III SA/Po 241/10
WyrokWSA w Poznaniu2010-06-16
Skład orzekający: Marzenna Kosewska, Barbara Koś, Mirella Ławniczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może wznowić postępowanie w sprawie podatku od nieruchomości za rok 2004 na podstawie zmiany klasyfikacji gruntu, która była znana organowi z urzędu w momencie wydawania pierwotnej decyzji, lub na podstawie faktycznej powierzchni budynków, która była możliwa do ustalenia w postępowaniu zwyczajnym?Ratio decidendi
Wznowienie postępowania podatkowego na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej jest niedopuszczalne, jeśli nowe okoliczności faktyczne lub dowody były znane organowi z urzędu w momencie wydawania pierwotnej decyzji lub mogły być ustalone w postępowaniu zwyczajnym. W niniejszej sprawie zmiana klasyfikacji gruntu była znana organowi z urzędu, a powierzchnia budynków mogła być ustalona w postępowaniu zwyczajnym, co wykluczało możliwość wznowienia postępowania. W związku z tym zaskarżona decyzja i poprzedzające ją akty zostały uchylone.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2004. Organ I instancji wznowił postępowanie, uchylił poprzednie decyzje i ustalił nowe zobowiązanie, opierając się na zmianie klasyfikacji gruntu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, wskazując dodatkowo na faktyczną powierzchnię budynków. Skarżący kwestionował zasadność wznowienia postępowania, podnosząc m.in. zarzut przedawnienia i znane organowi okoliczności. WSA uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzające ją akty.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 23 lutego 2010 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza z dnia 28 sierpnia 2009 r. i postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 6 kwietnia 2010 r. oraz postanowienie Burmistrza z dnia 2 lipca 2009 r. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu na rzecz skarżącego zwrot kosztów sądowych. Stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 16 czerwca 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska Sędziowie WSA Barbara Koś (spr.) WSA Mirella Ławniczak Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Skrocka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 czerwca 2010 roku przy udziale sprawy ze skargi D. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 23 lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2004 rok po wznowieniu postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza z dnia 28 sierpnia 2009 r. Nr [...] oraz postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 6 kwietnia 2010 r. Nr [...] i postanowienie Burmistrza z dnia 2 lipca 2009 r. Nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu na rzecz skarżącego D. J. kwotę [...],- ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. /-/M. Ławniczak /-/M. Kosewska /-/B. Koś
Nakazem płatniczym z dnia 13.02.2004 r., nr [...] Burmistrz ustalił D. J. łączne zobowiązanie pieniężne w sprawie wymiaru podatku rolnego i podatku od nieruchomości w R. przy ul. [...] (działka nr [...] ) za 2004 r. w kwocie [...] zł, w tym:
1) podatek rolny (użytki rolne o pow. 0,92 ha) w kwocie [...] zł,
2) podatek od nieruchomości: budynki mieszkalne o pow. 194 m2 – w kwocie [...] zł, związane z prowadzeniem działalności gospodarczej (inne niż mieszkalne) o pow. 35 m2 w kwocie [...] zł, związane z prowadzeniem działalności gospodarczej (innej niż rolnicza) o pow. 40 m2 w kwocie [...] zł.
Decyzją z dnia 29.04.2004 r., nr [...] Burmistrz zmienił powyższy nakaz płatniczy, dokonując odpisu kwoty [...] zł naliczonej z tytułu podatku od nieruchomości na podstawie oświadczenia podatnika z dnia 3.02.2004 r., że na nieruchomości w R. przy ul. [...] nie jest prowadzona działalność gospodarcza.
Postanowieniem z dnia 2.07.2009 r., nr [...] Burmistrz na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.) wznowił postępowanie w sprawie podatku od nieruchomości za rok 2004 w związku z otrzymaniem w dniu 26.06.2009 r. pisma Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Poznaniunia 2997 r. órnikcji , z którego wynika, że działka nr [...] od 1.01.2004 r. była użytkowana jako: tereny mieszkaniowe B – o powierzchni 0,1514 ha i inne tereny zabudowane Bi – o powierzchni 0,7686 ha.
Decyzją z dnia 28 sierpnia 2009 r., nr [...] wydaną w wyniku wznowienia postępowania Burmistrz uchylił w całości ostateczną decyzję Burmistrza z dnia 14.02.2004 r. (powinno być 13.02.2004 r.), nr [...] oraz z dnia 29.04.2004 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego za rok 2004 oraz ustalił wysokość zobowiązania podatkowego za 2004 rok za zabudowaną działkę nr [...] o powierzchni 0,92 ha położoną w R. w kwocie [...] zł.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że decyzja z dnia 13 lutego 2004 r. ustalała opodatkowanie w łącznej kwocie [...] zł, w tym:
1) podatek od nieruchomości w kwocie [...] zł (powierzchnia budynku mieszkalnego o wysokości kondygnacji powyżej 2,20 m - 194 m2 x [...] zł/m2 = [...] zł, powierzchnia budynku pozostałego o wysokości kondygnacji powyżej 2,20 m służąca do prowadzenia działalności gospodarczej - 35 m2 x [...] zł/m2 = [...] zł, grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej 40 m2 x [...] zł/m2 = [...] zł),
2) podatek rolny w kwocie [...] zł (0,92 ha fizycznych, tj. 0,92 ha przeliczeniowych, w tym do podatku 0,88 ha x [...] zł z ha przeliczeniowego = [...] zł).
Natomiast decyzja z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustalała zobowiązanie podatkowe na kwotę [...] zł, w tym:
1) podatek od nieruchomości w kwocie [...] zł: powierzchnia budynku mieszkalnego o wysokości kondygnacji powyżej 2,20 m - 194 m2 x [...] zł/m2 = [...] zł, powierzchnia budynku pozostałego o wysokości kondygnacji powyżej 2,20 m – 35 m2 x [...] zł/m2 w tym 100% ulgi (art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych) = 0,00 zł,
2) podatek rolny w kwocie [...] zł: 0,92 ha fiz. tj. 0,92 ha przeliczeniowych w tym do podatku 0,88 ha x [...] zł z ha przeliczeniowego = [...] zł.
Z kolei z wypisu z ewidencji gruntów oraz pisma Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Poznaniu wynika, iż działka położona w R., numer geodezyjny [...] o powierzchni 0,92 ha w okresie od 1.01.2004 r. do 31.12.2004 r. sklasyfikowana była jako: tereny mieszkaniowe B o powierzchni 0,1514 ha i inne tereny zabudowane Bi o powierzchni 0,7686 ha. W związku z powyższym należało wznowić postępowanie podatkowe za 2004 rok, ponieważ wyszły na jaw istotne dla sprawy, nowe okoliczności faktyczne, istniejące w dniu wydania wyżej wymienionej decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Po wznowieniu postępowania konieczne było uchylenie dotychczasowych decyzji ustalających wysokość zobowiązania podatkowego za rok 2004, ponieważ należało zweryfikować dane dotyczące przedmiotów opodatkowania, a mianowicie:
- grunt nie jest sklasyfikowany rolniczo, lecz jako tereny mieszkaniowe B o powierzchni 0,1514 ha oraz inne tereny zabudowane Bi o powierzchni 0,7686 ha, w związku z czym należny jest podatek od nieruchomości, a nie podatek rolny,
- powierzchnia budynku mieszkalnego na podstawie korekty informacji złożonej przez podatnika wynosi 194,20 m2, w tym o wysokości kondygnacji od 1,40 m do 2,20 m - 12 m2 (50 % powierzchni) oraz powyżej 2,20 m - 170,20 m2,
- budynki pozostałe (pierwotnie zgłoszone do opodatkowania jako budynki gospodarstwa rolnego zwolnione na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych) również podlegają podatkowi od nieruchomości, skoro nieruchomość nie stanowi gospodarstwa rolnego; w wyniku oględzin nieruchomości ustalono ogólną ich powierzchnię - 1.556,10 m2, w tym o wysokości kondygnacji od 1,40 m do 2,20 m - 80,10 m2 (50 % powierzchni) oraz powyżej 2,20 m - 1.395,90 m2.
W konsekwencji ustalono podatek od nieruchomości w łącznej kwocie [...] zł w sposób następujący:
- budynek mieszkalny – 194,20 m2, w tym o wysokości kondygnacji od 1,40 m do 2,20 m – 12 m2 (50% powierzchni), powyżej 2,20 m – 170,20 m2, razem 182,20 m2 x [...] zł/m2 = [...] zł,
- budynek pozostały - 1.556,10 m2, w tym o wysokości kondygnacji od 1,40m do 2,20 m – 80,10 m2, powyżej 2,20 m – 1.395,90 m2, razem 1.476 m2 x [...] zł/m2 = [...] zł,
- grunty pozostałe – 9.200 m2 x [...] zł/m2 = [...] zł.
W odwołaniu od powyższej decyzji D. J. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania podatkowego. Podniósł, że nabyta przez niego w 1996 r. nieruchomość stanowiła część gospodarstwa rolnego. W dniu 12.02.2004 r. otrzymał od uprawnionego geodety aktualną wówczas mapkę, na której nieruchomość ta jest oznaczona symbolem R (grunty rolne). W dniu 15.04.2009 r. zgłosił (bez wezwania) w Gminie fakt wydzierżawienia części nieruchomości P. W. Z pisma Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Poznaniu z dnia 10.07.2009 r. wynika m.in., że prace związane z modernizacją ewidencji gruntów prowadzone były już w 2002 r. Burmistrz już na dzień 21.11.2003 r. sporządził wykaz zmian gruntowych dla nieruchomości, o czym odwołujący nie został poinformowany. Zmiana klasyfikacji gruntu, która nastąpiła bez zgody, a nawet wiedzy właściciela, nie stanowiła dla organu gminy nowej okoliczności, skoro została ona dokonana na podstawie wykazu zmian gruntowych przedstawionego przez gminę. Ponadto Burmistrz ujawnił na działce hale produkcyjne, których nigdy nie było, gdyż kurnik zawsze był wykorzystywany do celów rolniczych, a działka do 2008 r. była uprawiana rolniczo; odwołujący zaprzestał dalszej uprawy w kwietniu 2009 r. po uzyskaniu informacji, iż jego działka nie jest gruntem rolnym i po rozpoczęciu negocjacji w sprawie wydzierżawienia części nieruchomości, co zgłosił w Urzędzie. W związku z powyższym zdaniem odwołującego weryfikacja wymiaru podatku wstecz stanowi naruszenie zasady pogłębiania zaufania do organów podatkowych i zasady prawdy obiektywnej.
Decyzją z dnia 23.02.2010 r., nr [...], sprostowaną postanowieniem z dnia 6.04.2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
Zdaniem organu odwoławczego przyjęcie przez organ I instancji klasyfikacji geodezyjnej gruntu wynikającej z pisma Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej jako przesłanki wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej jest co najmniej wątpliwe, ponieważ z powyższego pisma wynika, że wpisu do ewidencji gruntów terenów zurbanizowanych (w miejsce użytków rolnych) dokonano na podstawie wykazu zmian gruntowych sporządzonego przez Urząd Miejski. Trudno więc przyjąć, że Urząd ten nie wiedział o wpisach, które sam zainicjował, tym bardziej, że stosownie do § 49 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454), o dokonanych zmianach w danych ewidencyjnych starosta zawiadamia organy podatkowe - w wypadku zmian danych mających znaczenie dla wymiaru podatków: od nieruchomości, rolnego i leśnego. W trakcie postępowania wyszły jednak na jaw inne fakty nieznane przy dokonywaniu wcześniejszego wymiaru, a mianowicie rozmiary budynków znajdujących się na działce. Dołączone do akt nakazy płatnicze dowodzą, iż organ podatkowy nie posiadał rozeznania co do tych rozmiarów, skoro określał powierzchnię użytkową budynków gospodarczych na zaledwie 35 m2. Po złożeniu przez stronę w kwietniu 2009 r. informacji w sprawie podatku od nieruchomości okazało się natomiast, że chodzi o obiekty o powierzchni przekraczającej 1000 m2 przy czym - jak wynika z załączonych do odwołania pisma Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej i mapki, a także wyjaśnień odwołującego złożonych w trakcie oględzin - wielkogabarytowy obiekt (określany jako kurnik) istniał na działce już w roku 2004. Na mapce, którą zainteresowany, jak sam twierdzi, otrzymał w roku 2004 widnieje też mniejszy budynek gospodarczy, który w oparciu o ustalenia oględzin można zidentyfikować jako garaż z przybudówkami. Dokumentacja fotograficzna potwierdza, że budynki nie są nowe. W okresie, kiedy dokonywano wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego, powierzchnia budynków gospodarczych mogła być uważana przez organ podatkowy za nieistotną zważywszy, że budynki te uważano za zwolnione z podatku (na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 4 lit b ustawy o podatkach i opłatach lokalnych). Skoro jednak działka skarżącego, począwszy od roku 2003, obejmuje tereny zurbanizowane (które nie mogły wchodzić w skład gospodarstwa rolnego w rozumieniu ustawy o podatku rolnym), to w latach 2004 - 2009 budynki niewątpliwie nie korzystały już ze zwolnienia i należało od nich ustalić podatek od nieruchomości. Wobec tego zaś, że podstawę opodatkowania budynków, w myśl art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, stanowi ich powierzchnia użytkowa, ujawnione rzeczywiste rozmiary budynków usytuowanych na gruncie podatnika stanowiły bezspornie okoliczność istotną dla sprawy.
W pozostałym zakresie organ II instancji podzielił ustalenia faktyczne i ocenę prawną organu I instancji. Ponadto podkreślił, że zasadnicze znaczenie w zakresie określenia przedmiotu podatków lokalnych ma geodezyjna klasyfikacja użytków gruntowych. W niniejszej sprawie działka nr [...] - według ewidencji gruntów i budynków stanowiąca tereny mieszkaniowe i inne tereny zabudowane, należy do gruntów zabudowanych i zurbanizowanych i podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości i to niezależnie od sposobu ich wykorzystywania na podstawie art. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Za podstawę opodatkowania gruntów prawidłowo przyjęto obszar wynikający z rejestru gruntów tj. 9200 m2, podstawa opodatkowania domu mieszkalnego wynika z deklaracji strony, natomiast podstawa opodatkowania budynków niemieszkalnych została ustalona w oparciu o dokonane w trakcie oględzin pomiary. Do obliczenia wysokości podatku za rok 2004 zastosowano stawki ustanowione w Uchwale Rady Miejskiej z dnia 26.11.2003 r., nr [...] (Dz. Urz. Woj. Wlkp. Nr [...], poz. [...]), obowiązującej w tym roku podatkowym.
W skardze na powyższą decyzję D. J. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza oraz o zasądzenie kosztów według norm przepisanych.
Skarżący podtrzymał zarzuty i argumentację odwołania. Ponadto podał, że wszystkie budynki o niezmienionej powierzchni i kubaturze znajdujące się na przedmiotowej nieruchomości znajdowały się na tymże gruncie nie tylko przed rokiem 2004, ale także przed dniem zakupu nieruchomości. Wyjaśnił, że pierwotnie wykazywana powierzchnia pod działalność gospodarczą 35 m2 to powierzchnia wydzielona z budynku mieszkalnego (2 pokoje) pod działalność gospodarczą (biuro) małżonki skarżącego, prowadzącej działalność gospodarczą, o czym Urząd Gminy miał pełną wiedzę. Wyjaśnił, że hala produkcyjna (o której mowa w umowie dzierżawy i protokole oględzin) to dawny kurnik, z którego w kwietniu 2009 r. zdemontował przegrody (wyposażenie) bez zmiany budowlanej, wydzierżawiony pod działalność gospodarczą. Ponadto podniósł, powołując się na orzecznictwo sądowe, że o wymiarze podatku od nieruchomości decyduje stan faktyczny, a dane z ewidencji gruntów są w tym zakresie niewystarczające. Skarżący podniósł dodatkowo zarzut przedawnienia prawa do ustalenia zobowiązania podatkowego (art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej) oraz zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego (art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej).
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawione w zaskarżonej decyzji. Ponadto wskazał, że geodezyjna klasyfikacja gruntów ma charakter obiektywny i przesądza o sposobie opodatkowania nieruchomości niezależnie od woli i wiedzy podatników; grunty sklasyfikowane jako tereny zurbanizowane w żadnym razie nie mogą być opodatkowane podatkiem rolnym, nawet gdyby faktycznie służyły celom rolniczym. Nadto prowadzenie ewidencji gruntów należy do starosty, toteż nie można obarczać organów gminy odpowiedzialnością za sposób wprowadzania zmian w ewidencji. Zdaniem Kolegium nie nastąpiło również przedawnienie, gdyż w niniejszej sprawie znajduje zastosowanie 5-letni okres przedawnienia prawa do wydania decyzji (art. 68 § 2 Ordynacji podatkowej), a decyzja organu I instancji została wydana z zachowaniem tego terminu.
W piśmie z dnia 22.05.2010 r. skarżący podtrzymał dotychczasowe stanowisko, a ponadto wskazał, że nową okolicznością nie może być powierzchnia budynków, gdyż okoliczność ta była znana Burmistrzowi, na dowód czego załączył przedłożony organowi wykaz nieruchomości z dnia 12.06.1997 r. oraz nakazy płatnicze za lata 1996-2002.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skargę należało uwzględnić.
Jako podstawę wznowienia postępowania w niniejszej sprawie organy podatkowe powołały art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.), stosownie do którego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Z powyższej regulacji wynika, że nowe okoliczności lub dowody jako podstawa do wznowienia postępowania mają być istotne, a więc mogące mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia w sprawie. Ponadto mają być nie znane organowi, który wydał decyzję, a więc chodzi o dowody, które nie były przedmiotem badania w postępowaniu zwyczajnym oraz o okoliczności, które nie wynikały z materiału będącego w dyspozycji organu, który wydał decyzję. Natomiast fakt, że urzędnik nie dostrzegł tej okoliczności na skutek przeoczenia czy niedokładności nie może uzasadniać wznowienia postępowania (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27.01.2003 r., sygn. akt III SA 2991/01). Ponadto jeśli organ orzekający w postępowaniu zwykłym posiada wiedzę na temat potencjalnego dowodu, lecz zrezygnuje z jego przeprowadzenia, to nie można ujawnionych po wydaniu decyzji informacji, które mogły być potwierdzone takim dowodem kwalifikować z punktu widzenia przesłanki wznowieniowej, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej jako nowych okoliczności faktycznych (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20.05.2005 r., sygn. akt FSK 1752/04).
W niniejszej sprawie organ I instancji stwierdzając zasadność wznowienia postępowania w oparciu o art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej nie określił jednoznacznie, jakie nowe okoliczności czy dowody przyjął jako podstawę wznowienia. Z treści uzasadnienia decyzji można jednak wywieść, że chodziło o okoliczności wynikające z wypisu z ewidencji gruntów i pisma Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Poznaniu z dnia 22 czerwca 2009 r., a mianowicie klasyfikację przedmiotowej działki nr [...] jako terenów mieszkaniowych B o powierzchni 0,1514 ha i innych terenów zabudowanych Bi o powierzchni 0,7686 ha. Tymczasem – jak słusznie zauważył organ odwoławczy, klasyfikacja ewidencyjna przedmiotowej nieruchomości nie mogła stanowić dla organu I instancji nowej okoliczności, skoro to Urząd Miejski sporządził wykaz zmian gruntowych w dniu 21 listopada 2003 r. i na wniosek tego Urzędu owe zmiany zostały wprowadzone do ewidencji gruntów, co wynika z pisma Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Poznaniu z dnia 22 czerwca 2009 r. (k. 170 akt administracyjnych organu I instancji) oraz z dnia 10 lipca 2009 r. (k. 108 akt administracyjnych organu I instancji) oraz metryczki wpisu do ewidencji gruntów dla przedmiotowej nieruchomości (k. 209 akt administracyjnych organu I instancji). Ponadto stosownie do § 49 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454), o dokonanych zmianach w danych ewidencyjnych starosta zawiadamia organy podatkowe - w wypadku zmian danych mających znaczenie dla wymiaru podatków: od nieruchomości, rolnego i leśnego.
Nie ulega zatem wątpliwości, że powyższa okoliczność była znana organowi z urzędu i winna być uwzględniona przy wymiarze zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości poczynając od 2004 r. Fakt zaś, że została ona przez organ pominięta, najprawdopodobniej wskutek przeoczenia czy zaniedbania, wyklucza powołanie się na nią jako przesłankę wznowienia postępowania z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Powyższe uznał sam organ odwoławczy, w związku z czym utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, uzasadnił konieczność wznowienia postępowania w powołaniu na nową istotną okoliczność w postaci faktycznej powierzchni budynków znajdujących się na przedmiotowej nieruchomości, ujawnionej w korekcie informacji podatkowej za rok 2009 oraz w trakcie oględzin nieruchomości przeprowadzonych w toku wznowionego postępowania. Takiego stanowiska również nie można podzielić i to z dwóch względów. Po pierwsze zauważyć należy, iż zakres kompetencji organu odwoławczego w postępowaniu uruchamianym na skutek wznowienia postępowania jest węższy niż w postępowaniu zwykłym, w którym na etapie postępowania odwoławczego dochodzi do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy. Organ odwoławczy rozpoznając sprawę w trybie wznowienia postępowania ograniczony jest przesłanką uznaną przez organ I instancji za uzasadniającą wznowienie. Oceniając tę przesłankę za niezasadną, nie może na etapie postępowania odwoławczego powoływać nowych okoliczności, które jego zdaniem winny stanowić postawę wznowienia postępowania. W konsekwencji Samorządowe Kolegium Odwoławcze przyznając rację podatnikowi, iż zmiany w ewidencji gruntów i budynków nie stanowią w niniejszej sprawie nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, nie mógł uzasadnić wznowienia postępowania powołując jako nową istotną okoliczność faktyczną powierzchnię budynków znajdujących się na przedmiotowej nieruchomości, ujawnioną w korekcie informacji podatkowej za rok 2009 oraz w trakcie oględzin nieruchomości przeprowadzonych w toku wznowionego postępowania.
Po drugie, oceniając zasadność przesłanki wznowienia wskazanej przez organ odwoławczy, należy zauważyć, że budynki znajdujące się na przedmiotowej nieruchomości – poza mieszkalnymi – w 2004 roku korzystały ze zwolnienia od podatku od nieruchomości przewidzianego w art. 7 ust. 1 pkt 4 b) ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 9, poz. 84 ze zm.) jako budynki gospodarcze lub ich części położone na gruntach gospodarstw rolnych, służące wyłącznie działalności rolniczej. W tej sytuacji sama powierzchnia tychże budynków nie stanowi okoliczności "istotnej" z punktu widzenia art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Jest ona niejako kwestią wtórną, która byłaby aktualna dopiero po uprzednim przesądzeniu innej – istotnej okoliczności jako podstawy wznowienia postępowania, a mianowicie charakteru nieruchomości i znajdujących się na niej budynków, który kwalifikowałby je do opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Dodatkowo należy też zwrócić uwagę, że dane dotyczące rodzaju i powierzchni budynków na przedmiotowej nieruchomości zostały ujawnione w kartotece budynków (zob. informacja z rejestru gruntów – k. 206 akt administracyjnych organu I instancji), co pozwala również przyjąć, że okoliczność ta była możliwa do ustalenia już w postępowaniu zwyczajnym, gdyby organ I instancji nie pominął tego dowodu. Ponadto również z dokumentów załączonych przez skarżącego do pisma z dnia 22 maja 2010 r. (wykaz nieruchomości i nakazy płatnicze za lata 1997-2002 – k. 27-31 i 34-36 akt sąd. o sygn. III SA/Po 239/10) wynika, że okoliczność ta była znana (możliwa do ustalenia za pomocą dostępnych dokumentów) organowi I instancji. Natomiast fakt, że organ nie badał tej kwestii ze względu na to, że w 2004 roku budynki znajdujące się na przedmiotowej nieruchomości (poza mieszkalnymi) korzystały ze zwolnienia przewidzianego w art. 7 ust. 1 pkt 4 b) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych również nie uzasadnia powołania się na tę okoliczność jako przesłankę wznowienia postępowania z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.
Reasumując, należy stwierdzić, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie było podstaw do wznowienia postępowania w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2004, a w konsekwencji uchylenia decyzji dotychczasowej i orzeczenia na nowo w tym zakresie. Powyższe oznacza, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia art. 240 § 1 pkt 5 oraz art. 245 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, które miało wpływ na wynik sprawy, wobec czego koniecznym stało się wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji (wraz z postanowieniem w przedmiocie jej sprostowania) oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza, a także postanowienia Burmistrza w przedmiocie wznowienia postępowania. Wznowienie postępowania podatkowego jest bowiem instytucją nadzwyczajną i nie może służyć ponownemu rozpoznaniu sprawy w sytuacji, gdy nie zachodzą wyjątkowe okoliczności określone w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej, ponieważ stanowiłoby to naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 127 Ordynacji podatkowej), zasady trwałości decyzji podatkowych (art. 128 Ordynacji podatkowej) oraz zasady praworządności (art. 120 Ordynacji podatkowej).
Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w punkcie I sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a) i c) w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
O kosztach oraz o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono w punkcie II i III sentencji wyroku zgodnie z art. 200 i art. 152 powyższej ustawy.
/-/M. Ławniczak /-/M. Kosewska /-/B. Koś
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło