III SA/Po 243/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Beata Sokołowska (spr.) Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska WSA Szymon Widłak Protokolant: st. sekr. sąd. Kamila Perkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2010 r. przy udziale sprawy ze skargi J. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia .... r. nr ... w przedmiocie uznania zarzutów zgłoszonych w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego za nieuzasadnione oddala skargę /-/ Sz. Widłak /-/ B. Sokołowska /-/ W. Długaszewska Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego na podstawie wystawionych przez Z. tytułów wykonawczych, obejmujących zaległości z tytułu nieuiszczonej przez J. opłaty za zajęcie pasa drogowego w latach 2000 – 2002 na łączną kwotę ... zł, wszczął postępowanie egzekucyjne dokonując jednocześnie zajęcia ruchomości tj. samochodu osobowego marki D. Dnia 15 października 2003 r. zobowiązany podniósł zarzut nieistnienia obowiązku uiszczenia opłaty zgodnie z wystawionymi tytułami wykonawczymi, uzasadniając go w ten sposób, iż przed dniem 20 listopada 2002 r. posiadał zgodę na prowadzenie pawilonu handlowego i w związku z tym niezasadnie nałożono na niego karę pieniężną. Jednocześnie skarżący wniósł o wstrzymanie czynności egzekucyjnych. Działając na podstawie art. 34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j. Dz. U. Nr 229 z 2005 r., poz. 1954 ze zm.) organ egzekucyjny przesłał zarzuty do wierzyciela celem merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy i w oczekiwaniu na jego stanowisko postanowieniem z dnia 5 listopada 2003 r. zawiesił postępowanie w sprawie. Postanowieniem z dnia 5 listopada 2003 r. wierzyciel – Z. uznał zarzuty złożone przez skarżącego za niezasadne. W ocenie wierzyciela J. w okresie od 1 lutego do 31 grudnia 2000 r. posiadał zezwolenie na umieszczenie w pasie drogowym obiektu handlowego. Uregulował on opłatę za zajęcie pasa drogowego w okresie od 1 lutego do 31 marca 2000 r., nie uiścił natomiast opłaty za okres od 1 kwietnia do 31 grudnia 2000 r., ujętej następnie w tytule wykonawczym nr ... . Na skutek nie wykonania tego zobowiązania pieniężnego podjęto odpowiednie czynności egzekucyjne. Po 31 grudnia 2000 r. dłużnik nie zwracał się do wierzyciela o zezwolenie na zajmowanie pasa drogowego, co skutkowało koniecznością nałożenia na niego kary pieniężnej, wynikającej z decyzji z 13 czerwca 2002 r. i 20 listopada 2002 r. za zajmowanie pasa drogowego bez wymaganego zezwolenia. Nieuiszczenie tych kar spowodowało wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 26 stycznia 2004 r. utrzymało zaskarżone postanowienie ... w mocy. W uzasadnieniu wskazano, iż egzekwowane zobowiązania pieniężne nałożono na dłużnika na podstawie obowiązujących przepisów prawa. Wyrokiem z dnia 5 lipca 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję SKO i poprzedzającą ją decyzję Z. z dnia 20 listopada 2002 r., w części w której obciążano skarżącego karą pieniężną ponad kwotę ... zł. Pismem z dnia 28 października 2009 r. wierzyciel poinformował organ egzekucyjny - Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego, iż wszelkie postępowania odwoławcze toczące się w wyniku odwołań składanych przez J. zostały prawomocnie zakończone. Postanowieniem z dnia 16 grudnia 2009 r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego, na podstawie art. 34 § 4 w zw. z art. 59 § 1 pkt. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, uznał zarzuty złożone przez skarżącego na prowadzone przez niego postępowania egzekucyjne za nieuzasadnione. W uzasadnieniu postanowienia podniesiono, iż organ egzekucyjny wydaje orzeczenie w przedmiocie zgłoszonych zarzutów po otrzymaniu ostatecznego stanowiska wierzyciela. Pismem z dnia 29 grudnia 2009 r. strona zażaliła się na powyższe postanowienie ponownie podnosząc, iż opłaty za zajęcie pasa drogowego zostały naliczone bezprawnie. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 8 lutego 2010 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego pierwszej instancji. Uzasadniając swoje stanowisko organ II instancji wskazał, iż w sprawie zastosowanie ma art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji enumeratywnie określający podstawy zarzutów wobec prowadzenia egzekucji administracyjnej. Uznał, iż skarżący wniósł zarzut określony w art. 33 pkt. 1 tj. zarzut nieistnienia obowiązku wynikającego z decyzji o nałożeniu na niego kary pieniężnej za zajmowanie pasa drogowego bez odpowiedniego zezwolenia. Zwrócił ponadto uwagę, że uznanie zasadności wymienionego zarzutu należy do wierzyciela, który to zarzutu skarżącego nie uwzględnił. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego jest organem jedynie prowadzącym egzekucję na wniosek wierzyciela i na podstawie przedłożonych mu tytułów wykonawczych. Zgodnie z art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Oznacza to, że w postępowaniu egzekucyjnym organy egzekucyjne nie mają prawa rozstrzygać czy wierzyciel, w tym przypadku Z. słusznie żąda od zobowiązanego uiszczenia zaległego podatku. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego wszczął postępowanie egzekucyjne wobec skarżącego na podstawie prawidłowo wystawionych tytułów wykonawczych i zgodnie z dyspozycją art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji uzyskał stanowisko wierzyciela wobec zgłoszonego przez skarżącego zarzutu. Wierzyciel postanowieniem z dnia 5 listopada 2003 r. uznał zarzuty strony za bezzasadne, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało wyżej wymienione rozstrzygniecie w mocy wydając dnia 26 stycznia 2004 r. postanowienie. Wypowiedź wierzyciela ma dla organu egzekucyjnego charakter wiążący. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu J. przede wszystkim powtarzał argumenty podniesione w zażaleniu, zarzucając Z. naruszenie prawa. Podniósł m. in. okoliczność dotyczącą otrzymania zgody na budowę pawilonu handlowego w postaci ostatecznej decyzji administracyjnej. Powołał się na skutki prawne ustawy "uwłaszczającej" dotyczącej osób prowadzących działalność na gruncie Skarbu Państwa oraz na fakt płacenia dzierżawy i podatków od nieruchomości za sporny teren. Skarżący nie odniósł się przy tym w ogóle do postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej. Podkreślił, że znajduje się w trudnej sytuacji zdrowotnej i wniósł o zwolnienie spod zajęcia samochodu osobowego D. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko oraz argumentację wyrażoną w skarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji (aktu). Usunięcie zaś z obrotu prawnego danego rozstrzygnięcia może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy jego wydawaniu organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Jednocześnie Sąd nie jest związany wnioskami skargi i powołaną podstawą prawną. Dokonując oceny legalności zaskarżonego postanowienia zgodnie z powyższymi kryteriami Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz na podstawie obowiązujących przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z dnia 17 czerwca 1966 r. (t. j. - Dz.U. z 2005r., Nr 229, poz. 1954) Sąd uznał działanie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego za zgodne z prawem. Organ egzekucyjny obowiązany jest, zgodnie z art. 29 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, badać z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, ale nie jest jednocześnie uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Zasadność czy wymagalność takiego obowiązku może być natomiast przedmiotem zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, albowiem zgodnie z art. 33 pkt. 1 cytowanej wyżej ustawy zobowiązany może podnieść okoliczność dotyczącą wykonania lub umorzenia w całości lub w części obowiązku, jego wygaśnięcia lub nieistnienia. Zgodnie natomiast z art. 34 § 1 ustawy zarzuty zgłoszone na podstawie m. in. art. 33 pkt. 1 organ egzekucyjny rozpatruje wyłącznie po uprzednim uzyskaniu odrębnego stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, a w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt. 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego bezwzględnie wiążąca. Organ egzekucyjny nie może wobec tego dokonywać samodzielnego merytorycznego badania zasadności zarzutów określonych w art. 33 pkt. 1-5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (zob. m. in. wyrok WSA w Poznaniu z 3 grudnia 2008 r., sygn. akt I S.A./Po 806/08, lex nr 528320; wyrok NSA z 8 lipca 2008 r., sygn. akt II FSK 1762/06, lex nr 486044). W niniejszej sprawie J. wniósł zarzuty dotyczące nieistnienia przedmiotowego obowiązku określone w art. 33 pkt. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wierzyciel uznał te zarzuty za niezasadne w postanowieniu z dnia 5 listopada 2003 r., utrzymanym w mocy przez postanowienie organu II instancji z dnia 26 stycznia 2004 r. To w ramach tego postępowania wierzyciel odniósł się do merytorycznych zarzutów strony dotyczących nieistnienia egzekwowanego obowiązku z tytułu opłaty za zajęcie pasa drogowego oraz do przedstawionej przez skarżącego argumentacji. Powyższe postanowienie organu odwoławczego z dnia 26 stycznia 2004 r. uprawomocniło się z powodu jego niezaskarżenia do wojewódzkiego sądu administracyjnego. W tym stanie rzeczy organ egzekucyjny nie może podważać, czy też zmieniać stanowiska wierzyciela – Z. Mając powyższe na uwadze postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego z dnia 16 grudnia 2009 r., jak i wydane na skutek złożonego przez J. zażalenia postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 8 lutego 2010 r. utrzymujące w mocy postanowienie wydane przez organ pierwszej instancji, uznać należy za prawidłowe i odpowiadające prawu. Trzeba w tym miejscu podkreślić, iż w niniejszej sprawie Sąd badał legalność działania organów egzekucyjnych w zakresie oceny zasadności zarzutów strony skarżącej, a ponieważ organy te były związane bezwzględnie z mocy przepisu ustawy stanowiskiem wierzyciela (wyrażonym w prawomocnym postanowieniu) nie były one władne do oceny merytorycznej tych zarzutów. Z tego też względu argumenty skarżącego dotyczące nieistnienia spornego zobowiązania podnoszone w toku kontrolowanego postępowania egzekucyjnego i zawarte w skardze nie podlegały merytorycznej ocenie w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Wobec powyższego Sąd nie znajdując podstaw do wzruszenia skarżonego postanowienia, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. /-/ Sz. Widłak /-/ B. Sokołowska W. Długaszewska za nieobecnego sędziego /-/ Sz. Widłak