III SA/Po 230/15

PostanowienieWSA w Poznaniu2015-07-28

Skład orzekający: Robert Talaga

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, prowadzący działalność gospodarczą i rolniczą, posiadający dochody z umowy o pracę oraz dzierżawy nieruchomości, mimo istniejących zobowiązań kredytowych i ujemnego wyniku finansowego z działalności gospodarczej, wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego w rozumieniu art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.?
Ratio decidendi
Wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego. Pomimo zobowiązań finansowych i ujemnego wyniku z działalności gospodarczej, jego dochody z różnych źródeł (umowa o pracę, działalność rolnicza, dzierżawa nieruchomości) oraz posiadane aktywa (nieruchomości, środki transportu) wskazują na realną możliwość wygospodarowania środków na koszty sądowe. Brak pełnych danych dotyczących sytuacji majątkowej i rodzinnej oraz nieprzedłożenie dokumentów bankowych uniemożliwiają pozytywną ocenę wniosku.
Stan faktyczny
Wnioskodawca P. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej ustalenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego. Wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, posiada dochody z umowy o pracę, działalności gospodarczej (sprzedaż paliw, dzierżawa budynków), działalności rolniczej oraz posiada znaczące aktywa (nieruchomości, środki transportu). Wnioskodawca spłaca również kredyty i pożyczki. Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że wnioskodawca nie wykazał swojej niezdolności do poniesienia kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono P. B. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 28 lipca 2015 roku Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2015 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku P. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2014 postanawia: odmówić P. B. przyznania prawa pomocy W zażaleniu na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu o odrzuceniu skargi kasacyjnej na postanowienie o odrzuceniu skargi P. B. wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z informacji zawartych w przesłanym na wezwanie sądu formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wynika, że P. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną M.B. W małżeństwie obowiązuje ustrój wspólności majątkowej. Dochód miesięczny brutto rodziny to [...] zł (umowa o pracę wnioskodawcy). Wnioskodawca posiada grunty rolne o pow. [...] ha i spłaca swoje zobowiązania finansowe w wysokości około [...] zł z dochodów z dzierżawy budynków, w których wcześniej prowadził działalność gospodarczą. W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedłożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, P. B. wyjaśnił, że źródłami jego przychodów są wynagrodzenie z umowy o pracę, działalność gospodarcza oraz działalność rolnicza. Podał, że posiada rachunek bankowy w banku A, ale nie wykazuje on żadnych obrotów ze względu na to, że jest zajęty ze względu na toczące się postępowania egzekucyjne. Skarżący przedłożył: - wyciąg z podatkowej księgi przychodów i rozchodów z działalności prowadzonej przez skarżącego na stacji paliw płynnych w Koszanowie za okres od stycznia do maja 2015 r., z którego wynika przychód w wysokości [...] zł, koszty uzyskania przychodu w wysokości [...] zł i strata w wysokości [...] zł. - deklaracje VAT-7 dla podatku od towarów i usług, z których wynika stały obrót z tytułu sprzedaży i świadczenia usług o czym świadczy podstawa opodatkowania (w styczniu 2015 roku – [...] zł, w lutym 2015 roku – [...] zł, w marcu 2015 roku – [...] zł, w kwietniu – 2015 roku [...] zł, w maju 2015 roku – [...] zł), - deklaracje podatkowe za 2014 rok, z których wynika, że uzyskał przychód w wysokości [...] zł oraz poniósł koszty uzyskania przychodu w wysokości [...] zł, natomiast z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej uzyskał przychód w wysokości [...] zł i poniósł koszty uzyskania przychodu w wysokości [...] zł (strata [...] zł), - oświadczenie o rozmiarach i rodzaju prowadzonej działalności rolniczej, zgodnie z którym z uprawy zbóż przychód w 2014 r. wyniósł około [...] zł, a koszty tej działalności wyniosły: [...] zł tytułu zasiewów, [...] zł z tytułu zbiorów, [...] zł z tytułu uprawy i [...] zł na środki ochrony roślin, [...] zł – ubezpieczenie, [...] zł podatek rolny i od nieruchomości, koszty prowadzenia działalności rolniczej do kwietnia 2015 r. wyniosły [...] zł, - oświadczenie o posiadanych nieruchomościach – Koszanowo: grunt [...] m², budynki [...] m² budynki stacji paliw – nieruchomość nieużywana, pozostałe budynki dzierżawione przez spółkę A ; nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha – uprawa roślinna oraz [...] ha – las, nieruchomość przy ul. [...] gdzie zamieszkuje należy do jego matki, - oświadczenie określające wysokość kredytów oraz wysokość obciążeń: kredyt obrotowy bank A – wysokość do spłaty wynosi [...] zł (kredyt wymagalny natychmiast); pożyczka bank B – wysokość kapitału do spłaty na 30 czerwca 2015 roku wynosi [...] zł (obciążenie miesięczne wynosi [...] zł); kredyt obrotowy nieodnawialny banku C – wysokość kapitału do spłaty na 30 czerwca 2015 roku wynosi [...] zł – spłata kredytu – wymagalny na 30 czerwca 2012 roku, - oświadczenie o posiadanych samochodach: samochód Volkswagen Transporter 1,9 diesel rok produkcji 1997 – wartość rynkowa [...] zł, naczepa cysterna [...] rok produkcji 1999 – wartość rynkowa [...] zł; ciągnik Białoruś, samochód Mercedes Benz S 600 rok produkcji 1994 – wartość rynkowa [...] zł; samochód Volkswagen Tiguan 2,0 TDI rok produkcji 2009 – wartość rynkowa [...] zł, - spis średniomiesięcznych wydatków związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego: gaz, prąd – [...] zł, woda, kanalizacja – [...] zł, koszty związane z ogrzewaniem mieszkania – [...] zł, telefon – [...] zł, ubezpieczenie na życie – [...] zł, ubezpieczenie mieszkania – [...] zł, pozostałe wydatki związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego – [...] zł. Prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym, jeżeli nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, zgodnie z art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. t.j z 2012 roku, poz. 270), dalej jako P.p.s.a. Oświadczenia majątkowe przedstawione przez skarżącego zawarte w treści formularza o prawo pomocy oraz jego uzupełnieniu nie pozwala na stwierdzenie, że nie dysponuje on środkami na poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Z przedłożonych dokumentów księgowych oraz z zeznań i deklaracji podatkowych wynika, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą w znacznym rozmiarze polegającą na sprzedaży paliw. Ponadto otrzymuje wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę oraz prowadzi działalność rolniczą, a także wydzierżawia posiadane nieruchomości, co wiąże się z obrotem środkami finansowymi w znacznej wysokości. Rozmiar prowadzonej działalności gospodarczej i działalności rolniczej, a także pozostałe źródła dochodu z umowy o pracę i posiadane wartościowe ruchomości w postaci środków transportu oraz nieruchomości pozwalają na stwierdzenie, że wnioskodawca jest w stanie wygospodarować środki na koszty sądowe niniejszego postępowania. Średnie miesięczne przychody wnioskodawcy wielokrotnie przewyższają obciążenia z tytułu kosztów sądowych oraz deklarowanych kosztów utrzymania koniecznego rodziny. Na ograniczenie możliwości płatniczych wnioskodawcy do granic zabezpieczenia minimum socjalnego nie wskazują wydatki realizowane w pozarolniczej działalności gospodarczej oraz w działalności rolniczej. Według oświadczeń i przedłożonych dokumentów koszty działalności gospodarczej i rolniczej wynoszą miesięcznie od kilku do kilkudziesięciu tysięcy złotych. W rezultacie dla oceny zdolności do uiszczenia kosztów sądowych przyjąć należało, że realizowane wydatki obrazują wysokość pozostających do dyspozycji wnioskodawcy środków, które nie podlegają egzekucji, a przez to mogą zostać przeznaczone także na koszty postępowania sądowego w myśl zasady równoważnego traktowania powinności finansowych. Dzięki uzyskiwanym przychodom, strona posiada więc realną możliwość wygospodarowania środków na opłacenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Skarżący oświadczył we wniosku o prawo pomocy, że spłaca kredyty i raty leasingowe z czynszu uzyskiwanego z dzierżawy nieruchomości. Konieczność spłaty zobowiązań finansowych nie korzysta jednak z pierwszeństwa przed ponoszeniem kosztów sądowych. Skoro strona ma kilka źródeł dochodu, osiąga przychody ze sprzedaży paliw, to nie można uznać, że obiektywnie nie ma możliwości poniesienia kosztów sądowych z tego tylko względu, że środki te woli inwestować w bieżącą działalność gospodarczą i wydatki te zaliczać do kosztów uzyskania przychodów. Jednocześnie należy podkreślić, że ujemny wynik finansowy z pozarolniczej działalności gospodarczej oraz istnienie zobowiązań kredytowych nie są wystarczające dla przyjęcia, że wnioskodawca nie posiada możliwości przeznaczenia środków finansowych na uiszczenie pełnych kosztów postępowania. Powstanie straty nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej i nie przesądza automatycznie o zaistnieniu przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 18 grudnia 2013 roku, sygn. akt II GZ 747/13). W niniejszej sprawie wnioskodawca nie przekazał pełnych danych, które w sposób rzetelny przedstawiałyby sytuację majątkową i rodzinną wnioskodawcy i jego żony. Nie przedłożono wyciągów z rachunków bankowych (wyciągów dokumentujących obroty na kontach bieżących, kredytowych, pożyczkowych, leasingowych itp.). Nie ujawniono wysokości dopłat otrzymanych z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa do prowadzonej działalności rolniczej. Ponadto wnioskodawca deklaruje, że nieruchomość położona w S. przy ul. [...] należy do jego matki. Tymczasem w wyjaśnieniach składanych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy prowadzonego na przełomie 2011 i 2012 roku wskazywał, że jego matka zmarła. Wnioskodawca oświadczył wówczas, że dom należy do "jego nieżyjącej matki" (sprawa o sygn. akt III SA/Po 936/11). Wnioskodawca uchyla się także od wykazania, że zastosowane środki egzekucyjne są skuteczne, a zatem nie można przyjmować, że prowadzone postępowania egzekucyjne wykluczają możliwość poniesienia przez niego pełnych kosztów postępowania. Reasumując należy stwierdzić, że wnioskodawca nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść kosztów niniejszego postępowania. W sprawie brakuje zatem podstaw do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, co skutkuje jego oddaleniem. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 §1 pkt 2 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło