III SA/Po 247/04

WyrokWSA w Poznaniu2006-06-13

Skład orzekający: Walentyna Długaszewska, Maria Kwiecińska, Szymon Widłak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo stwierdził niedopuszczalność odwołania z powodu nieuiszczenia opłaty skarbowej, nie wzywając strony do udokumentowania stanu ubóstwa?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, stwierdzając niedopuszczalność odwołania z powodu nieuiszczenia opłaty skarbowej przez stronę wskazującą na stan ubóstwa, powinien wezwać stronę do udokumentowania tego stanu i określić sposób jego udokumentowania. Brak takiego wezwania stanowi naruszenie zasad postępowania administracyjnego, w szczególności zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa oraz obowiązku informowania stron o okolicznościach mających wpływ na ich prawa i obowiązki.
Stan faktyczny
Wojewoda stwierdził niedopuszczalność odwołania Z.P. od decyzji Burmistrza G. o wymeldowaniu, ponieważ strona nie uiściła opłaty skarbowej. Strona, przebywająca w zakładzie karnym i nieposiadająca środków finansowych, wnioskowała o umorzenie opłaty, jednak organ uznał wniosek za nieudokumentowany. Skarżący podniósł w skardze, że nie jest w stanie uiścić opłaty z powodu swojej sytuacji materialnej.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Wojewody i nakazał ściągnąć od Wojewody na rzecz Sądu kwotę tytułem wpisu sądowego od skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędziowie WSA Maria Kwiecińska (spr.) Asesor sądowy as. sąd. Szymon Widłak Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu w dniu 13 czerwca 2006r. sprawy ze skargi Z.P. na postanowienie Wojewody z dnia [...]r nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania w sprawie dotyczącej wymeldowania I. uchyla zaskarżoną decyzję II. nakazuje ściągnąć od Wojewody na rzecz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu kwotę [...] złotych tytułem wpisu sądowego od skargi od uiszczenia którego skarżący był zwolniony; III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/Sz. Widłak /-/W. Długaszewska /-/M. Kwiecińska Decyzją dnia [...]r. Nr [...] Wojewoda stwierdził niedopuszczalność odwołania wniesionego przez Z. P. od decyzji Burmistrza G. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego z lokalu w G. nr [...] gmina G.. W uzasadnieniu wskazał, że decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Burmistrz G.. orzekł o wymeldowaniu Z.P. z pobytu stałego w lokalu w G. nr [...]. Pismem z dnia [...]r. strona wystąpiła do Burmistrza G.. o przedłużenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. Pismo to zostało potraktowane przez ten organ jako odwołanie i przesłane wraz z aktami sprawy do Wojewody . Pismem z dnia [...]r. Wojewoda wezwał Z. P. na podstawie art. 64 §2 kpa do uzupełnienia wniosku poprzez wniesienie opłaty skarbowej zgodnie z przepisami ustawy z dnia [...]r. o opłacie skarbowej (Dz. U. z 2000r. Nr 86 poz. 960 ze zm.) Strona została przy tym poinformowana o konsekwencjach nieusunięcia braków formalnych pisma w terminie 7 dni. Odpowiadając na wezwanie do uiszczenia opłaty skarbowej, skarżący wniósł o umorzenie tych kosztów z uwagi na brak środków na ich pokrycie. Powyższego wniosku nie udokumentował jednak w sposób wiarygodny, zgodnie z wymogami określonymi w art. 2 ust.1 pkt 6 cytowanej ustawy z dnia 24.07.2002r. o zmianie ustawy o opłacie skarbowej (Dz. U. z 2002r. Nr 135 poz. 1143). W tych warunkach na podstawie art. 134 w związku z art. 64 §2 kodeksu postępowania administracyjnego, Wojewoda stwierdził niedopuszczalność odwołania i w konsekwencji odwołanie pozostawił bez rozpoznania. W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu , strona wskazała, że przebywa w Zakładzie Karnym, tam nie pracuje i nie posiada żadnych środków finansowych stąd też wymaganej opłaty skarbowej nie jest w stanie uiścić, w związku z czym złożyła stosowny wniosek o jej umorzenie, który nie został jednak uwzględniony. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skargę uznać należy za uzasadnioną. Obowiązującą od dnia 1 stycznia 2003r. ustawą z dnia 24 lipca 2002r. o zmianie ustawy o opłacie skarbowej (Dz. U. Nr 135 poz. 1143) poszerzono katalog wyłączeń od opłaty skarbowej, poprzez dodanie nowych przepisów art. 2 §1 pkt 6-9 U.O.S. Wyłączeniem od obowiązku wnoszenia opłaty skarbowej objęto między innymi osoby, które udokumentują stan ubóstwa przed organem rozpatrującym podanie. Nie określono jednak w tych przepisach jakie kryteria przesądzać będą o stwierdzeniu stanu ubóstwa usprawiedliwiającego wyłączenie obowiązku pobierania opłaty skarbowej. Nie określono również w ustawie sposobu dokumentowania stanu ubóstwa, pozostawiając dokonanie oceny stanu ubóstwa jak również sposobu jego udokumentowania organowi administracji publicznej . Nie oznacza to jednak dowolności organu administracji przy dokonywaniu oceny, czy konkretny wniosek strony (tu odwołanie) podlega opłacie skarbowej, czy też z uwagi na treść art. 2 ust 6 ustawy o opłacie skarbowej, w nowym brzmieniu, jest od niej zwolniony. W takim przypadku organ administracji winien bowiem kierować się ogólnymi zasadami postępowania, z których w przede wszystkim należy wymienić zasadę działania w taki sposób by pogłębiać zaufanie obywatela do organów Państwa (art. 8 kpa), a także obowiązek wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków (art. 9 kpa). Ustawodawca nie określił w ustawie o opłacie skarbowej sposobu udokumentowania stanu ubóstwa. Oceniając zatem czy złożone przez stronę odwołanie podlega w świetle art. 2 ust 6 tej ustawy opłacie skarbowej czy też nie, organ administracji, jeżeli miał co do tego wątpliwości, winien wezwać stronę do udokumentowania stanu ubóstwa i określić sposób tego udokumentowania, skoro strona, w niniejszym przypadku wskazywała, ze przebywa w zakładzie karnym, gdzie nie pracuje, nie posiada żadnego innego źródła dochodów, a nadto jest osobą rozwiedzioną i nie może skorzystać z pomocy rodziny. Stwierdzenie w tych warunkach niedopuszczalności odwołania z tego powodu, że strona nie wniosła wymaganej opłaty skarbowej, powołując się na stan ubóstwa , którego równocześnie nie wykazała, było przedwczesne i zostało dokonane z naruszeniem art. 8 i 9 kpa. Organ administracji winien był bowiem wezwać stronę do udokumentowania stanu ubóstwa, określając równocześnie jakich informacji oraz dowodów na ich poparcie oczekuje by móc uznać, że odwołanie strony jako osoby ubogiej, nie podlega opłacie skarbowej. Wskazując na powyższe, zaskarżoną decyzję należało uchylić na podstawie art. 145 § 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm) prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym . Rozstrzygniecie zawarte w punkcie II wyroku oparto na treści art. 223 § 2 w wyniku art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. /-/Sz. Widłak /-/W. Długaszewska /-/M. Kwiecińska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło