III SA/Po 242/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska Sędziowie WSA Beata Sokołowska . WSA Mirella Ławniczak (spr.) Protokolant: sekr. sąd. Katarzyna Skrocka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2009 r. przy udziale sprawy ze skargi R. P. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia korekty do wniosku o przyznanie płatności I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Nr [...] z dnia [...] r. II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu – adw. R. G. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w P., [...] kwotę [...],- ([...]) złotych, uwzględniającą podatek od towarów i usług w kwocie [...],- ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, III. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. /-/M. Ławniczak /-/M. Kosewska /-/B. Sokołowska W dniu 17 maja 2007 roku R. P. złożył wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2007 w formie jednolitej płatności obszarowej, płatności uzupełniającej do powierzchni, płatności do upraw roślin energetycznych. Pismem z dnia 28 września 2007 roku Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w T. wezwał wnioskodawcę do usunięcia wskazanych w tym piśmie braków wniosku, w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie płatności bez rozpoznania. Wezwanie to skarżący odebrał osobiście w dniu 21 listopada 2007 roku. W dniu 28 listopada 2007 roku R. P. będąc osobiście w Biurze Powiatowym ARiMR poinformował pracowników, iż jest chory i nie jest w stanie uzupełnić braków formalnych wniosku, do których uzupełnienia został wezwany. Uprzedził także obecnych na miejscu pracowników Biura, iż z powodu choroby uzupełnienie braków będzie mogło nastąpić dopiero w końcu grudnia 2007 roku, tj. po upływie terminu zwolnienia lekarskiego. Pismem z dnia 10 grudnia 2007 roku organ wezwał skarżącego do przedłożenia zwolnienia lekarskiego potwierdzającego brak możliwości uzupełnienia braków formalnych wniosku oraz pouczył o terminie i sposobie złożenia wniosku o przywrócenie terminu do dopełnienia czynności usunięcia braków formalnych. Postanowieniem o nr [...] z dnia [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. odmówił R. P. przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oraz płatności cukrowej. Na powyższe postanowienie R. P. złożył zażalenie do Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. W zażaleniu wskazał, że wywody Kierownika Biura Powiatowego w T. w uzasadnieniu tegoż orzeczenia są bezpodstawne. Podkreślił, iż termin na złożenie korekty wniosku minął 28 listopada, o czym świadczy przedłożone do akt zaświadczenie lekarskie. Natomiast fakt, iż skarżący w dniu 28 listopada 2007 roku stawił się w siedzibie Biura Powiatowego ARiMR w T. nie dawał podstawy do przyjęcia, że stawił się on na wezwanie organu. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] Dyrektor Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa po rozpatrzeniu zażalenia R. P. z dnia 12 lutego 2008 r. na postanowienie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w T. z dnia [...] o odmowie przywrócenia terminu do złożenia korekty do wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oraz płatności cukrowej w sprawie [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego w P. stanął na stanowisku, iż przedłożone przez R. P. okoliczności nie dowodzą braku winy w zachowaniu terminu do dokonania czynności. Zdaniem organu strona nie wskazała okoliczności, która uniemożliwiałaby złożenie korekty wniosku przygotowanej samodzielnie lub przez inną osobę, w dniach 21 do 28 listopada 2007 r. Organ podniósł, iż przedłożone zaświadczenie nie potwierdza wyjaśnień zainteresowanego, iż już przed dniem 21 listopada, jak i pomiędzy 21 a 26 listopada nie był w stanie z powodu choroby złożyć korekty do wniosku. Zaświadczenie to zostało wystawione w dniu 27 listopada i z tego powodu nie może stanowić dowodu, iż od dnia 21 do 26 listopada R. P. nie mógł stawić się w urzędzie i dokonać czynności, którą opisano w wezwaniu. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, iż z wyjaśnień Kierownika Biura Powiatowego i notatek służbowych pracowników wynika, iż R. P. w dniu 28 listopada 2008 roku, spędził w siedzibie tego urzędu 4 godziny, podczas których sporządzał pisma, notatki, zadawał pytania dotyczące innych spraw obszarowych, jak również konsultował treści wystosowanych wezwań i sposób wypełnienia korekty na wezwanie. Odmówił jednak złożenia korekty do wniosku, tłumacząc to faktem posiadania zwolnienia lekarskiego uprawniającego go do złożenia korekty w innym terminie. R. P. złożył skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. W skardze skarżący podniósł, że uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminu w wezwaniu do uzupełnienia braków. Wskazał, że skarżący nie ma obowiązku udowadniać swojej winy a tylko uprawdopodobnić jej brak; choroba jakiej skarżący doznał w pełni uprawdopodobniła tę okoliczność. W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie od skarżącego kosztów postępowania i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153,poz.1269 ze zmianami) nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi - zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Sąd orzekł o uwzględnieniu skargi, jednakże nie tylko z powodów w niej wskazanych. Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia wydanego w dniu 27 lutego 2008r. przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa stanowią przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U z 2000r Nr 98. poz. 1071 ze zmianami) w szczególności art. 58 kpa. Zgodnie z brzmieniem tego artykułu, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 2). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 3). Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne. Organ dokonując oceny w/w przesłanek przyjął, iż wniosek o przywrócenie terminu złożony został zgodnie z § 2 cytowanego artykułu. Tym samym organ uznał, iż przedłożone zaświadczenie lekarskie jako wystawione przez osobę posiadającą wiadomości specjalne jest dowodem istnienia przeszkody (choroby). Jednocześnie wbrew temu ustaleniu gromadził i powołał dowody w postaci notatek i oświadczeń pracowników organu o stanie zdrowia i czynnościach skarżącego w dniu 28 listopada 2008 roku w efekcie konkludując, iż strona pomimo swojej obecności w Biurze nie skorygowała wniosku. Organ I instancji zajął wręcz stanowisko, iż zachowanie R. P. w w/w dniu nasuwa wątpliwości co do faktycznego stanu jego zdrowia. Podkreślić należy, iż sam fakt obecności w Biurze ARiMR w ostatnim dniu terminu do dokonania czynności przy istnieniu niekwestionowanej przesłanki (choroby) nie przesądza o możliwości jej dokonania. Organ winien jedynie ustalić, czy Skarżący w dniu 28 listopada 2008 roku miał obiektywną możliwość dokonania korekty przedmiotowego wniosku o przyznanie płatności, czy też mógł wyręczyć się inną osobą uwzględniając też okoliczności związane z charakterem dokonywanej czynności. Brak stosownej informacji co do tej kwestii w zaskarżonym postanowieniu nie pozwala na ocenę czy samo stawiennictwo skarżącego, bez względu na jego stan zdrowia wystarczało do uzupełnienia wniosku czy też właściwe dokonanie tej czynności wymagało od skarżącego zebrania dodatkowych danych, w czym stan zdrowia mógł stanowić przeszkodę. Sąd stoi na stanowisku, że to fakt uprawdopodobnienia braku winy a nie fakt choroby winien podlegać czynnościom dowodowym i ocenie organu. Okoliczności te nie zostały wyjaśnione, co uniemożliwia dokonanie oceny trafności stanowiska organów a tym samym wskazuje na naruszenie art.7 i art.107 § 3 Kpa , które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd podziela zarzuty skarżącego odnośnie błędnej interpretacji przez organy obu instancji treści art. 57 Kpa. Wypada zwrócić uwagę na brzmienie art. 57 Kpa, z którego jednoznacznie wynika, iż każdy z siedmiu dni zakreślonych dla dokonania czynności należy traktować tak samo, co oznacza, że na skarżącym nie spoczywał obowiązek wykazania dlaczego nie przystąpił do dokonania czynności przed 27 listopada 2007 roku. Przepis prawa nie nakłada na stronę obowiązku działania w 1, 2 czy np. 5 dniu wyznaczonego terminu. Termin do dokonania czynności jest zachowany również w przypadku, gdy dokonano jej w ostatnim dniu wyznaczonego terminu. Jeśli zatem strona nie mogła wykonać ciążącego na niej obowiązku np. w ostatnim dniu terminu i uchybiła w ten sposób terminowi, to nie pozbawia jej to możliwości wystosowania prośby o przywrócenie terminu, jeśli przesłanki do takiego przywrócenia, określone w art. 58 kpa, zostaną spełnione. Podkreślić też w tym miejscu należy, iż skarżący miał jedynie obowiązek uprawdopodobnić fakt braku winy, a nie dokonywać jego udowodnienia. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż w rozpoznawanej sprawie zachodzi konieczność ponownego rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych, które winno wyjaśnić okoliczności mogące mieć wpływ na ocenę, czy uchybienie terminu do dokonania czynności było niezawinione przez skarżącego, czy też przy dołożeniu należytej staranności mógł dochować terminu. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zmianami) orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji. /-/M. Ławniczak /-/ M. Kosewska /-/ B. Sokołowska T.M.d