III SA/Po 246/12
PostanowienieWSA w Poznaniu2012-04-18
Skład orzekający: Sebastian Michalski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, gdy skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od opłat sądowych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, jeśli skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od opłat sądowych, co ma miejsce w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych na mocy art. 239 pkt 1 lit. e PPSA. W takiej sytuacji, niezależnie od sytuacji majątkowej strony, należało odmówić przyznania prawa pomocy w tym zakresie. Natomiast w pozostałym zakresie, po analizie sytuacji majątkowej strony, sąd uznał, że odmowa przyznania prawa pomocy powodowałaby ograniczenia w realizacji prawa do sądu ponad funkcje ustawowo przypisane kosztom postępowania, co uzasadniało ustanowienie adwokata.Stan faktyczny
Skarżący P. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Skarga dotyczyła decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego odsetek od nieopłaconych składek. Sąd uznał, że skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, co czyni wniosek w tym zakresie bezprzedmiotowym. Po analizie sytuacji majątkowej skarżącego, sąd postanowił ustanowić dla niego adwokata, ale odmówić prawa pomocy w pozostałym zakresie.Rozstrzygnięcie
Postanowiono ustanowić dla P. B. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka, oraz odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
18 kwietnia 2012 roku Sebastian Michalski – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2012 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi P. B. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] grudnia 2011r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego odsetek od nieopłaconych składek; postanawia 1. ustanowić dla P. B. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w [...], 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Skarżący P. B. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Odnosząc się do żądania wniosku w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wyjaśnić należy, że strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczania opłat sądowych – art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).
W konsekwencji uznać należy, że Skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych - co oznacza całkowite zwolnienie strony z obowiązku wnoszenia, zarówno opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków. Tym samym w okolicznościach niniejszej sprawy żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowe. Dlatego, bez względu na sytuację majątkową i rodzinną Wnioskodawcy, należało odmówić mu prawa pomocy w tym zakresie.
Na podstawie oświadczenia majątkowego oraz dokumentów zgromadzonych w aktach administracyjnych ustalono, że Skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę w wysokości 1.604,47zł brutto miesięcznie.
Wynagrodzenie za pracę jest obciążone z tytułu egzekucji zaległości na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (63,84zł – potrącenia miesięczne).
Wnioskodawca posiada zobowiązania z tytułu dwóch pożyczek. Miesięczne obciążenie z tytułu uiszczanych rat to około 550zł. Wydatki na utrzymanie mieszkania Skarżący określił na kwotę 350 zł (czynsz za mieszkanie kwaterunkowe o pow. 33,67mkw. - 291zł, energia elektryczna - 31zł, gaz – około 20zł.)
Wnioskodawca nie posiada ani oszczędności, ani przedmiotów wartościowych powyżej 3000euro. W drodze dziedziczenia nabył prawo użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej będącej własnością Skarbu Państwa (udział wnioskodawcy wynosi 1/10).
Sytuacja majątkowa i rodzinna Skarżącego uzasadnia ocenę, że nie jest on w stanie, bez ograniczeń w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych, wygospodarować środków finansowych na wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru.
Wysokość uzyskiwanych dochodów nie przewyższa kosztów utrzymania koniecznego dla jednej osoby. Zatem odmowa przyznania prawa pomocy powodowałaby ograniczenia w realizacji prawa do sądu ponad funkcje ustawowo przypisane kosztom postępowania.
Z powyższych względów, na podstawie art. 246 §1 pkt 1 i pkt 2 w związku z art. 239 pkt 1 lit e oraz na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło