Urzędu Celnego wyjaśnił też, iż koszty związane z poddaniem weryfikacji zgłoszenia celnego są kosztami, które wynikły z winy strony, ponieważ zgłosiła towar o zaniżonej wartości celnej i w związku z tym powinna ponieść koszty za dokonanie przedmiotowej ekspertyzy. Zdaniem organu strona przyczyniła się do powstania kosztów zgłaszając do odprawy celnej towar o zaniżonej wartości celnej. Przedłożona do zgłoszenia faktura była bowiem niewiarygodna w części ceny transakcyjnej, co potwierdził dowód w postaci wyceny i w związku z tym jej koszt obciąża importera. W zażaleniu na powyższe postanowienie strona zarzuciła, iż koszty ekspertyzy dotyczącej wcześniejszego zgłoszenia celnego były o połowę mniejsze. Jej zdaniem nie przyczyniła się ona do powstania tych kosztów, albowiem faktura dołączona do zgłoszenia celnego odzwierciedlała prawdziwą wartość celną towaru. Postanowieniem z dnia [...], nr [...] Dyrektor Izby Celnej uchylił zaskarżone postanowienie w zakresie podstawy prawnej i orzekł, że w sentencji postanowienia jest: art. 267 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej a winno być: art. 267 § 1 pkt 4 i 5 lit. c Ordynacji podatkowej. Natomiast w pozostałej części utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wyjaśnił, iż koszty związane z uzyskaniem ekspertyzy są kosztami, które wynikły z winy strony i jako takie winny zostać przez nią uiszczone. Strona przyczyniła się bowiem do ich powstania zgłaszając do odprawy celnej towar o zaniżonej wartości celnej. Do zgłoszenia przedłożona została faktura, która była niewiarygodna w części dotyczącej wartości transakcyjnej i okoliczność ta zobowiązywała organ celny do przeprowadzenia takiego postępowania wyjaśniającego, które pozwoliłoby na ustalenie rzeczywistego stanu rzeczy. Przeprowadzony dowód w postaci wyceny potwierdził zaniżenie ceny transakcyjnej, a na jej podstawie Naczelnik Urzędu Celnego decyzją nr [...] z dnia [...] uznał za nieprawidłowe przedmiotowe zgłoszenie celne nr [...] z dnia [...].06.2002r. w części dotyczącej wartości celnej oraz kwoty długu celnego. W związku z powyższym koszty wynikłe ze złożenia dokumentów o treści, której wiarygodność została słusznie zakwestionowana w świetle art. 262 Kodeksu celnego, zgodnie z art. 267 § 1 pkt 5 lit. c Ordynacji podatkowej obciążają stronę. W skardze na powyższe postanowienie Firma "A" I. S. wniosła o uchylenie postanowienia organu odwoławczego jako niezgodnego z obowiązującym porządkiem prawnym. Jej zdaniem sporna ekspertyza została przeprowadzona wadliwie, wobec czego nie było faktycznych podstaw do stwierdzenia, że zgłoszenie celne dotyczące bielizny zostało dokonane nieprawidłowo. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wskazał w szczególności na treść art. 71 § 4 Kodeksu celnego, z którego wynika, że jeżeli w wyniku wykonanych analiz i badań stwierdzono, że towar został zgłoszony nieprawidłowo, koszty związane z przeprowadzeniem badań i analiz ponosi zgłaszający. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Dokonana przez Sąd kontrola legalności zaskarżonego postanowienia prowadzi do wniosku, że skarga jest zasadna. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest obciążenie skarżącej kosztami postępowania tj. kosztami ekspertyzy z dnia [...].06.2002r. wykonanej przez Centrum Badań i Ekspertyz Towaroznawczych Akademii Ekonomicznej, której wyniki stanowiły podstawę do przeprowadzenia kalkulacji ustalenia wartości sprowadzonego do Polski towaru metodą zastępczą określoną w art. 29 Kodeksu celnego. Zgodnie z art. 40 § 1 i 2 Kodeksu celnego po przedstawieniu towarów, a przed nadaniem tym towarom właściwego przeznaczenia celnego, mogą one, za zgodą organu celnego zostać zbadane, a ryzyko i koszty tego badania nie obciążają organów celnych. Art. 71 § 4 Kodeksu celnego stanowi zaś, że jeżeli w wyniku wykonanych analiz i badań stwierdzono, ze towar został zgłoszony nieprawidłowo, koszty związane z przeprowadzeniem badań i analiz ponosi zgłaszający. Istotnym jest więc ustalenie, czy towar stanowiący przedmiot zgłoszenia celnego został faktycznie nieprawidłowo zgłoszony. W ocenie Sądu przeprowadzona przez Centrum Badań i Ekspertyz Towaroznawczych Akademii Ekonomicznej ekspertyza - wycena na zlecenie z dnia [...].06.2002r. nie pozwoliła na prawidłowe ustalenie wartości celnej spornej bielizny damskiej sprowadzonej przez Skarżącą. W związku z tym nie można zgodzić się z twierdzeniem organów celnych, iż wartość celna przedstawionego do odprawy towaru została zaniżona, co w konsekwencji spowodować miało nieprawidłowość zgłoszenia. Aby móc obciążyć stronę kosztami postępowania, w tym wypadku kosztami ekspertyzy należałoby z całą pewnością stwierdzić, iż ta ekspertyza (wycena) jest miarodajna i jej wyniki pozwalają na uznanie zgłoszenia celnego za nieprawidłowe. W niniejszej sprawie tak jednak nie jest, albowiem Sąd doszedł do przekonania, iż organy celne nie ustaliły w sposób jednoznaczny, że strona dokonała w dniu [...].06.2002r. nieprawidłowego zgłoszenia celnego zaniżając cenę transakcyjną towaru w stosunku do jego rzeczywistej wartości. Konsekwencją dokonanych ustaleń było uchylenie, przez Sąd orzekający w tym samym składzie, wyrokiem z dnia 06.07.2006r. decyzji Dyrektora Izby Celnej nr [...] z dnia [...] w przedmiocie wartości celnej spornej bielizny damskiej (sygn. akt III SA/Po 229/04). Mając na uwadze całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz treść powołanego wyżej art. 71 § 4 Kodeksu celnego należało uznać, iż przesłanka zawarta w niniejszym przepisie nie została spełniona. W ocenie Sądu przeprowadzona na zlecenie organów celnych ekspertyza nie pozwoliła na stwierdzenie w sposób niebudzący wątpliwości, że towar został zgłoszony nieprawidłowo. W związku z tym obciążenie Skarżącej kosztami postępowania okazało się przedwczesne. Organ celny rozpoznając ponownie sprawę musi wziąć pod uwagę, czy uzupełniony materiał dowodowy - zebrany bez naruszenia przepisów i zasad postępowania zgodnie z wytycznymi zawartymi w uzasadnieniu wyroku w sprawie III SA/Po 229/04 - pozwoli na przyjęcie, ze w dniu [...].06.2002r. strona skarżąca rzeczywiście nieprawidłowo zgłosiła towar zaniżając jego wartość celną. Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd - na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit c, art.200 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - orzekł jak w sentencji wyroku. /-/M. Kosewska /-/T. Geremek /-/ B. Sokołowska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło