III SA/Po 241/16

WyrokWSA w Poznaniu2016-12-20

Skład orzekający: Małgorzata Górecka, Mirella Ławniczak, Szymon Widłak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo pomniejszył wysokość przyznanej płatności rolnośrodowiskowej z powodu stwierdzonych nieprawidłowości w zakresie powierzchni działek rolnych i sposobu ich użytkowania, a także czy prawidłowo ocenił brak zgłoszenia przez rolnika zalania jako siły wyższej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo zweryfikowały powierzchnię działek rolnych i sposób ich użytkowania, opierając się na dokumentacji kontrolnej, która ma pierwszeństwo przed danymi z ewidencji gruntów. Stwierdzono, że rolnik nie dopełnił obowiązku zgłoszenia zalania jako siły wyższej w wymaganym terminie, co skutkowało koniecznością pomniejszenia płatności. W związku z tym skarga została oddalona jako bezzasadna.
Stan faktyczny
Rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej, deklarując realizację kilku pakietów. Kontrola wykazała nieprawidłowości w zakresie powierzchni działek i sposobu ich użytkowania (np. brak siewu roślin poplonowych, nieodpowiednia powierzchnia działki). W związku z tym przyznano płatność w pomniejszonej wysokości. Rolnik wniósł odwołanie, kwestionując ustalenia organów i powołując się na dane geodezyjne oraz zalanie działek jako siłę wyższą. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Rolnik złożył skargę do WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 20 grudnia 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Górecka (spr.) Sędziowie WSA Mirella Ławniczak WSA Szymon Widłak Protokolant: ref. staż. Marta Chocianowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 grudnia 2016 roku przy udziale sprawy ze skargi x na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości oddala skargę Uzasadnienie. W dniu [...]r. x (określany dalej jako Skarżący) złożył wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok [...]. Do wniosku dołączono załączniki graficzne i deklaracje pakietów rolnośrodowiskowych. Zadeklarowano realizację pakietów 1. zrównoważony sposób gospodarowania na powierzchni [...] ha 5 – ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach NATURA 2000 w wariancie 5.6 półnaturalne łąki wilgotne NATURA 2000 na pow. [...] ha 8 – ochrona gleb i wód w wariancie 8.2.1 – międzyplon ozimy na pow. [...] ha. W trakcie kontroli na miejscu stwierdzono określone nieprawidłowości stwierdzono różnice pomiędzy powierzchnią deklarowana a powierzchnią kwalifikującą się do dopłat. Stwierdzono nieprawidłowości w ramach realizacji wariantu 5.6 – pozostawienie nieodpowiedniej nieskoszonej powierzchni działki rolnej oraz w ramach wariantu 8.2.1 – brak siewu roślin poplonowych i brak deklarowanej uprawy na wybranych działkach. Dokumentację kontrolną poszerzono o wykonanie szkiców pomiarowych z naniesionymi oznaczeniami miejsc i kierunków wykonanych w terenie fotografii. Strona miała zastrzeżenia do wyników kontroli, wobec czego kontrolerzy usunęli błąd [...] – brak siewu roślin poplonowych dla działki rolnej . [...] W dniu [...] r. gospodarstwo poddano kontroli w zakresie wymogów wzajemnej zgodności. Stwierdzono brak przestrzegania odpowiednich norm dla działek . [...] W tym zakresie stwierdzono poziom redukcji wynoszący [...] %. Kierownik BP ARiMR decyzją z dnia [...] r. przyznał stronie płatność rolnośrodowiskową w pomniejszonej wysokości z powodu powyżej stwierdzonych nieprawidłowości. W odwołaniu od decyzji strona wniosła o jej uchylenie i przyznanie płatności w całym wnioskowanym zakresie. Strona nie uczestniczyła osobiście w kontrolach gospodarstwa, ale wnosiła zastrzeżenia do protokołów pokontrolnych. W ocenie strony powierzchnia działek zgłoszona we wniosku była zgodna z danymi geodezyjnymi. W przypadku rozbieżności do powierzchni kwalifikowanej do płatności organ był zobowiązany do powołania biegłego. Działki [...] są w całości deklarowane i używane rolniczo. Grunty były poddawane stosownym zabiegom agrotechnicznym do 30 września. Strona nie wiedziała, że działki zostały później zalane, dlatego nie informowała o zaistnieniu siły wyższej. O zalaniu gruntu strona dowiedziała się dopiero od kontrolujących. Strona załączyła protokół o oszacowaniu szkód łowieckich, który nie został przeanalizowany. Na działce [...] był ten sam poplon tylko zasiany inną techniką. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji i wskazał, że została ona wydana przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Ustalenia stanu faktycznego i w konsekwencji rozstrzygnięcie jest, zdaniem organu, prawidłowe. Zdaniem organu zasadniczą kwestią było ustalenie stanu użytkowania działek rolnych zgłoszonych przez x we wniosku o przyznanie płatności, wobec których inspektorzy terenowi Biura Kontroli na Miejscu Oddziału Regionalnego ARiMR stwierdzili nieprawidłowość deklaracji wnioskodawcy. Powyższa okoliczność stanowiła podstawę do wydania decyzji o przyznaniu płatności, ale w odpowiednio pomniejszonej wysokości. Z wykonanej w gospodarstwie rolnym x kontroli na miejscu wynikało, że skarżący zadeklarował we wniosku o przyznanie płatności obszarowych działki rolne niezgodnie ze stanem faktycznym. W raporcie z kontroli, jak i graficznych załącznikach działki rolne zostały opisane wraz z wykrytymi nieścisłościami. Organ wskazał, że stwierdzony stan faktyczny został określony w protokole i dokumentacji fotograficznej i mimo, iż mogły być tam wykonywane zabiegi agrotechniczne, to należy stwierdzić, że były one niewystarczające, biorąc pod uwagę zastany przez kontrolę stan gruntu. Jak wyjaśnił organ odwoławczy, przeprowadzona kontrola wykazała nieprawidłowości na zadeklarowanych działkach rolnych[...] dot. realizacji wariantu 8.2.1 – nie wykonano siewu roślin poplonowych. Organ wskazał, że w sprawach o płatność decydujące znaczenie ma raport pokontrolny a nie dane z ewidencji gruntów rolnych. Powierzchnia działki ewidencyjnej nie jest tożsama z powierzchnią działki rolnej. Ponadto w ocenie organu co do działek [...] stwierdzono różnice między wnioskiem a stanem faktycznym co do powierzchni i zadeklarowanej uprawy. Działki [...] były całkowicie zalane, o czym strona nie informowała organu w wymaganym terminie 10 dni. Brak odpowiednich zabiegów na działce [...] skutkował koniecznością redukcji kwoty płatności o [...] %. Skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na powyższą decyzję. Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów pierwszej i drugiej instancji, a także zasądzenie od organu administracyjnego, na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania. Skarżący zarzucił organom naruszenie art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich poprzez nieprzyznanie wnioskowanych płatności w pełnej wysokości. W ocenie strony powierzchnia działek zgłoszona we wniosku była zgodna z danymi geodezyjnymi. W przypadku rozbieżności do powierzchni kwalifikowanej do płatności organ był zobowiązany do powołania biegłego. Działki [...] są w całości deklarowane i używane rolniczo ( grunty ugorowane ). Grunty były poddawane stosownym zabiegom agrotechnicznym do 30 września. Strona nie wiedziała, że działki zostały później zalane, dlatego nie informowała o zaistnieniu siły wyższej. O zalaniu gruntu strona dowiedziała się dopiero od kontrolujących. Działka [...] stanowiła użytek zielony, była zalana tylko częściowo i był wykoszona w stosownym terminie. Na działach [...] znajdował się poplon, co wynika z fotografii. Może to również potwierdzić biegły, którego winien powołać organ. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wskazał, iż wniesiona argumentacja przez Skarżącego w skardze nie zasługuje na uwzględnienie i tym samym podtrzymał stanowisko wyrażone w skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje. Podstawami normatywnymi znajdującymi zastosowanie w niniejszej sprawie są przepisy prawa krajowego m.in. par. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013". Zgodnie z § 2 ust. 1 płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 608, z późn. zm.), zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli: 1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym"; 2) łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. c rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009, zwanych dalej "działkami rolnymi", wynosi co najmniej 1 ha; 3) realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.), zwane dalej "zobowiązaniem rolnośrodowiskowym", obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej; 4) spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu. Plan działalności rolnośrodowiskowej sporządza się przed upływem 25 dni od dnia, w którym upływa termin składania wniosków o przyznanie płatności bezpośredniej w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, przy udziale podmiotu prowadzącego działalność w zakresie doradzania odnośnie do sporządzania dokumentacji niezbędnej do uzyskania płatności rolnośrodowiskowej, zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, zwanej dalej "ustawą", na formularzu udostępnionym przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, zwaną dalej "Agencją". Jeżeli plan działalności rolnośrodowiskowej został sporządzony w tym terminie, uznaje się, że zobowiązanie rolnośrodowiskowe jest realizowane od dnia 15 marca danego roku ( ust. 2 ). Zgodnie z § 38 ust. 1 jeżeli zostanie stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 1, płatność rolnośrodowiskowa dotycząca tego pakietu przysługuje w danym roku w wysokości zmniejszonej o tyle procent, ile odpowiada procentowemu stosunkowi powierzchni: 1) trwałych użytków zielonych, na których stwierdzono to uchybienie, do powierzchni wszystkich gruntów rolnych objętych zobowiązaniem rolnośrodowiskowym w ramach tego pakietu, lub 2) gruntów ornych, na których stwierdzono to uchybienie, do powierzchni wszystkich gruntów ornych, na których powinny być przestrzegane te wymogi w ramach tego pakietu. Zgodnie z ust. 2 jeżeli zostanie stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach poszczególnych wariantów pakietów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 2, 4, 5, 6 lub 8, płatność rolnośrodowiskowa w części dotyczącej danego wariantu przysługuje w danym roku w wysokości zmniejszonej o kwotę stanowiącą iloczyn: 1) współczynnika procentowego określonego w załączniku nr 7 do rozporządzenia oraz 2) kwoty stanowiącej iloczyn: a) wysokości płatności, jaka przysługiwałaby w ramach danego wariantu, gdyby rolnik przestrzegał tych wymogów, oraz b) procentowego stosunku powierzchni obszaru, na którym stwierdzono to uchybienie, do powierzchni obszaru, na którym powinny być przestrzegane te wymogi w ramach danego wariantu. Nie miała natomiast w sprawie zastosowania ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego ( Dz. U. Nr 170 z 2008 r., poz. 1051 ze zm.) i zarzuty skargi w tym zakresie są bezzasadne. Należy zwrócić uwagę, że postępowanie o przyznanie płatności bezpośrednich jest postępowaniem wszczynanym na podstawie wniosku zainteresowanego podmiotu. W konsekwencji tego sposobu regulacji potencjalny beneficjent programu deklarując we wniosku działki rolne zobowiązany jest do podania ich faktycznych powierzchni. Producent rolny zobowiązany jest do złożenia organowi wniosku nie tylko kompletnego, ale także prawidłowego i to zarówno pod względem zarówno formalnoprawnym, jak i faktycznym. Spór pomiędzy stronami postępowania dotyczy prawidłowości weryfikacji dokonanej przez organy administracji publicznej, a dotyczącej zarówno powierzchni działek rolnych zgłoszonych przez stronę w celu uzyskania płatności rolnośrodowiskowej, jak również sposobu ich użytkowania zgodnie z przyjętymi kryteriami normatywnymi wskazanymi w przepisach zarówno prawa unijnego, jak i krajowego, a szczegółowo regulowanego także w licznych aktach o charakterze wykonawczym. Jak wynika z analizy akt administracyjnych organ I instancji wydał częściowo pozytywną decyzję dla wnioskodawcy; jednakże w całym zakresie organ nie uwzględnił wniosku. Podstawą do wydania, negatywnej w części dla skarżącego, decyzji był – jak wynika z analizy akt administracyjnych - całokształt postępowania dowodowego przeprowadzonego w sprawie, w tym m.in. także postępowanie kontrolne przeprowadzone w zakresie kwalifikowalności powierzchni. Z czynności kontrolnych (w tym także kontroli dokonywanej w miejscu) zostały sporządzone raporty wskazujące, zdaniem organów, na istnienie nieprawidłowości. Ponadto, organ I instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające. W ocenie Sądu, organy prawidłowo zweryfikowały powierzchnię działek rolnych, podając szczegółowo podstawy i sposób obliczania powierzchni działek. Dokonując analizy aspektu formalnoprawnego związanego ze złożonym przez skarżącego wnioskiem oraz weryfikacją tego wniosku przez organy administracji publicznej Sąd wskazuje, że organy przeprowadziły prawidłowo postępowanie dowodowe, a następnie wydały decyzje administracyjne. Sąd stwierdza, że w decyzjach przedstawiona została szczegółowa analiza materiału dowodowego wraz ze wskazaniem argumentów zarówno natury prawnej, dowodowej, jak i faktycznej. Organy w rozstrzygnięciach szczegółowo wyjaśniły podstawy przyjęcia odmiennych niż skarżący twierdzeń i to w zakresie dotyczącym zarówno powierzchni działek, jak i negatywnych przesłanek przyznania płatności ( brak realizacji odpowiednich czynności agrotechnicznych we wskazanych prawem terminach ). Organy obu instancji uznając, że istnieją przesłanki do częściowej odmowy przyznania płatności nie tylko opisały stwierdzone nieprawidłowości wykryte w wyniku przeprowadzonych czynności kontrolnych ale także dokonały analizy tych uchybień w kontekście zarówno unijnego, jak i krajowego systemu norm prawnych i to zarówno o charakterze materialno-, jak i formalnoprawnym. Organy przedstawiły także rachunkowy sposób wyliczenia procentowej różnicy pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną. Dokonując analizy zachowania organu w aspekcie obowiązków proceduralnych oraz aktywności skarżącego - zdaniem Sądu - wieloletnia praktyka w ubieganiu się przez stronę o płatności powinna obligować wnioskodawcę do aktywności w trakcie postępowania przed organami administracji biorąc pod uwagę, zasady dowodowe obowiązujące w tego typu sprawach administracyjnych. Podkreślić należy, że skarżący w skardze i odwołaniu zakwestionował ogólnie pomiary działek dokonane w trakcie czynności kontrolnych oraz ustalenia organów dotyczące niewykonywania zabiegów agrotechnicznych, jednakże nie podał żadnych szczegółów i argumentów dotyczących przyczyn zaistniałych błędów ograniczając się do odwołania się do ewidencji gruntów jak podstawy do porównania stanu ustalonego przez organy, czy wskazując na konieczność powołania biegłego. Organ II instancji wskazał, zarówno na etapie postępowania administracyjnego, jak i sądowego (w odpowiedzi na skargę) sposób przeprowadzania czynności kontrolnych. Organ opisał zakres czynności dokonywanych w trakcie przeprowadzanej kontroli na miejscu metodą inspekcji terenowej, m.in. raport z kontroli (który zawierał wyniki analizy zdjęć), jak również dokumentację z tzw. wywiadu terenowego przeprowadzonego w zakresie wszystkich kontrolowanych działek rolnych, w skład której to dokumentacji zalicza się m.in. formularz z wywiadu terenowego (zawierający stwierdzenie grupy upraw oraz wyniki przestrzegania przez wnioskodawcę wymogów dotyczących wykonywania zabiegów agrotechnicznych), szkice kontrolowanych działek przygotowane na podstawie ortofotomapy (przedstawiających lokalizację oraz granice kontrolowanych działek rolnych) jak też fotografie kontrolowanych działek rolnych. Podkreślić należy, że powyżej opisane czynności kontrolne przeprowadzone zostały - zdaniem Sądu - w sposób pozwalający określić faktyczną powierzchnię, na której spełnione zostały podstawowe warunki do przyznania płatności finansowej skarżącemu. W zakresie różnic dotyczących wielkości obszaru ustalonego przez organy a kwestionowanego przez skarżącego należy wskazać, że używana w tej procedurze jest tzw. ortofotomapa cyfrowa tj. zdjęcie powierzchni ziemi wykonane z samolotu lub satelity przetworzone do postaci metrycznej jest opracowaniem geodezyjnym. Ortofotomapy cyfrowe są sporządzane zgodnie z ustawą z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 Nr 240, poz. 2027 ze zm.), a po wykonaniu prac, podlegają przekazaniu do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego i są gromadzone w Centralnym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej. Jednakże – w aspekcie unijnego systemu płatności – istotne znaczenie w tym zakresie posiadają także przepisy prawa unijnego. Na podstawie art. 34 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 powierzchnię działek rolnych określa się za pomocą dowolnych środków zapewniających jakość pomiaru przynajmniej równoważną wymaganej przez obowiązujące na poziomie Wspólnoty normy techniczne. Ponadto, na podstawie art. 35 powyższego rozporządzenia w przypadku gdy państwo członkowskie wykorzystuje, przewidzianą w art. 33 akapit drugi, możliwość przeprowadzania kontroli na miejscu metodą teledetekcji, wówczas: a) wykonuje fotointerpretację obrazów satelitarnych lub zdjęć lotniczych wszystkich działek rolnych kontrolowanego wniosku w celu rozpoznania pokrycia gruntu i pomiaru powierzchni; b) przeprowadza fizyczne inspekcje terenowe na wszystkich działkach rolnych, których fotointerpretacja nie umożliwia sprawdzenia dokładności deklaracji w sposób zadowalający właściwe organy. Tak więc należy uznać – w zakresie określenia powierzchni działek i zarzucanej przez skarżącego różnicy pomiędzy danymi wynikającymi z ewidencji gruntów a ustalonymi przez organy w sprawie płatności - że organ II instancji w sposób prawidłowy dokonał przede wszystkim rozróżnienia celu, szczegółowo argumentując i wskazując, że z perspektywy płatności producent rolny deklaruje we wniosku dane dotyczące działek rolnych w posiadanym gospodarstwie rolnym zgodnie ze stanem faktycznym, bez względu na dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Podstawowym obowiązkiem producenta rolnego, jak wskazał organ, jest podanie faktycznej powierzchni, która jest użytkowana rolniczo. Kolejny aspekt rozpoznawanej sprawy dotyczy problematyki nieprawidłowości oraz jej skutków. Organ po dokonaniu kontroli stwierdził, że na działkach mogły być wykonywane odpowiednie zabiegi agrotechniczne, jednakże były one niewystarczające, biorąc pod uwagę stan kontrolowanych działek. Jak wyjaśnił organ odwoławczy, przeprowadzona kontrola wykazała nieprawidłowości na zadeklarowanych działkach rolnych [...]dot. realizacji wariantu 8.2.1 – nie wykonano siewu roślin poplonowych. Organ wskazał trafnie, że w sprawach o płatność decydujące znaczenie ma raport pokontrolny a nie dane z ewidencji gruntów rolnych. Ponadto co do działek [...] stwierdzono różnice między wnioskiem a stanem faktycznym co do powierzchni i zadeklarowanej uprawy. Działki [...] były całkowicie zalane, o czym strona nie informowała organu w wymaganym terminie 10 dni. Brak odpowiednich zabiegów na działce [...]skutkował koniecznością redukcji kwoty płatności o [...]%. Należy w tym miejscu omówić zasady zmodyfikowanej, w stosunku do ogólnych reguł przewidzianych w k.p.a., procedury stosowanej w niniejszej sprawie administracyjnej, a to w aspekcie porównania wzorca ustawowego z działaniami organów administracji publicznej. Podstawa normatywna ww. wzorca znajduje się w przepisie ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków EFR na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich. Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która wywodzi z niego skutki prawne. Postępowanie wyjaśniające w sprawach o przyznanie płatności jest szczególnym, uproszczonym postępowaniem administracyjnym, w którym organ administracji, w zakresie odnoszącym się do ustaleń stanu faktycznego sprawy, proceduje na podstawie materiału dowodowego wskazanego we wniosku, a także na podstawie dowodów i innych dokumentów wskazanych i dołączonych przez wnioskodawcę. To na wnioskodawcy spoczywa ciężar udowodnienia faktu, z którego wywodzi skutki prawne. Konsekwencją tego stanu rzeczy jest to, że organ administracji, zasadniczo, zwolniony jest z obowiązku aktywnego poszukiwania dowodów na okoliczności istotne z punktu widzenia uprawnień wnioskodawcy do płatności. Zatem sytuacja procesowa strony w postępowaniu o przyznanie płatności w zakresie dowodzenia została w sposób istotny zmodyfikowana, w stosunku do reguł przyjętych w k.p.a., według których obowiązek przeprowadzenia całego postępowania, co do wszystkich istotnych okoliczności spoczywa na organie (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 sierpnia 2014 r., III SA/Kr 6/14, LEX nr 1502694). Biorąc pod uwagę treść ww. przepisów dotyczących postępowania dowodowego oraz ich realną wykładnię, dokonywaną przez organy ochrony prawnej należy stwierdzić, że - jak wynika z analizy akt administracyjnych - skarżący w pełni aktywnie nie uczestniczył w przedmiotowym postępowaniu. Przedstawione wyżej przepisy dowodowe wskazują jednoznacznie, że rolnik występujący z wnioskiem o płatność musi dołożyć szczególnej staranności przy wypełnianiu wniosku, skoro błędy w tym zakresie mogą wywoływać negatywne konsekwencje. Tak więc jeżeli płatność przyznawana jest na wniosek rolnika to podmiot ten ponosi odpowiedzialność za prawidłową treść tego wniosku oraz zobowiązany jest do aktywności dowodowej na etapie jego weryfikacji. Sąd stwierdza, że - wbrew twierdzeniom skarżącego - ustalenia organu co do rzeczywistej powierzchni działek kwalifikowanych do płatności są prawidłowo uzasadnione poprzez odwołanie się do zebranego materiału dowodowego, który stanowi m.in. obszerna dokumentacja fotograficzna oraz protokoły kontroli. Na załączonych fotografiach wskazano numery kontrolowanych działek. Tymczasem nieprawidłowe wpisanie danych we wniosku o płatność - w postaci podania wyższej powierzchni działek niż rzeczywista powierzchnia kwalifikowana do płatności lub podania niewłaściwej uprawy rolnej - skutkuje daleko idącymi negatywnymi dla wnioskodawcy konsekwencjami. Ich rodzaj uzależniony jest od rozmiarów stwierdzonych uchybień i może polegać albo na pomniejszeniu przyznanej płatności, albo na pozbawieniu jej w ogóle, nawet do działek, które się do tego kwalifikują, albo nawet do zastosowania normatywnych sankcji. Sąd stwierdza, że z akt administracyjnych sprawy wynika, że organy nie uchybiły ww. zasadom procedury, natomiast różnica w wielkości oraz stan działek doprowadziły do wydania decyzji odmawiającej przyznania płatności w pełnym wnioskowanym zakresie. Skarżący nie zainicjował i nie podjął żadnych konkretnych działań procesowych (poza przede wszystkim twierdzeniami zawartymi w odwołaniu w zakresie powinności dowodowych organów), które mogłyby skutkować podważeniem ustaleń organów administracji. Nadmienić należy, że w odwołaniu skarżący - w zakresie rozbieżności pomiarowych i nieprawidłowości w tym zakresie – zarzucił naruszenie zasad procedury. Jednakże w tym zakresie tj. w zakresie zarzutu dotyczącego różnic w wielkości powierzchni działek organ II instancji szczegółowo odniósł się w uzasadnieniu decyzji wskazując na wyżej opisane sposoby ustalenia wielkości działek. Odnośnie zarzutów skarżącego powołanych w skardze, że z powodu wystąpienia okoliczności nadzwyczajnych inspektorzy nie skontrolowali działek rolnych [...] należy wskazać na przyczyny tego zaniechania, a także na ustalony w sprawie przez organy stan faktyczny. Skarżący nie zgłosił bowiem w wymaganym terminie 10 dni zalania jako siły wyższej. Zdaniem Sądu organ prawidłowo wskazał, że z uwagi na zalanie przedmiotowych działek brak jest możliwości prowadzenia na tym obszarze działalności rolnej. W zakresie procedury związanej z ww. siłą wyższą organ wskazał, że - aby zachowanie rolnika było uznane jak zgodne z przepisami prawa - rolnik zobowiązany jest poinformować o tym fakcie właściwy organ, przedkładając w tym zakresie dowody. Ponadto, rolnik zobowiązany jest dokonać ww. czynności w terminie 10 dni. Zaznaczyć należy, że termin dziesięciu dni roboczych liczony jest od dnia, w którym rolnik uzyskuje realnie taką możliwość (a więc nie tylko w terminie dziesięciu dni bezpośrednio po zdarzeniu stanowiącym przykład siły wyższej ale także w sytuacji, oraz gdy rolnik powziął wiadomości w tym zakresie w okresie późniejszym ). W sytuacji spełnienia ww. wszystkich warunków nie powstaną jakiekolwiek negatywne konsekwencje normatywne w aspekcie płatności. Niezasadny jest, biorąc pod uwagę powyższe argumenty, zarzut skarżącego, że gospodarstwo rolne położone jest w takim miejscu i obejmuje taki obszar, że skarżący nie jest w stanie kontrolować tak obszernych terenów. Zaznaczyć należy, że skarżący nie złożył jakiegokolwiek wniosku w tym zakresie. Podkreślić w tym miejscu należy, że udział w przedmiotowych programach pomocowych oparty jest na systemie dobrowolnego w nim uczestnictwa z pewnymi, wynikającymi z ww. przepisów prawa obowiązkami, a także sankcjami - w sytuacji zaniechania postępowania zgodnego z przyjętymi normami prawnymi. Skarżący wobec zaniechania wywiązania się z ww. obowiązków naraził się na ujemne skutki także o charakterze finansowym – w postaci odmowy przyznania określonych świadczeń pieniężnych z tytułu płatności. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają prawa, wobec czego skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( j. t. – Dz. U. z 2016 r., nr 718 ), o czym Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło