III SA/Po 242/16

Dnia 13 maja 2016 roku Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2016 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku J. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi J. R. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości postanawia odmówić przyznania prawa pomocy W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 200,00 zł J. R. złożył wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Z informacji zgromadzonych w sprawie wynika, że wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z matką oraz dwoma synami. J. R. uzyskuje z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego miesięczne dochody w wysokości [...] zł, a jego matka pobiera świadczenie emerytalne w wysokości [...] zł. Wnioskodawca deklaruje, że nie posiada żadnych oszczędności zgromadzonych na rachunkach bankowych i w gotówce, ani żadnych papierów wartościowych i innych praw majątkowych (udziałów, polis inwestycyjnych, jednostek uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych) oraz wierzytelności. Wnioskodawca posiada natomiast dom o powierzchni [...] m² oraz nieruchomość rolną o łącznej powierzchni [...] ha (w tym między innymi grunty rolne o powierzchni [...] ha oraz grunty leśne [...] ha). Ponadto wnioskodawca zadeklarował, że posiada 1 budynek gospodarczy, ciągnik rolniczy, maszyny uprawowe, maszyny do zbioru oraz [...] sztuk bydła i [...] sztuk trzody chlewnej. Jednocześnie wnioskodawca oświadczył, że posiada kredyty w wysokości [...] złotych, a stałe miesięcznie wydatki oszacował w następujący sposób: opłaty za media – [...] zł, koszty leczenia – [...] zł, ubezpieczenie majątku – [...] zł, czynsz dzierżawy – [...] zł. W uzasadnieniu wniosku J. R. poinformował, że nie otrzymał pełnych dopłat bezpośrednich za 2013, 2014 i 2015 rok i ze względu na niskie ceny trzody i mleka był zmuszony zaciągnąć wysoki kredyt w banku w celu utrzymania płynności finansowej. Późniejszy pożar siana i słomy w jego gospodarstwie spowodował jednak kolejne straty finansowe, w wyniku których wnioskodawca wyprzedał niedotrzymane do pełnej wagi zwierzęta i nie uzyskał z tego tytułu należnego dochodu. Co więcej wiosenne przymrozki spowodowały, że był zmuszony przesiać zimowe zboża, co spowodowało dodatkowe koszty. Prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania w myśl art. 246 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. t.j. z 2012 r., poz. 270), dalej jako P.p.s.a. W rozpoznawanym przypadku wnioskodawca pozostaje w czteroosobowym gospodarstwie domowym, które jest utrzymywane z łącznych miesięcznych dochodów w wysokości [...] zł. Każdego miesiąca wnioskodawca pozostaje w posiadaniu środków finansowych, którymi może dowolnie dysponować decydując o ich przeznaczeniu z uwzględnieniem planowanych i ewentualnych zobowiązań finansowych. Znaczne zadłużenie z tytułu zaciągniętych kredytów w wysokości [...] złotych, jakie deklaruje wnioskodawca, niewątpliwie wiąże się z koniecznością bieżącej obsługi i wymaga dodatkowych środków finansowych. Sama realizacja zobowiązań cywilnoprawnych nie może jednak stanowić automatycznie podstawy do przyznania prawa pomocy. Szczególnie w sytuacji, w której zobowiązania wnioskodawcy znajdują pokrycie w posiadanym przez niego majątku o znacznej wartości (wnioskodawca deklaruje nieruchomości rolne o wartości [...] zł oraz dom o wartości [...] zł, a dodatkowo również sprzęt rolniczy). W rozpoznawanej sprawie brakuje zatem argumentów do przyznania pierwszeństwa wydatkom wnioskodawcy o charakterze cywilnoprawnym przed wydatkami o charakterze publicznoprawnym, do których zalicza się należności związane z udziałem w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (por. postanowienie NSA z dnia 15 czerwca 2012 r., sygn. akt I FZ 189/12). W okolicznościach rozpoznawanej sprawy należy podkreślić, że pomoc państwa może być przyznana jedynie ze względu na trudną sytuację osób, które nie są w stanie bez dodatkowego wsparcia poprowadzić swoich spraw przed sądem. Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w rozpoznawanym przypadku. Wnioskodawca mimo trudności finansowych zachował bowiem możliwość partycypowania w kosztach prowadzonego postępowania sądowego. W tym względzie nie można pominąć faktu, że wnioskodawca posiada również żywy inwentarz ([...] sztuk bydła i [...] sztuk trzody chlewnej), który może podlegać zbyciu choćby w niewielkim zakresie, aby uzyskać dodatkowe środki na pokrycie kosztów prowadzonego postępowania sądowo-administracyjnego. W efekcie należy uznać, że wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co oznacza, że niezasadny pozostaje jego wniosek o przyznanie prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 § 1 i § 1, art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.