III SA/Po 236/11

WyrokWSA w Poznaniu2012-01-17

Skład orzekający: Marzenna Kosewska, Mirella Ławniczak, Szymon Widłak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania podatkowego zakończonego decyzją ostateczną, oparty na istnieniu nowych dowodów (inwentaryzacja, decyzja o pozwoleniu na rozbiórkę, akt notarialny), które istniały przed wydaniem decyzji, ale nie były znane organowi, może zostać uwzględniony, jeśli te dowody nie pozwalają na jednoznaczne ustalenie, że decyzja była wadliwa?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo odmówiły uchylenia decyzji ostatecznej w trybie wznowienia postępowania. Powołane przez skarżących dowody, takie jak decyzja o pozwoleniu na rozbiórkę czy inwentaryzacja, nie spełniały wymogów art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, ponieważ nie istniały nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istotne dla sprawy, które istniałyby w dniu wydania decyzji i nie byłyby znane organowi. Ponadto, nawet gdyby te dowody zostały uwzględnione, nie prowadziłyby do odmiennego rozstrzygnięcia sprawy.
Stan faktyczny
Skarżący E. i W. M. wnieśli o wznowienie postępowania podatkowego dotyczącego podatku od nieruchomości za okres sierpień-grudzień 2003 r., argumentując, że budynki były technicznie nieużyteczne, podatek został ustalony od powierzchni zabudowy zamiast użytkowej, a nakaz zapłaty był wadliwy. Jako nowe dowody przedstawili decyzję o pozwoleniu na rozbiórkę, zawiadomienie o rozpoczęciu robót, informację o nieruchomości, inwentaryzację i ocenę techniczną. Organy podatkowe obu instancji odmówiły uchylenia decyzji ostatecznej, uznając, że nie zaistniały przesłanki do wznowienia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska (spr.) Sędziowie WSA Mirella Ławniczak WSA Szymon Widłak Protokolant: st. sekr. sąd. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2012 r. przy udziale sprawy ze skargi E. M. i W. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 4 lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie ustalającej wymiar podatku od nieruchomości za okres od sierpnia do grudnia 2003 r., po wznowieniu postępowania o d d a l a s k a r g ę Pismem z dnia 19 stycznia 2004 r. E. i W. M. wnieśli o wznowienie postępowania podatkowego zakończonego decyzją ostateczną z dnia 9 grudnia 2003 r. Burmistrza ustalającą podatek od nieruchomości za okres od sierpnia do 31 grudnia 2003 r., dotyczący nieruchomości położonej w K. przy ul. [...]. Podatnicy podnieśli, iż będące przedmiotem opodatkowania budynki byłego zakładu produkcyjnego (byłej kaflarni) usytuowane w K. przy ul. [...], na działkach [...], [...], [...] już w momencie zakupu nie mogły być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Stwierdzili również, że przedmiotowy nakaz zapłaty jest wadliwy z uwagi na to, że wymiar podatku został ustalony nie od powierzchni użytkowej, ale od powierzchni zabudowy, a ponadto zawiera dwa wzajemnie wykluczające się terminy płatności. Wnioskodawcy zarzucili dodatkowo, że z nakazu zapłaty wynika, iż wysokość podatku ustalono m.in. na podstawie informacji w sprawie podatku od nieruchomości, podczas gdy oni takiej informacji nie złożyli. Do powyższego pisma podatnicy dołączyli: - decyzję z dnia 9 grudnia 2003 r. Starosty o pozwoleniu na rozbiórkę budynków po byłej kaflarni; - zawiadomienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 stycznia 2004 r. o zamierzonym rozpoczęciu robót budowlanych na dzień 2 lutego 2004 r.; - informację o nieruchomości z dnia 19.01.2004 r., w której W. M. oświadczył, że powierzchnia budynków mieszkalnych wynosi 134,40 m²; - inwentaryzację – bez wskazanej daty sporządzenia – według której powierzchnia obiektów przeznaczonych do rozbiórki wynosi łącznie 1608,25 m²; - ocenę techniczną – bez wskazanej daty sporządzenia. Swoje żądanie wnioskodawcy uszczegółowili w piśmie z dnia 8 lipca 2005 r., w którym wskazali jako podstawy wznowienia art. 240 § 1 pkt 1 i 5 Ordynacji podatkowej. Dodatkowo w piśmie z dnia 10 sierpnia 2005 r. strony wniosły o uchylenie nakazu zapłaty i umorzenie postępowania w zakresie podatku od budynków (byłej kaflarni) znajdujących się na nieruchomości będącej przedmiotem opodatkowania. Zdaniem wnioskodawców postępowanie stało się bezprzedmiotowe, gdyż przedmiot opodatkowania – budynki zostały rozebrane, a zgromadzone dowody nie pozwalają na dokładne ustalenie stanu faktycznego sprawy. Ustalenie rzeczywistej powierzchni nie jest już możliwie. Zobowiązani wskazali ponadto, że z przedłożonej przez nich inwentaryzacji wynika, iż powierzchnia wszystkich budynków przeznaczonych do rozbiórki wynosi 1608,25 m², a zatem powierzchnia użytkowa – stanowiąca podstawę naliczenia podatku – powinna być znacznie mniejsza. Postanowieniem z dnia 28 lipca 2005 r. Burmistrz wznowił postępowanie zakończone decyzją ostateczna z dnia 9 grudnia 2003 r. Jako podstawę prawną wznowienia organ powołał art. 240 § 1 pkt 1 i pkt 5 Ordynacji podatkowej. Decyzją z dnia 12 września 2008 r., nr [...] Burmistrz odmówił uchylenia w całości ostatecznej decyzji z dnia 9 grudnia 2003 r. nr [...] ustalającej E. i W. M. podatek od nieruchomości za okres od sierpnia do 31 grudnia 2003 r., dotyczący nieruchomości położonej w K. przy ul. [...], wobec niestwierdzenia przesłanek określonych w art. 240 § 1 pkt 1 i pkt 5 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu decyzji w pierwszej kolejności organ wskazał na szczególny charakter postępowania wznowieniowego oraz zaakcentował znaczenie zasady trwałości decyzji ostatecznych. Oceniając z kolei podstawy wznowienia za bezpodstawną uznał przesłankę z art. 240 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Podniósł, że strony nie dość, że nie przedłożyły orzeczenia sądu stwierdzającego, iż dany dowód – dokument - był sfałszowany, to odwołując się do powołanego przepisu nie wskazały konkretnego dowodu, który ich zdaniem jest fałszywy. W ocenie organu żadne z powołanych przez podatników okoliczności ani dowodów nie stanowią również przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Burmistrz wyjaśnił, że "określenie powierzchni" nie jest okolicznością faktyczna ani dowodem. Jest to element rozstrzygnięcia merytorycznego decyzji. Wskazał ponadto, że załączony wraz z pismem z dnia 19 stycznia 2004 r. dokument "Inwentaryzacja obiektów do rozbiórki" nie zawiera daty jego sporządzenia. W tej sytuacji nie można uznać, że dowód ten istniał w dniu wydania decyzji. Jeżeli bowiem istniał, nic nie stało na przeszkodzie, by strona skorzystała z niego w postępowaniu podatkowym lub odwoławczym. Jeżeli zaś nie istniał nie ma on znaczenia w świetle art. 240 § 1 pkt. 5 Ordynacji podatkowej. Organ zwrócił ponadto uwagę, że z załączonego zawiadomienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 stycznia 2004 r. wynika, iż rozbiórka obiektów budowlanych po nieczynnej kaflami nastąpi z dniem 2 lutego 2004 roku. Oznacza to, że w okresie od 1 sierpnia 2003 r. do 31 grudnia 2003 r. budynki te istniały i podlegały opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Nie jest to więc ani okoliczność istniejąca w dniu wydania decyzji, ani istotna dla sprawy. Odnosząc się z kolei do decyzji Starosty z dnia 9 grudnia 2003 r. w przedmiocie pozwolenia na rozbiórkę po nieczynnej kaflarni organ stwierdził, że przedmiotowa decyzja nie daje podstaw do nienaliczania podatku od nieruchomości za okres od 1 sierpnie 2003 r. do 31 grudnia 2003 r., gdyż jak wyżej wyjaśniono rozbiórka mogła nastąpić dopiero od 2 lutego 2004 r. Zatem decyzja o rozbiórce obiektów budowlanych po nieczynnej kaflami nie stanowi przesłanki do nieobliczania podatku i do wydania odmiennej decyzji. Organ stwierdził, że przedłożone przez stronę dowody tj.: akt notarialny, decyzja Starosty, inwentaryzacja i zawiadomienie PINB mimo, że były w posiadaniu podatników nie zostały przedłożone przed wydaniem decyzji wymiarowej przez organ podatkowy, jak również strona nie przedłożyła ich w postępowaniu odwoławczym. Strona pomimo posiadania tych dowodów nie złożyła odwołania, a właśnie w tym zwykłym postępowaniu podatkowym można było uwzględnić ewentualnie inne błędy zarzucane organowi podatkowemu. Burmistrz wskazał, iż w przedmiotowej decyzji podatek od nieruchomości za 2003 r. ustalono na podstawie informacji otrzymanej od byłego właściciela, który z uwagi na sprzedaż dokonał korekty deklaracji podatku od nieruchomości od dnia 1 sierpnia do 31 grudnia 2003 r. Organ wyjaśnił ponadto, że ustalając podatek od budynków pozostałych uwzględnił powierzchnię użytkową budynków określoną według numerów inwentarzowych (szczegółowo określonych w akcie notarialnym § 2 i zgodnym z pismem z dnia 19.05.2004 r.). Organ zauważył przy tym, że sporne budynki nie zostały zaliczone do działalności gospodarczej tylko do budynków pozostałych. Stwierdził również, że decyzja Starosty z dnia 9 grudnia 2003 r. w sprawie udzielenia pozwolenia na rozbiórkę budynków po nieczynnej kaflarni nie ma żadnego wpływu na zmianę sposobu naliczenie podatku od nieruchomości za budynki pozostałe. Na marginesie zauważył, że w toku przeprowadzonego postępowania podatkowego w sprawie ustalenie wymiaru podatku od nieruchomości za 2004 r. ustalił, iż rozróbka dachów owych budynków po nieczynnej kaflarni nastąpiła w miesiącu marcu (zapis w dzienniku rozbiórki z dnia 30.03.2004 r.). Oznacza to, że w okresie którego dotyczy decyzja ostateczna tj. od 1.08.2003 r. do 31.12.2003 r. budynki istniały i odpowiadały definicji budynku w myśl przepisów prawa budowlanego. Wobec powyższego organ stwierdził brak podstaw do uchylenia nakazu zapłaty z dnia 9 grudnia 2003 r. W odwołaniu od powyższej decyzji podatnicy wnieśli o jej uchylenie w części dotyczącej podatku od budynków i umorzenia postępowania tym zakresie. Zaskarżonej decyzji zarzucili: - naruszenie art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej przez jego niezastosowanie w stosunku do budynków; - naruszenie art. 122 w zw. z art. 187, art. 191, art. 197, art. 198 Ordynacji podatkowej, gdyż organ podatkowy nie podjął wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy; - naruszenie art. 121 Ordynacji podatkowej, gdyż postępowanie nie było prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych; - naruszenie art. 210 § 4 w zw. z art. 180 Ordynacji podatkowej, gdyż uzasadnienie decyzji nie zawiera przyczyn, dla których niektórym dowodom organ odmówił wiarygodności. W uzasadnieniu odwołania zobowiązani zarzucili organowi I instancji niewłaściwe przyjęcie, że nie podali przesłanek wznowienia postępowania. Ponownie wskazali na przedłożoną przez nich inwentaryzację wykonawczą wykonaną przez Z. M., z której jednoznacznie wynikało, iż powierzchnia użytkowa przyjęta w decyzji wynosząca 1.608,25 m² jest powierzchnią zabudowy, a nie powierzchnią użytkową. Zdaniem zobowiązanych była to bez wątpienia nowa okoliczność faktyczna, a sama inwentaryzacja nowym dowodem, istniejącym w dniu wydania decyzji nieznanym organowi. Podatnicy wprawdzie przyznali, iż dokument ten nie zawierał daty, ale podnieśli, iż zawierał on pieczęć urzędową Starostwa Powiatowego, a zatem zadaniem organu podatkowego było ustalenie, czy dokument ten istniał przed wydaniem decyzji podatkowej. Dodatkowo strony wyjaśniły, że inwentaryzacja stanowiła integralną cześć dokumentacji projektowej dołączonej do wniosku o wydanie pozwolenia na rozróbkę obiektów, co wynika wprost z decyzji z dnia 9 grudnia 2003 r. Podatnicy zakwestionowali także możliwość wydania nakazu zapłaty na podstawie informacji złożonej przez byłego właściciela oraz informacji złożonej przez nich, gdyż została ona złożona w dniu 19 stycznia 2004 r., a więc po wydaniu decyzji. W konsekwencji strony stwierdziły, że organ podatkowy nie ustalił do tej pory wielkości powierzchni użytkowej podlegającej opodatkowaniu. Decyzją z dnia 18 listopada 2008 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło zaskarżoną decyzję Burmistrza i ustaliło podatek od nieruchomości w kwocie 2.351,30 zł. Decyzją z dnia 5 kwietnia 2010 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło nieważność decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławczego z dnia 18 listopada 2008 r. uchylającej decyzję Burmistrza z dnia 12 września 2008 r. i ustalającej podatek od nieruchomości na kwotę 2.351,30 zł. Decyzją z dnia 4 lutego 2011 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołania podatników z dnia 18 września 2008 r., utrzymało w mocy decyzję Burmistrza z dnia 12 września 2008 r. W uzasadnieniu decyzji Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, że pełnomocnik podatnika nie wykazał istnienia przesłanek wznowienia z art. 240 Ordynacji podatkowej. Nie uczynił tego także pomimo wezwania go przez organ pierwszej instancji pismem z dnia 26 sierpnia 2005 r. W swoim piśmie z dnia 1 września 2005 r. poprzestał na powtórzeniu wcześniejszych zarzutów pod adresem decyzji z dnia 19 grudnia 2003 r. Zdaniem organu odwoławczego okoliczności, które przedstawiał pełnomocnik podatnika w toku sprawy oraz w złożonym odwołaniu nie stanowią okoliczności, które miałyby znamiona przepisu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Wbrew twierdzeniom podatników nowym dowodem nie jest inwentaryzacja wykonawcza sporządzona przez Z. M., z której jednoznacznie wynika, że przyjęta w nakazie zapłaty powierzchnia użytkowa budynków - 1.608,25 m2 jest powierzchnią zabudowy, a nie powierzchnią użytkową. Kolegium wskazał, że kwestie dotyczące powierzchni budynku są elementem stanu faktycznego ustalonego w decyzji, która stała się ostateczna. Określenie powierzchni nie jest nową okolicznością faktyczną ani nowym dowodem, a było przedmiotem ustaleń merytorycznych przy określaniu wysokości zobowiązania podatkowego. W ocenie organu nie można przyjąć, aby wskazana inwentaryzacja istniała w dniu wydania decyzji. Z jednej bowiem strony nie zawiera ona daty (co odwołujący potwierdza), z drugiej zaś daty sporządzenia nie da się ustalić po tak długim czasie innymi środkami dowodowymi (w szczególności na podstawie pieczęci urzędowej Starostwa Powiatowego, do której odnosi się odwołujący). W konsekwencji jeśli dokument ten nie istniał w dacie rozstrzygania, nie ma on znaczenia w rozumieniu przepisu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Kolegium zwróciło ponadto uwagę, że nawet gdyby przyjąć, iż inwentaryzacja winna być uwzględniona, to nie miała istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Uwzględnienie wskazanych w niej faktów nie spowodowałoby wydania przez organ podatkowy odmiennej decyzji. Poza tym organ odwoławczy podniósł, że jeśli strona twierdzi, iż posiadała inwentaryzację i że dane w niej zawarte miały wpływ na rozstrzygnięcie, miała możliwość odwołania się od decyzji organu podatkowego, czego jednak nie uczyniła. Zdaniem Kolegium brak jest podstaw do skorzystania z nadzwyczajnych środków, jakim jest wznowienie postępowania. Odnosząc się z kolei do przedmiotu opodatkowania w okresie od sierpnia do grudnia 2003 r. organ odwoławczy stwierdził, że obiekty budowlane po nieczynnej kaflarni istniały w tej dacie, zatem podlegały opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Okoliczność, że została wydana decyzja z dnia 9 grudnia 2003 r. o pozwoleniu na rozbiórkę ww. obiektów nie zmienia faktu, iż istniały one w dacie, której dotyczy opodatkowanie w niniejszej sprawie. Sam zaś fakt, że taka decyzja została przedłożona nie oznacza, że wyszły na jaw nowe okoliczności sprawy, które dawały podstawę do wznowienia postępowania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego E. i W. M., działający przez radcę prawnego, wnieśli o stwierdzenie nieważności lub uchylenie zaskarżonej decyzji z dnia 4 lutego 2011 r. oraz zasądzenie na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania – w tym trzykrotność minimalnego wynagrodzenia pełnomocnika. Zaskarżonej decyzji podatnicy zarzucili naruszenie art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej polegające na jego zastosowaniu w związku z art. 245 § 1 pkt 2 O.p. – organy podatkowe obu instancji popełniły błąd subsumpcji, tj. niewłaściwie uznały, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w zastosowanym przepisie prawa – tj. w art. 245 § 1 pkt 2 O.p. , podczas, gdy stan faktyczny w niniejszej sprawie jest taki, że powinna zapaść decyzja uchylająca decyzję dotychczasową z art. 245 § 1 pkt 1 O.p., gdyż zaistniały przesłanki określone w art. 240 § 1 O.p., w szczególności w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. W uzasadnieniu skargi zobowiązani podnieśli, iż wbrew stanowisku Burmistrza i SKO, inwentaryzacja wykonawcza (stanowiąca integralną część dokumentacji dołączonej do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę) oraz akt notarialny z dnia 10 lipca 2003 r. są niewątpliwe dowodami, o których mowa w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Jeden i drugi dowód niewątpliwie istniały w dniu wydania decyzji wymiarowej i nie były znane organowi podatkowemu. Skarżący wskazali, iż organ I instancji stwierdzając, że ustalił podatek na podstawie informacji złożonej przez dotychczasowego właściciela nie sprecyzował jaka to była informacja. Z całą pewnością podatnicy stwierdzili, że organowi nie chodziło ani o akt notarialny, ani też o inwentaryzację wykonawczą. Zaznaczyli przy tym, że jedynym dokumentem, który można by nazwać informacją, na jaką powołuje się organ, jest pismo A. z dnia 19 maja 2004r., które wpłynęło do Urzędu Miejskiego w dniu 21 maja 2004 r., a zatem nie mogło stanowić podstawy do naliczenia podatku za 2003 r. Podatnicy podnieśli ponadto, że sam organ I instancji w piśmie z dnia 21 stycznia 2004 r. przyznał, iż przedmiotowy nakaz zapłaty z dnia 9 grudnia 2003 r. zawiera wiele nieścisłości. Tymczasem organ zamiast uchylić nakaz, to odmówił jego uchylenia, co pozbawiane jest logiki i narusza zasady ogólne postępowania podatkowego – art. 120 – 129 O.p. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej uchylenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Wskazać należy na wstępie, iż instytucja wznowienia postępowania ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia ponownego rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją podatkową, jeżeli postępowanie podatkowe przed organem podatkowym było dotknięte kwalifikowanymi wadami procesowymi, wyliczonymi wyczerpująco w art. 240 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) – w dalszej części O.p. ( zob. B. Gruszczyński w: S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Ordynacja podatkowa, Komentarz, Warszawa 2007, s. 728). Postępowanie wznowieniowe nie może być przy tym wykorzystywane do pełnej merytorycznej kontroli decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym (por. wyrok NSA z dnia 06.12.2001 r., sygn. akt III SA 1974/00, niepubl.). nie jest to bowiem kontynuacja postępowania zwykłego. Odmienne są przede wszystkim zasady rozpoznawania spraw w trybach nadzwyczajnych. W szczególności inna jest waga zakresu przedmiotowego naruszeń prawa uwzględnianych przez organ odwoławczy i inna branych pod uwagę przez organ rozpatrujący wniosek o wznowienie postępowania. Procedowanie w trybie nadzwyczajnym przez organ administracji jest przy tym wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości ostatecznych decyzji podatkowych wyrażonej w art. 128 O.p. Ze stanu sprawy wynika, iż decyzją ostateczną z dnia 9 grudnia 2003 r. Burmistrza ustalił dla skarżących E. i W. M. podatek od nieruchomości za okres od sierpnia do 31 grudnia 2003 r., od nieruchomości położonej w K. przy ul. [...]. Pismem z dnia z dnia 19 stycznia 2004 r. E. i W. M. wnieśli o wznowienie postępowania podatkowego zakończonego decyzją ostateczną z dnia 9 grudnia 2003 r. Burmistrza. Podatnicy podnieśli, iż będące przedmiotem opodatkowania budynki byłego zakładu produkcyjnego (byłej kaflarni) usytuowane w K. na ul. [...], na działkach [...], [...], [...] już w momencie zakupu nie mogły być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Stwierdzili również, że przedmiotowy nakaz zapłaty jest wadliwy z uwagi na to, że wymiar podatku został ustalony nie od powierzchni użytkowej, ale od powierzchni zabudowy, a ponadto zawiera dwa wzajemnie wykluczające się terminy płatności. Wnioskodawcy zarzucili dodatkowo, że z nakazu zapłaty wynika, iż wysokość podatku ustalono m.in. na podstawie informacji w sprawie podatku od nieruchomości, podczas gdy oni takiej informacji nie złożyli. Jako nowe dowody uzasadniające wznowienie podatnicy wskazali: - decyzję z dnia 9 grudnia 2003 r. Starosty o pozwoleniu na rozbiórkę budynków po byłej kaflarni; - zawiadomienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 stycznia 2004 r. o zamierzonym rozpoczęciu robót budowlanych na dzień 2 lutego 2004 r.; - informację o nieruchomości z dnia 19.01.2004 r., w której W. M. oświadczył, że powierzchnia budynków mieszkalnych wynosi 134,40 m²; - inwentaryzację – bez wskazanej daty sporządzenia – według której powierzchnia obiektów przeznaczonych do rozbiórki wynosi łącznie 1608,25 m²; - ocenę techniczną – bez wskazanej daty sporządzenia. Swoje żądanie wnioskodawcy uszczegółowili w piśmie z dnia 8 lipca 2005 r., w którym powołali jako podstawy wznowienia art. 240 § 1 pkt 1 i 5 Ordynacji podatkowej. Postanowieniem z dnia 28 lipca 2005 r. Burmistrz wznowił postępowanie zakończone decyzją ostateczna z dnia 9 grudnia 2003 r. Organ uwzględnił wniosek skarżących i jako podstawę prawną wznowienia powołał art. 240 § 1 pkt 1 i pkt 5 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z art. 240 § 1 pkt 1 O.p. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. W ocenie Sądu zasadnie organ I instancji badając przedmiotową przesłankę wznowienia stwierdził, że skarżący jej nie wykazali. Ponownie za organem wymaga podkreślenia stanowisko przyjęte w orzecznictwie i doktrynie, zgodnie z którym fałsz dowodu – co do zasady powinien być stwierdzony orzeczeniem sądu. Nie jest rzeczą organu podatkowego przeprowadzenie takiego dowodu we własnym zakresie (por. wyrok WSA z dnia 23.03.2004 r., sygn. akt III SA 2545/02, LEX nr 113598). Wskazać zatem należy, iż samo kwestionowanie przez podatników dokumentów, które stanowiły dla organu I instancji podstawę do wymiaru podatku za 2003 r. nie mieści się w żadnej z przesłanek wznowienia postępowania. Mogło być natomiast podnoszone w odwołaniu. Nie jest to bowiem okoliczność, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 1 O.p. Stosowanie natomiast do art. 240 § 1 pkt 5 O.p. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Z powyższej regulacji wynika więc, że o zaistnieniu omawianej podstawy wznowienia można mówić wówczas, gdy łącznie zostaną spełnione następujące przesłanki: a) wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, b) są one istotne dla sprawy, tzn. mogą mieć wpływ na jej odmienne rozstrzygnięcie, c) nie były znane organowi, który wydał decyzję, d) istniały w dniu wydania decyzji (zob. B. Gruszczyński w: S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Ordynacja podatkowa, Komentarz, Warszawa 2007, s. 733). Sąd po przeanalizowaniu akt administracyjnych sprawy stwierdził, że organy obu instancji zasadnie uznały, iż podatnicy pomimo powoływania szeregu okoliczności merytorycznych nie wykazali istnienia podstawy wznowienia wskazanej w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. W ocenie Sądu rację ma organ I instancji, iż decyzja Starosty z dnia 9 grudnia 2003 r. dotycząca zezwolenia na rozbiórkę spornych budynków nie mogła być uznana za nowy dowód mający istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Zasadnie organ wskazał, że z przedłożonego przez samych skarżących zawiadomienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wynika, iż podatnicy zadeklarowali przystąpienie do rozbiórki obiektów budowlanych po nieczynnej kaflarni z dniem 2 lutego 2004 r. Zatem słusznie organy zauważyły, że pomimo funkcjonowania w obrocie prawnym decyzji zezwalającej na rozbiórkę, istniały jeszcze faktycznie na nieruchomości podlegającej opodatkowaniu sporne obiekty budowlane. Dodatkowym argumentem na powyższej jest ustalona przez organ I instancji okoliczność, że rozbiórka dachów owych budynków po nieczynnej kaflarni nastąpiła w miesiącu marcu 2004 – zapis w dzienniku rozbiórki z dnia 30.03.2004 r. Zauważyć ponadto należy, że w piśmie z dnia 10 sierpnia 2005 r. skarżący sami przyznali, iż w dniu 4 marca 2004 r., zgodnie z decyzją Starosty z dnia 9 grudnia 2003 r., przystąpili do rozbiórki spornych obiektów. W konsekwencji prawidłowo organy obu instancji stwierdziły, że powyższe oznacza, iż w okresie, którego dotyczy decyzja ostateczna tj. od dnia 1.08.2003 r. do 31.12.2003 r. sporne budynki istniały i odpowiadały definicji budynku w myśli przepisów prawa budowlanego. Za zasadną Sąd uznał również argumentację organów, iż nowym dowodem mającym istotne znaczenie dla wymiaru podatku za 2003 r. nie jest inwentaryzacja wykonawcza sporządzona przez Z. M.. Jak słusznie podkreśliły organy nie można jednoznacznie przyjąć, aby inwentaryzacja istniała w dniu wydania decyzji. Z jednej bowiem strony nie zawiera ona daty (co odwołujący potwierdza), z drugiej zaś daty sporządzenia nie da się ustalić po tak długim czasie innymi środkami dowodowymi (w szczególności na podstawie pieczęci urzędowej Starostwa Powiatowego, do której odnosi się odwołujący). Ponadto wbrew twierdzeniom skarżących z decyzji Starosty z dnia 9 grudnia 2003 r. w sprawie zezwolenia na rozbiórkę nie wynika jednoznacznie, aby omawiana inwentaryzacja już wówczas istniała. A zatem jeśli dokument ten nie istniał w dacie rozstrzygania, nie ma on dowodu, o którym mowa w art. 240 § 1 pkt 5 O. p. Zasadnie również organ odwoławczy stwierdził, że nawet gdyby przyjąć, iż inwentaryzacja winna być uwzględniona, to nie miała istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Z dokumentu tego wynika, iż powierzchnia obiektów do rozbiórki wynosi łącznie 1.608,25 m², czyli tyle ile organ I instancji przyjął do opodatkowania. W ocenie Sądu powyższy dokument nie wyklucza, że taka właśnie powierzchnia była powierzchnią użytkową będącą – zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 ze zm.) - podstawą opodatkowania. Zobowiązani nie przedłożyli bowiem żadnych innych dowodów, z których wynikałaby inna powierzchnia użytkowa spornych budowli. Natomiast sami przyznali, że na dzień wydania decyzji z dnia 12 września 2008 r. przez Burmistrza nie ma możliwości przeprowadzenia oględzin spornych budowli, bowiem zostały one już rozebrane. Wymaga ponadto podkreślenia, iż podatnicy w skardze powołują się na akt notarialny z dnia 10 lipca 2003 r., repertorium A nr [...] jako nowy dowód w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 O.p., podczas, gdy w swoim wniosku z dnia 19 stycznia 2004 r. i dalszych pismach wyjaśniających nie wskazywali tego dokumentu. Powyższy akt notarialny nie był zatem objęty postanowieniem o wznowieniu postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia 9 grudnia 2003 r. Wbrew twierdzeniom stron, dokument ten nie mógł stanowić dowodu nieznanego organowi w dniu wydania decyzji z dnia 9 grudnia 2003 r., gdyż jako podstawa nabycia przez skarżących własności spornych budynków po byłej kaflarni, stanowił on tytuł opodatkowania skarżących podatkiem od nieruchomości za okres od sierpnia do 31 grudnia 2003 r. Słusznie ponadto organy obu instancji w uzasadnieniach swoich decyzji wskazały na sformułowaną w art. 128 O.p. zasadę trwałości decyzji ostatecznych. Nakaz zapłaty z dnia 9 grudnia 2003 r., wobec nieskutecznego wniesienia przez podatników odwołania, stał się decyzja ostateczną. W doktrynie prawa podkreśla się, że wprowadzono pojęcie decyzji ostatecznej do ustawodawstwa w celu zapewnienia niezbędnej stabilizacji porządku prawnego. Możliwość podważenia decyzji ostatecznej narusza ład systemu prawnego, gdyż stanowi odstępstwo od zasady dwuinstancyjności postępowania oraz stabilności decyzji ostatecznych. Z powyższego założenia ogólnego, odnoszącego się do rodzaju decyzji poddanej sądowej kontroli legalności oraz z treści art. 128 O.p. wynika, iż tylko wyraźnie określone przyczyny, stanowiące o najdalej idących wadliwościach decyzji lub poprzedzającego ją postępowania, mogą prowadzić do wzruszenia decyzji ostatecznej. Słusznie organy obu instancji uznał, że powołane przez strony okoliczności nie stanowią kwalifikowanych wad decyzji ostatecznej z dnia 9 grudnia 2003 r. wskazanych w art. 240 § 1 pkt 1 i pkt 5 O.p. uzasadniających jej uchylenie. Mając powyższe na uwadze, skargę jako bezzasadną należało oddalić, o czym orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło