III SA/Po 231/08

Dnia 28 października 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak Sędziowie WSA Barbara Koś ( spr.) WSA Walentyna Długaszewska Protokolant: sekr. sąd. Katarzyna Skrocka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2008 roku przy udziale sprawy ze skargi B. P. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej przyznania płatności do gruntów rolnych I. oddala skargę, II. przyznaje od Skarbu Państwa, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, adw. A. K. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w P., ul. [...] kwotę [...] ([...]) złotych, uwzględniającą podatek od towarów i usług w wysokości [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. /-/W. Długaszewska /-/M. Ławniczak /-/B. Koś Postanowieniem z dnia [...], nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...]. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał w dniu [...] decyzję w sprawie płatności do gruntów rolnych na rok 2007. W decyzji tej zostało zawarte pouczenie o terminie wniesienia odwołania. Decyzja ta została odebrana przez matkę producenta rolnego, W. M. w dniu [...], co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji. Doręczenie nastąpiło zatem w trybie art. 43 kpa. Zgodnie z art. 129 § 2 kpa termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem [...]. Tymczasem B. P. wniosła odwołanie od powyższej decyzji w dniu [...], a więc z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Skargę na powyższe postanowienie złożyła B. P., wnosząc o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Skarżąca podała, że adres W. M. wskazała jako adres do korespondencji. Jednocześnie wyjaśniła, że z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad chorym ojcem oraz własną chorobę nie mogła odebrać decyzji i stąd odwołać się mogła dopiero 7 dni po ustawowym terminie. Na dowód powyższego załączyła kserokopie dokumentacji lekarskiej, w tym dotyczącej ojca skarżącej. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Ponadto stwierdził, że dokumenty przesłane przez skarżącą nie świadczą o niemożności złożenia przez nią odwołania w terminie, tj. w okresie od [...] do [...], co oznacza, że skarżąca nie wykazała braku winy w uchybieniu terminu. W piśmie z dnia 26 sierpnia 2008 r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącej poparł skargę B. P. i wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Podtrzymał przy tym okoliczności wskazane przez skarżącą, które – jak twierdzi pełnomocnik, uprawdopodobniają, że skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia odwołania bez swej winy. Na tej podstawie pełnomocnik skarżącej wywiódł, iż skarga jest uzasadniona, skoro skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu z zachowaniem wymogów z art. 58 § 2 i § 3 kpa i jednocześnie złożyła odwołanie. Organ odwoławczy w piśmie z dnia 9 września 2008 r. podniósł, iż skarżąca nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wraz z odwołaniem, lecz dopiero w skardze. Organ podkreślił, że nie jest możliwe przywrócenie terminu z urzędu (bez złożenia wniosku przez osobę zainteresowaną). Sam fakt dokonania określonej czynności po terminie nie może być podstawą domniemania, że osoba zainteresowana składa wniosek o przywrócenie terminu. Na rozprawie w dniu 28 października 2008 r. pełnomocnik skarżącej z urzędu podtrzymał w całości twierdzenia zawarte w skardze oraz w uzupełniającym piśmie z dnia 26 sierpnia 2008 r. oraz wniósł o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, składając oświadczenie, iż koszty te nie zostały opłacone w całości przez skarżącą. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę rozstrzygnięcia zaskarżonego w niniejszej sprawie stanowi art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej kpa, stosownie do którego organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Należy wyjaśnić, iż warunkiem skutecznego wniesienia odwołania jest zachowanie ustawowego terminu do jego wniesienia, tj. czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie (art. 129 § 2 kpa). Natomiast uchybienie powyższemu terminowi powoduje bezskuteczność odwołania, w następstwie czego decyzja staje się ostateczna, co tym samym wyklucza merytoryczne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy w postępowaniu odwoławczym. Stąd po przekazaniu sprawy wraz z odwołaniem organ odwoławczy w pierwszej kolejności bada, czy odwołanie zostało wniesione z zachowaniem ustawowego terminu. W razie zaś wniesienia odwołania z przekroczeniem ustawowego terminu, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania (art. 134 kpa) i odstępuje od merytorycznego rozpatrzenia odwołania. W przedmiotowej sprawie z treści zwrotnego potwierdzenia odbioru z [...] r. (k.- zał. 3 akt adm.) wynika, że decyzję organ I instancji doręczył na adres J., ul. [...] w dniu [...]. W zaskarżonym postanowieniu z dnia [...] organ wskazał, że doręczenie nastąpiło do rąk W. M. – matki adresatki, co było zgodne z art. 43 kpa, który stanowi że w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Powyższy przepis znajduje zastosowanie w sytuacji opisanej w art. 42 kpa, zawierającym ogólne reguły doręczenia pisma osobie fizycznej i odnosi się tylko do doręczenia pism adresatowi w jego mieszkaniu. Z treści skargi wynika, że było to mieszkanie matki strony postępowania, które strona wskazała jako aktualny adres dla doręczeń pism. Mieszkanie matki skarżącej należy uznać w okolicznościach tej sprawy za spełniające warunek "mieszkania strony", skoro sama je wskazała organowi, uznając że jest to najlepszy adres do korespondencji w jej sytuacji. Zatem zastępcze doręczenie decyzji do rąk upoważnionej przez stronę osoby pod wskazanym przez nią adresem stwarza domniemanie prawne, że pismo zostało doręczone adresatowi, a organ II instancji zasadnie uznał, iż nastąpiło to w dniu [...] i w następnym dniu rozpoczął bieg czternastodniowy termin do wniesienia odwołania. W skardze strona nie podważa powyższego ustalenia, a jedynie wskazuje na okoliczności, które uniemożliwiły jej odebranie od matki decyzji w terminie pozwalającym na skuteczne złożenie odwołania. Te okoliczności mogą jedynie uzasadniać ewentualne przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia odwołania w przypadku złożenia odpowiedniej prośby w tym zakresie. Z akt administracyjnych wynika, że takiego wniosku skarżąca nie złożyła organowi administracyjnemu. Natomiast sąd administracyjny nie jest organem właściwym do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji, zatem zamieszczenie takiego wniosku w skardze jest nieskuteczne. Ponieważ bezsprzeczne jest, że odwołanie skarżąca wniosła [...] r., a czternastodniowy termin upłynął [...] r. oraz to, że skarżąca nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu, uznać należy, że postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR jest zgodne z prawem. Nawet bowiem nieznaczne przekroczenie terminu stanowi jego uchybienie, gdyż jest to okoliczność obiektywna i obliguje organ odwoławczy do wydania postanowienia na podstawie art. 134 kpa. Powyższe oznacza bezskuteczność odwołania wniesionego z uchybieniem terminu i powoduje, że organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia odwołania poprzez ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy dotyczącej płatności do gruntów rolnych w postępowaniu odwoławczym. Mając powyższe na uwadze, skargę należało oddalić, o czym orzeczono jak w pkt I sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). O kosztach orzeczono w pkt II sentencji wyroku na podstawie § 19 w zw. z § 18 ust. 1 c) i w zw. z § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). /-/W. Długaszewska /-/ M. Ławniczak /-/ B. Koś T.M.d