III SA/Po 249/25

Dnia 27 sierpnia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Kruszewski (spr.) Sędzia WSA Marek Sachajko Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 sierpnia 2025 roku sprawy ze skargi J. M. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia 19 lutego 2025 r. nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia 27 grudnia 2024 r. nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] na rzecz skarżącego kwotę 200,- (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych Zaskarżoną decyzją z 19 lutego 2025 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w [...] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] o odmowie przyznania J. M. (dalej: skarżący) w sprawie pomocy finansowej. Ze zgodnych ustaleń organów obu instancji wynikało, że 26 lipca 2024 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej o charakterze pomocy de minimis w rolnictwie na refundację 100% wydatków poniesionych przez producenta rolnego, który prowadzi gospodarstwo rolne, w którym utrzymywane są zwierzęta gospodarskie z gatunku świnia (Sus scrofa). Do wniosku dołączył faktury potwierdzające zakup urządzeń wykorzystywanych do prowadzenia hodowli oraz potwierdzenia przelewu ceny sprzedaży. Organ I instancji decyzją z dnia 27 grudnia 2024 r. przyznał skarżącemu pomoc finansową w wysokości 284,80 zł oraz odmówił refundacji pozostałych wydatków, o którą ubiegał się skarżący (5.832,41 zł), ponieważ – jak ustalono – przedstawione przez skarżącego dowody płatności wskazywały, że wydatki poczyniono z rachunku bankowego syna skarżącego – B. M., zaś refundacji na podstawie § 13e ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 r. poz. 187 ze zm.; dalej: rozporządzenie ARiMR) podlegają wyłącznie wydatki poniesione przez rolnika. Po rozpoznaniu sprawy wskutek odwołania skarżącego, organ odwoławczy utrzymał decyzję wydaną przez Kierownika Biura Powiatowego, podzielając ocenę o braku podstaw do refundacji wydatków, ponieważ z dowodów złożonych wraz z wnioskiem wynikało, że faktury dokumentujące nabycie nie zostały opłacone przez skarżącego. Organ, wskazując, że dowody winny zostać przedstawione w terminie składania wniosków (do 26 lipca 2024 r.), uznał za niewystarczające oświadczenie skarżącego, że przedmioty zakupione na podstawie przedstawionych do refundacji faktur, zostały nabyte za pośrednictwem portalu internetowego Allegro z konta syna, gdyż skarżący sam takiego konta miał nie posiadać, a płatność uiszczona została z rachunku bankowego przypisanego do konta, zaś kwota wydatków została przez skarżącego zwrócona synowi w gotówce. Skarżący nie zgodził się z decyzją Dyrektora Oddziału Regionalnego i pismem z 24 marca 2025 r. wniósł od niej skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, w której, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucił organowi naruszenie art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.; dalej: k.p.a.) w zw. z art. 77 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a., a nadto naruszenie art. 8 § 1 w zw. z art. 6 k.p.a. poprzez, wybiórcze oraz generalne przyjęcie materiału dowodowego, pominięcie dowodu przedstawionego przez stronę oraz niewezwanie skarżącego do usunięcia braków zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zaskarżona decyzja naruszała prawo. Podstawę i zasady przyznawania pomocy, o którą ubiegał się skarżący regulowały przepisy zawarte w § 13e ww. rozporządzenia ARiMR. Z przepisów tych wynikało m. in., że Agencja udziela pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którym są utrzymywane zwierzęta gospodarskie z gatunku świnia – Sus scrofa (§ 13e ust. 1 