III SA/Po 239/07

Dnia 23 stycznia 2008 roku Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2008 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku I.H. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w przedmiocie opłaty kancelaryjnej oraz wniosku I.H. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w przedmiocie wpisu od skargi w sprawie ze skargi I.H. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego postanawia 1. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od opłaty kancelaryjnej, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej. /-/ R. Talaga Wyrokiem z dnia 18 października 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...], nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie określenia stawki celnej oraz kwoty długu celnego. Pełnomocnik I.H. złożył w przedmiotowej sprawie wniosek o sporządzenie uzasadnienia do powyższego wyroku oraz wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od opłaty kancelaryjnej, a następnie wraz ze skargą kasacyjną złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, tym razem w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi. W piśmie załączonym do drugiego wniosku o przyznanie prawa pomocy pełnomocnik skarżącego wniósł jednocześnie o przeprowadzenie dowodu z akt Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu (sygn. akt III SA/Po 433/06) na okoliczność sytuacji majątkowej i rodzinnej I.H. W złożonych wnioskach skarżący wskazał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i nie posiada żadnego majątku, a jego rachunki bankowe zostały zajęte z tytułu należności podatkowych i celnych. Dodatkowo rok podatkowy 2003 zamknął on stratą w wysokości 2.254.349,89 zł. Od lipca 2005 roku skarżący zarabia 900,00 zł brutto z tytułu pełnienia funkcji Prezesa Zarządu spółki A. Skarżący oświadczył, że nie jest w stanie opłacić wysokich kosztów sądowych związanych z dochodzeniem swych praw, gdyż obecnie nie posiada dostatecznych środków finansowych, a przeciwko niemu toczą się postępowania egzekucyjne. Pismem z dnia 14 grudnia 2007 roku pełnomocnik I.H. cofnął jednak wniesioną skargę kasacyjną wskazując, że została ona złożona omyłkowo. Zgodnie z przepisami art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przepis art. 246 §1 pkt 2 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów należy wziąć pod uwagę zarówno ciążący na stronie obowiązek uiszczenia konkretnych opłat sądowych, jak i brak możliwości uiszczenia przez stronę tych zobowiązań bez uszczerbku dla niej i jej rodziny. Innymi słowy rozpatrując zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy należy uwzględnić zarówno wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu oraz sytuację życiową w jakiej strona się znalazła. Zgodnie z §2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U. Nr 221, poz. 2192) opłatę kancelaryjną w wysokości 100,00zł pobiera się za odpis orzeczenia z uzasadnieniem doręczony na skutek wniosku o sporządzenie uzasadnienia zgłoszony w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia orzeczenia. Taka konstrukcja prawna oznacza, że obowiązek uiszczenia opłaty kancelaryjnej powstaje tylko w sprawach, w których skarga została oddalona. W rozpatrywanej sprawie Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, a tym samym obowiązek sporządzenia uzasadnienia wyroku powstał z urzędu, bez konieczności składania przez stronę wniosku o jego sporządzenie. W konsekwencji nie powstał obowiązek strony do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za sporządzenie i doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem. W tej sytuacji wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od opłaty kancelaryjnej od uzasadnienia wyroku sporządzonego z urzędu należy jednak uznać za nieuzasadniony, gdyż w przedmiotowym zakresie na stronie nie ciążył obowiązek uiszczenia kosztów sądowych. Drugi wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi został złożony wraz ze skargą kasacyjną. Ponieważ pełnomocnik skarżącego cofnął następnie złożoną skargę kasacyjną jako wniesioną omyłkowo i nie ustosunkował się do złożonego wcześniej wniosku o przyznanie prawa pomocy, wniosek ten podlega rozpoznaniu. Biorąc jednak pod uwagę, że jak wyżej wskazano przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest uzależnione od wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu oraz od możliwości finansowych strony ubiegającej się o zwolnienie w tym zakresie należy zauważyć, że cofnięcie skargi kasacyjnej pociągnęło za sobą brak obowiązku uiszczenia wpisu od złożonej skargi. W tej sytuacji wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej w sytuacji, gdy skarga kasacyjna został cofnięta należy również uznać za nieuzasadniony, gdyż na stronie nie ciążył realny obowiązek uiszczenia żadnych kosztów sądowych. Wobec powyższego na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 oraz art. 245 §3 i art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. /-/ R. Talaga D.W.d