III SA/Po 24/13

Dnia 8 kwietnia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Górecka po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2013 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A K na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P z dnia [ ... ]r. nr [ ... ] w przedmiocie określenia zobowiązania w opłacie paliwowej za miesiąc grudzień 2006 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, złożonej w imieniu A K, zawarty został wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W odpowiedzi na wezwanie Sądu, skarżący złożył wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 8 marca 2013 r. referendarz sądowy odmówił stronie przyznania prawa pomocy, bowiem uznał, że biorąc pod uwagę całokształt sytuacji rodzinnej, finansowej i majątkowej strony stwierdzić należy, że nie wykazał on, że przyznanie prawa pomocy jest uzasadnione. Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą oraz uzyskuje z tego tytułu dochody. Jednocześnie utrzymuje on płynność finansową, a przez to okresowo pozostaje w posiadaniu środków finansowych, które umożliwiają regulowanie zobowiązań finansowych. Osiągane przez niego dochody pozwalają zatem na zabezpieczenie koniecznych kosztów utrzymania skarżącego i jego rodziny oraz na poniesienie kosztów sądowych. Pismem z dnia 20 marca 2013 r. skarżący złożył do Sądu sprzeciw, w którym podniósł m.in., że poza dochodami z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej nie uzyskuje on żadnych innych dochodów, nie jest właścicielem żadnych pojazdów. Przeciwko stronie prowadzone są postępowania egzekucyjne, zajęte zostały rachunki bankowe. Do pisma załączono zawiadomienia o zajęciu rachunków bankowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z przepisem art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. , poz. 270 - ,dalej: p.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Z przepisu tegoż wynika jednoznacznie, iż zaskarżenie postanowienia referendarza sądowego w sprawie prawa pomocy wywołuje ten skutek, iż Sąd wniosek o przyznanie prawa pomocy rozpoznaje od początku, tzn. tak jakby wniosek ten nie był jeszcze przedmiotem analizy, oceny i rozpoznania. Sąd nie wypowiada się więc o zasadności zaskarżonego sprzeciwem postanowienia i nie dokonuje merytorycznego rozpoznania sprzeciwu. Skutkiem sprzeciwu, wniesionego przez skarżącego jest utrata mocy przez zaskarżone postanowienie i konieczność ponownego merytorycznego rozpoznania wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy. W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.) a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2 cyt. wyżej przepisu). Wyżej powołane unormowania winny być odczytywane w kontekście treści art. 199 ustawy procesowej, zgodnie z którym strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Należy zatem przyjąć, iż zwolnienie z obowiązku uiszczenia opłat sądowych oraz ponoszenia kosztów zastępstwa procesowego stanowi wyjątek od reguły wykonania przez stronę tego obowiązku, który sprzyja rozwadze w wyborze sądowej drogi dochodzenia swoich praw. W konsekwencji przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określające przesłanki przyznania prawa pomocy nie mogą być interpretowane według reguł wykładni rozszerzającej. W rozpoznawanej sprawie skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, córką i synem. Posiada dom o powierzchni 120,00 m² oraz nieużytki rolne o powierzchni 0,96 ha. Nie posiada natomiast żadnych zasobów pieniężnych (oszczędności, papierów wartościowych), ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3000 euro. Wnioskodawca uzyskuje dochód z działalności gospodarczej w wysokości ok. [ ... ]zł, który jak zaznaczył, w całości przeznacza na utrzymanie rodziny, tzn. [ ... ]. Żona wnioskodawcy pozostaje bezrobotna, bez zasiłku i obecnie wychowuje małe dzieci. Z załączonego zestawienia wpływów i wydatków z prowadzonej działalności gospodarczej za 2012r. (sprawa III SA/Po 3/13) wynika, że: - [ ... ] W 2012 roku przychód wnioskodawcy z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej wyniósł [ ... ]. W stosunku do zainteresowanego toczą się liczne postępowania egzekucyjne, które doprowadziły wg oświadczenia strony, do wyegzekwowania kwoty ok. [ ... ] zł Biorąc pod uwagę całokształt sytuacji rodzinnej, finansowej i majątkowej strony, stwierdzić należy, że nie wykazała ona, że przyznanie prawa pomocy jest uzasadnione. Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą oraz uzyskuje z tego tytułu dochody. Jednocześnie utrzymuje on płynność finansową, a przez to okresowo pozostaje w posiadaniu środków finansowych, które umożliwiają regulowanie zobowiązań finansowych. Osiągane przez niego dochody pozwalają zatem na zabezpieczenie koniecznych kosztów utrzymania skarżącego i jego rodziny oraz na poniesienie kosztów sądowych. Reasumując nie można zatem stwierdzić, że wnioskodawca nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, co oznacza, że jego wniosek o zwolnienie od opłat jest nieuzasadniony. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie cytowanych powyżej przepisów orzekł jak w sentencji.