III SA/Po 230/18
PostanowienieWSA w Poznaniu2018-05-18
Skład orzekający: Sebastian Michalski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, gdy strona jest ustawowo zwolniona z tych kosztów na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. e PPSA?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy i podlega umorzeniu, jeśli strona jest już ustawowo zwolniona z tych kosztów na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. e PPSA. Niemniej jednak, ocena żądania przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu powinna być dokonana odrębnie, na podstawie analizy sytuacji majątkowej i rodzinnej strony.Stan faktyczny
Skarżący w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
1. Ustanowiono dla M. J. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P. 2. Umorzono postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 18 maja 2018 roku Sebastian Michalski – starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi M. J. na decyzję ZUS z dnia [...] lutego 2018 roku nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek; postanawia 1. ustanowić dla M. J. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P., 2. umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Skarżący, w sprawie ze skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, wystąpił z żądaniem przyznania praw pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika w osobie adwokata.
Strona, która wnosi skargę na działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczania opłat sądowych – art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2017, poz. 1369 ze zm.).
W toczącym się postępowaniu sądowoadministracyjnym Skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych - co oznacza całkowite zwolnienie strony z obowiązku wnoszenia, zarówno opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków.
Z tego względu postępowanie wszczęte na skutek wniosku o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 249a w związku z art. 239 §1 pkt 1 lit. e powołanej ustawy.
Aktualna pozostaje natomiast ocena merytoryczna żądania przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu.
Na podstawie oświadczenia majątkowego, dodatkowych dokumentów oraz materiałów zgromadzonych w aktach administracyjnych ustalono, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną. Na ich utrzymaniu pozostają dwie niepełnoletnie córki. Rodzina zamieszkuje na dwóch pokojach udostępnionych jej przez brata żony wnioskodawcy. Jedynym źródłem dochodu rodziny jest wynagrodzenie skarżącego w kwocie 1.459,48 zł netto miesięcznie. Koszty utrzymania rodziny zostały określone na kwotę 1.800 zł. Wnioskodawca wyjaśnił, że korzystają z pomocy rodziny.
Z tytułu zaległych pożyczek i kredytów przeciwko wnioskodawcy toczy się postępowanie egzekucyjne na kwotę około 5.500 zł.
Sytuacja majątkowa i rodzinna skarżącego uzasadnia ocenę, że nie jest on w stanie wygospodarować środków finansowych na koszty postępowania sądowego, w tym wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru. Odmowa przyznania prawa pomocy powodowałaby ograniczenia w realizacji prawa do sądu ponad funkcje ustawowo przypisane kosztom postępowania.
Z powyższych względów, na podstawie 239 §1 pkt 1 lit. e, art. 249a, art. 246 §1 pkt 1 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w pkt 1 oraz pkt 2 sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło