III SA/Po 249/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych – Olszanowska Sędziowie WSA Barbara Koś . WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Protokolant : sekr. sąd. Katarzyna Skrocka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2008 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej J. W. – B. sprawy ze skargi Spółki A w G. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na działanie wielkopowierzchniowego obiektu handlowego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] r. Nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę [...]- ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/W. Długaszewska /-/M. Lorych – Olszanowska /-/B. Koś Decyzją z dnia [...]roku, nr [...] ([...]) Prezydent Miasta – na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) w związku z art. 17 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 maja 2007 roku o tworzeniu i działaniu wielkopowierzchniowych obiektów handlowych (Dz. U. Nr 127, poz. 880) – odmówił wydania wnioskodawcy Spółce A. [...] G. W. ul. [...], zezwolenia na działanie wielkopowierzchniowego obiektu handlowego pod adresem: [...] P., ul. [...]. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu [...] roku spółka A. złożyła wniosek o wydanie zezwolenia na działanie wielkopowierzchniowego obiektu handlowego pod adresem: [...] P., ul. [...]. Jednak w wyniku przeprowadzonej analizy wniosku oraz prowadzonego postępowania wyjaśniającego stwierdzono, że został on złożony po terminie określonym w art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 2007 roku o tworzeniu i działaniu wielkopowierzchniowych obiektów handlowych (Dz. U. Nr 127, poz. 880). W ocenie organu termin określony w art. 17 ust. 1 powołanej ustawy jest terminem prawa materialnego, co oznacza, że w przypadku jego uchybienia nie ma możliwości zastosowania instytucji przywrócenia terminu (art. 58 k.p.a.) przez organ administracji publicznej. W konsekwencji następuje utrata prawa do możliwości ubiegania się o wydanie zezwolenia na warunkach określonych w art. 17 ust. 1 wskazanej ustawy. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła spółka A. w G. W., domagając się jej uchylenia. Odwołująca spółka podniosła, że opóźnienie w złożeniu wniosku nie wynikało z lekceważenia przepisów prawa, ale z niezrozumienia tychże przepisów. Myślano bowiem, że wyznaczony termin dotyczy już funkcjonujących obiektów, a odwołująca otrzymała pozwolenie na użytkowania budynku dopiero w dniu 31 października 2007 roku. Dodatkowo spółka wskazała, że utrata prawa do możliwości ubiegania się o wydanie przedmiotowego zezwolenia będzie dla niej dużym obciążeniem finansowym. Podała, że jest zakładem pracy chronionej oraz że zaciągnęła na zakup obiektu przy ul. [...] kredyt inwestycyjny w kwocie [...] zł., którego spłatę niedawno rozpoczęła. W celu wykazania powyższego, wraz z odwołaniem spółka przedłożyła kserokopię decyzji Wojewody z dnia [...] roku o nadaniu statusu zakładu pracy chronionej oraz kserokopię decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta z dnia [...] roku. Decyzją z dnia [...] roku, nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Argumentując swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że ustawa z dnia 11 maja 2007 roku o tworzeniu i działaniu wielkopowierzchniowych obiektów handlowych (Dz. U. Nr 127, poz. 880) weszła w życie w dniu 18 września 2007 roku. Zgodnie z art. 17 ust. 1 powołanej ustawy przedsiębiorca będący właścicielem wielkopowierzchniowego obiektu handlowego albo działający w jego imieniu administrator lub zarządca takiego obiektu, w terminie 30 dni od dnia wejścia w życie ustawy, złoży do właściwego organu zezwalającego wniosek zawierający dane, o których mowa w art. ust. 1 pkt 1-5 i pkt 7 lit. a i b oraz ust. 2. Kolegium zaznaczyło, że skoro ustawa weszła w życie w dniu 18 września 2007 roku, termin 30- dniowy minął w dniu 18 października 2007 roku. Tymczasem przedmiotowy wniosek złożony został do organu zezwalającego w dniu 24 października 2007 roku, a więc sześć dni po ustawowym terminie. Dodatkowo organ odwoławczy podkreślił, że konkretny termin wyznaczony ustawą jest terminem prawa materialnego, co oznacza, że jest on nieprzywracalny. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego spółka A. w G. W. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji organu odwoławczego oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucono: 1) naruszenie prawa materialnego – art. 17 ustawy z dnia 11 maja 2007 roku o tworzeniu i działaniu wielkopowierzchniowych obiektów handlowych - poprzez zastosowanie sankcji w postaci nieuwzględnienia wniosku o przyznanie zezwolenia na prowadzenie obiektu handlowego w sytuacji, gdy brak było podstaw prawnych do wydania takiej decyzji; 2) naruszenie prawa procesowego – art. 6 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez wydanie decyzji nieznajdującej oparcia w przepisach prawa materialnego, art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania strony do organów Państwa. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej uchylenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Na rozprawie w dniu 4 listopada 2008 roku pełnomocnik skarżącej spółki wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji wobec treści orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 08 lipca 2008r. Prokurator Prokuratury Apelacyjnej J. W. – B. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji z uwagi na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, który stwierdził nieważność z Konstytucją ustawy, na podstawie której decyzja ta została wydana. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna, choć z innych przyczyn niż w niej wskazano. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowił art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 2007 roku o tworzeniu i działaniu wielkopowierzchniowych obiektów handlowych (Dz. U. Nr 127, poz. 880), która weszła w życie w dniu 18 września 2007 roku. Wyrokiem z dnia 8 lipca 2008 roku w sprawie K 46/07 Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż powołana ustawa z dnia 11 maja 2007 roku o tworzeniu i działaniu wielkopowierzchniowych obiektów handlowych (Dz. U. Nr 127, poz. 880) jest niezgodna z art. 2, art. 20 i art. 22 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej. Powyższe orzeczenie zostało ogłoszone dnia 11 lipca 2008 roku w Dzienniku Ustaw Nr 123, poz. 803. Skutki orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego unormowane są w Konstytucji RP. Zgodnie z art. 190 ust. 1 ustawy zasadniczej orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. Stosownie do art. 190 ust. 3 Konstytucji RP orzeczenie Trybunału wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, chyba że Trybunał w orzeczeniu określił inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego. Z kolei w myśl przepisu art. 190 ust. 4 Konstytucji RP orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonym w przepisach właściwych dla danego postępowania (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 7 sierpnia 2002 r., sygn. akt III PZP 15/02, opubl OSNP 2002/23/563; uchwała Sądu Najwyższego z dnia 3 lipca 2003 r., sygn. akt III CZP 45/03, opubl. "Biuletyn SN" 2003/7 str. 5). Z powyższego wynika zatem, że akt normatywny uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją nie powinien być stosowany przez sądy i organy administracji publicznej w odniesieniu do stanów faktycznych sprzed ogłoszenia orzeczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd, iż orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego stwierdzające niezgodność aktu normatywnego lub jego części z Konstytucją, które weszły w życie z dniem ogłoszenia, mają skutki retrospektywne – działają wstecz do chwili wydania tego aktu. Fakt ten musi być zatem brany pod uwagę przy kontroli aktu administracyjnego podjętego na podstawie niekonstytucyjnego przepisu. Za przyjęciem wstecznego działania orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego, które obowiązują od chwili ich ogłoszenia (art. 190 ust. 2 Konstytucji), przemawia argument, iż stan niezgodności ustawy z Konstytucją jest okolicznością obiektywną, istniejącą w całym okresie koegzystencji tych dwóch aktów – ustawy zasadniczej i ustawy "zwykłej" (wyrok NSA z 15.11.2006r., II OSK 1349/05, LEX nr 318307, wyrok NSA z 06.02.2008r., II OSK 1745/07, LEX nr 357511). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracji publicznej winny – mając na uwadze powyższe rozważania – dokonać oceny wniosku skarżącej spółki z dnia 24 października 2007 roku na tle stanu prawnego wynikającego z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 lipca 2008 roku. Wobec powyższego, Sąd – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b, art. 200 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – orzekł jak w sentencji wyroku. /-/ W. Długaszewska /-/ M. Lorych - Olszanowska /-/ B. Koś T.M.d