III SA/Po 241/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych – Olszanowska (spr.) Sędziowie NSA Tadeusz M. Geremek . WSA Barbara Koś Protokolant : sekr. sąd Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2008 r. przy udziale sprawy ze skargi R.P. na postanowienie Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia korekty do wniosku o przyznanie płatności I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...], nr [...]; II. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P.) adwokatowi R. G. kwotę [...] zł. (słownie...), uwzględniającą podatek od towarów i usług w wysokości [...] (słownie) tytułem zwrotu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu III. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane /-/B. Koś /-/M. Lorych – Olszanowska /-/T.M. Geremek Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor W. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. utrzymał w mocy postanowienie Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...], Nr [...] o odmowie przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych wniosku o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w sprawie [...]. W uzasadnieniu postanowienia wyjaśnił, że w dniu [...] R. P. złożył wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2007 w formie: - jednolitej płatności obszarowej, - płatności uzupełniającej do powierzchni: a) grupy upraw podstawowych b) roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatności zwierzęce), c) uprawy chmielu, - płatności do upraw roślin energetycznych oraz o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich oraz innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2007. Pismem z dnia 28 września 2007 roku Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w T. wezwał wnioskodawcę do usunięcia wskazanych w tym piśmie braków wniosku, w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie płatności bez rozpoznania. Wezwanie powyższe zostało doręczone wnioskodawcy 21 listopada 2007 roku. W dniu 28 listopada 2007 r. wnioskodawca poinformował organ I instancji o tym, że jest chory i uzupełnienie braków wniosku, z powodu tej choroby, będzie mogło nastąpić dopiero w końcu grudnia 2007 r. kiedy to upływa termin zwolnienia lekarskiego. Wyjaśnił też, że zakończenie leczenia pozwoli mu na odzyskanie zdrowia i zdolności do czynności fizycznych i psychicznych. Organ I instancji wezwał wnioskodawcę do przedłożenia zwolnienia lekarskiego potwierdzającego brak możliwości uzupełnienia braków formalnych wniosku w okresie od 21 do 28 listopada 2007 r. i zakreślił termin do dopełnienia tej czynności do dnia 7 stycznia 2008 r. oraz pouczył o treści art. 58 K.p.a. Pismem z dnia 7 stycznia 2008 r. R.P. wniósł o przyznanie płatności uzupełniającej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatności zwierzęce), dokonanie wykładni pism z dnia 28 września 2007 r. i z 10 grudnia 2007 r. oraz zażalenie na powyższe pisma. Pismo to zawiera również prośbę o przywrócenie terminu do złożenia korekty do wniosku na 2007 rok a jako powód uchybienia terminu wskazuje chorobę udokumentowaną składanym jednocześnie zwolnieniem lekarskim. Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. odmówił przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych wniosku o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w sprawie [...]. Żaląc się na to postanowienie R.P. podniósł, że dnia 28 listopada 2007 roku był również ciężko chory i nie był zdolny do stawienia się na wezwanie. Potwierdza to przedstawione zaświadczenie lekarskie. Fakt, że R. P. w dniu 28 listopada 2007 r. stawił się w ARiMR w T. nie dawał podstawy do przyjęcia, że stawił się na wezwanie organu. Jego obecność w siedzibie organu była bowiem spowodowana wyłącznie koniecznością usprawiedliwienia niemożności stawienia się z powodu choroby. Utrzymując w mocy postanowienie organu I instancji Dyrektor W. Oddziału Regionalnego ARiMR w P. przedstawił następującą argumentację zajętego stanowiska. Z zaświadczenia lekarskiego wystawionego 27 listopada 2007 roku wynika, że R.P. był chory i nie mógł stawić się 28 listopada 2007 r. na rozprawie przed Sądem Rejonowym. Mimo to R.P. następnego dnia po wydaniu zaświadczenia tj. 28 listopada 2007 r. stawił się w siedzibie organu I instancji gdzie przeglądał akta i złożył pisma dotyczące toczących się przed tym organem postępowań. W dniu tym R.P. nie skorygował jednak wniosku o przyznanie płatności. Przedłożone zaświadczenie nie potwierdza wyjaśnień zainteresowanego, iż już przed 21 listopada 2007 r., jak również pomiędzy 21 a 26 listopada nie był w stanie z powodu choroby złożyć korekty do wniosku. Zaświadczenie to zostało wystawione w dniu 27 listopada i z tego powodu nie może stanowić dowodu, iż od dnia 21 czy 26 listopada R. P. nie mógł stawić się w urzędzie i dokonać czynności, którą opisano w wezwaniu. Z wyjaśnień Kierownika Biura Powiatowego w T. i notatek służbowych pracowników wynika, iż R. P. w dniu 28 listopada 2008 roku, spędził w siedzibie tego urzędu 4 godziny, podczas których sporządzał pisma, notatki, zadawał pytania dotyczące innych spraw obszarowych, jak również konsultował treści wystosowanych wezwań i sposób wypełnienia korekty na wezwanie. Odmówił jednak złożenia korekty do wniosku, tłumacząc faktem posiadania zwolnienia lekarskiego uprawniającym do złożenia korekty w innym terminie. Biorąc pod uwagę, że przedłożone zaświadczenie lekarskie wskazywało na chorobę R. P. od 27 listopada do końca 2007 r., prośbę o przywrócenie terminu, złożoną 7 stycznia 2008 r., organ odwoławczy uznał za złożoną w terminie określonym w art. 58 § 2 Kpa. W ocenie tego organu, złożone wyjaśnienia nie wskazują okoliczności, które uniemożliwiałyby złożenie korekty wniosku przygotowanej samodzielnie lub przez inną osobę, w dniach od 21 do 28 listopada 2007 r. co prowadzi do wniosku, że R. P. nie spełnił przesłanki wymienionej w art. 58 Kpa. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego R.P. zakwestionował zgodność z prawem opisanych wyżej orzeczeń organów obu instancji. Skarżący stwierdził, że w pełni uzupełnił braki formalne i dokonał korekty wniosku na 2007 rok, a nadto uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków wniosku. Stwierdzona u niego choroba psychiczna w pełni uprawdopodobniła bowiem brak jakiejkolwiek winy po jego stronie. W odpowiedzi na skargę Dyrektor W. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. wniósł o jej oddalenie i powtórzył argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie jednak nie tylko z tych powodów, które wskazał skarżący. Zgodnie z postanowieniami art. 58 § 1 i 2 K.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Z przytoczonego przepisu wynika, że przesłankami warunkującymi przywrócenie terminu są: 1. uprawdopodobnienie braku winy osoby zainteresowanej w uchybieniu terminu, 2. złożenie przez tę osobę wniosku o przywrócenie terminu, 3. dochowanie terminu siedmiu dni do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, 4. dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony przywracany termin. Z ustaleń zawartych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wynika, że skarżący dopełnił obowiązku złożenia prośby o przywrócenie terminu do uzupełnienia wniosku o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na terenach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w terminie siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 58 § 2 k.p.a.). Z akt administracyjnych nie wynika jednak by skarżący wraz z wniesieniem prośby dopełnił czynności, dla której określony był termin, tj. by uzupełnił wniosek o przyznanie płatności w sposób określony w wezwaniu do usunięcia braków wniosku Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w T. z dnia 28 września 2007 r. Zgodnie ze stanowiskiem utrwalonym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok w sprawie SA/Bk 142/00 z dnia 2 sierpnia 2000 r.) nie można rozpatrywać wniosku o przywrócenie terminu przed wezwaniem strony do dokonania czynności procesowej, której w terminie nie dokonała. Niedopełnienie przez składającego wniosek o przywrócenie terminu obowiązku dopełnienia czynności, dla której był ustanowiony przywracany termin stanowi brak formalny wniosku, którego uzupełnienie winien zarządzić organ w trybie art. 64 § 2 k.p.a. Skoro zatem w rozpoznawanej sprawie nie wyjaśniono czy przed rozpoznaniem wniosku o przywrócenie terminu wezwano skarżącego do uzupełnienia braków wniosku o przyznanie płatności i czy skarżący tej czynności dopełnił, zaskarżone postanowienie uchyla się spod kontroli Sądu. Brak w aktach danych stanowiących o uzupełnieniu wniosku o przyznanie płatności w żądanym zakresie jak i brak wezwania o uzupełnienie braków prośby o przywrócenie terminu może wskazywać na pominięcie powyższych czynności przez organy administracji. Ma to istotny wpływ na ocenę zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia. Gdyby bowiem skarżący został wezwany do uzupełnienia braków prośby o przywrócenie terminu i nie uczynił zadość temu wezwaniu, to zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a. wniosek o przywrócenie terminu należałoby pozostawić bez rozpoznania , a nie wydawać postanowienie o odmowie przywrócenia terminu. Brak zaś wezwania do uzupełnienia braków formalnych prośby o przywrócenie terminu nie dawał podstawy do przystąpienia do jej rozpoznania i wskazywał na naruszenie art. 58 § 2 k.p.a. Uzasadnione są nadto zarzuty skargi wskazujące na wadliwość stanowiska organów administracji obu instancji z którego wynika, że R. P. nie wyjaśnił w sposób dostatecznie przekonujący dlaczego nie mógł stawić się w Biurze Powiatowym ARiMR w dniach od 21 do 26 listopada 2007 roku, skoro dopiero dnia 28 listopada 2008 roku złożył zwolnienie lekarskie z dnia 27 listopada 2008 roku potwierdzające, że jest on niezdolny do stawienia się na rozprawie przed sądem do dnia 31 grudnia 2007 roku. Skarżący został wezwany do uzupełnienia braków formalnych stwierdzonych we wniosku o przyznanie płatności w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania. Wynika z powyższego, że miał on możliwość dopełnienia czynności w każdym dniu z siedmiodniowego terminu przewidzianego do jej dokonania i nie miał obowiązku wykazywać, że w żadnym z siedmiu dni nie był w stanie jej dopełnić. Każdy z siedmiu dni zakreślonych dla dokonania czynności należy bowiem traktować tak samo, co oznacza, że na skarżącym nie spoczywał obowiązek wykazania dlaczego nie przystąpił do dokonania czynności przed 27 listopada 2007 roku. Jednocześnie należy podkreślić, że skarżący nie miał obowiązku udowodnienia niemożności dokonania czynności w zakreślonym przez prawo terminie, a jedynie obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w tym zakresie. Zwolnienie lekarskie może całkowicie wypełniać tę przesłankę. Należy nadto wskazać, że w zaskarżonym postanowieniu organ administracji nie odniósł się do tego, czy R. P. w dniu 28 listopada 2007 roku przebywając w urzędzie miał rzeczywistą możliwość dokonania korekty przedmiotowego wniosku o przyznanie płatności. Brak stosownej informacji co do tej kwestii w zaskarżonym postanowieniu nie pozwala na ocenę czy samo stawiennictwo skarżącego, bez względu na jego stan zdrowia, wystarczało do uzupełnienia wniosku czy też właściwe dokonanie tej czynności wymagało od skarżącego zebrania dodatkowych danych, w czym stan zdrowia mógł stanowić przeszkodę. Ta okoliczność nie została wyjaśniona co uniemożliwia dokonanie oceny trafności stanowiska organów, a tym samym wskazuje na naruszenie art. 7 i art. 107 § 3 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. /-/ B. Koś /-/ M. Lorych-Olszanowska /-/ T. M. Geremek D.W.d