rozporządzenia); Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentowi rolnemu w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, który prowadzi gospodarstwo w rozumieniu art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, w którym są utrzymywane zwierzęta gospodarskie z gatunku świnia – Sus scrofa (§ 13e ust. 1 rozporządzenia ARiMR); Pomoc jest udzielana w formie refundacji wydatków na: (1) zakup mat dezynfekcyjnych; (2) zakup sprzętu do wykonania zabiegów dezynfekcyjnych, dezynsekcyjnych lub deratyzacyjnych oraz produktów biobójczych, środków dezynsekcyjnych lub deratyzacyjnych; (3) zakup odzieży ochronnej i obuwia ochronnego; (4) zabezpieczenie budynków, w których są utrzymywane świnie, przed dostępem zwierząt domowych; (5) przebudowę lub remont pomieszczeń w celu utrzymywania świń w gospodarstwie w odrębnych, zamkniętych pomieszczeniach mających oddzielne wejścia oraz niemających bezpośredniego przejścia do innych pomieszczeń, w których są utrzymywane inne zwierzęta kopytne - w przypadku gospodarstwa, w którym utrzymuje się średniorocznie nie więcej niż 50 sztuk świń (§ 13e ust. 3 rozporządzenia ARiMR); Pomoc, o której mowa w ust. 1, ma charakter pomocy de minimis w rolnictwie i jest udzielana zgodnie z przepisami rozporządzenia nr 1408/2013 oraz przepisami o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (§ 13e ust. 4 rozporządzenia ARiMR); Do wniosku rolnik obowiązany był załączyć m. in. faktury lub ich kopie, rachunki wystawione zgodnie z odrębnymi przepisami lub ich kopie lub kopie umów zlecenia lub umów o dzieło, dotyczące poniesionych wydatków wraz z dowodami zapłaty potwierdzającymi poniesienie tych wydatków do dnia zakończenia terminu składania wniosków w danym roku kalendarzowym (§ 13e ust. 8 pkt 1 rozporządzenia); Termin składania wniosków ogłasza minister właściwy do spraw rolnictwa na stronie internetowej urzędu obsługującego tego ministra najpóźniej 14 dni przed dniem rozpoczęcia terminu składania tych wniosków (§ 13e ust. 10 rozporządzenia ARiMR). Z przepisów tych wynikało więc, że obowiązkiem producenta rolnego, który ubiegał się o refundację wydatków było złożenie kompletnego wniosku wraz z załącznikami, w tym: fakturami dokumentującymi nabycie oraz dowodami zapłaty potwierdzającymi poniesienie wydatków przedstawionych do refundacji, w terminie ogłoszonym przez ministra do spraw rolnictwa. Termin ten, w 2024 roku upływał w dniu 26 lipca. W sprawie nie budziło wątpliwości, że skarżący w tak zakreślonym terminie złożył wniosek i liczne załączniki, w tym wystawione dla skarżącego faktury dokumentujące przedmiot wydatków oraz dowody przelewów, których, w części zakwestionowanej przez organy ARiMR, dokonano z rachunku bankowego syna skarżącego. Z przywołanych wcześniej przepisów wynikały również warunki materialne do uzyskania pomocy, spośród których, z uwagi na powody odmowy przyznania wsparcia, w rozpoznawanej sprawie znaczenie ma przesłanka wynikająca z § 13e ust. 7 pkt 1 rozporządzenia ARiMR, tzn. poniesienie wydatków najpóźniej w dacie upływu terminu do złożenia wniosku. Zdaniem Sądu organy ARiMR w sposób nieuprawniony przyjęły, że skarżący nie spełnił warunku poniesienia wydatków udokumentowanych fakturami przedstawionymi wraz z wnioskiem. Nie można bowiem – jak czynią to organy – przyjmować, że samo dokonanie zapłaty wystawcom faktur z rachunku bankowego, którego posiadaczem nie był skarżący, lecz jego syn, powodowało, że to nie skarżący dokonał wydatków udokumentowanych fakturami. Po pierwsze bowiem dokonanie płatności w taki sposób jest prawnie dopuszczalne. Po drugie poprzez poniesienie wydatku, o którym mowa w § 13 e ust. 7 pkt 1 rozporządzenia ARiMR, należy rozumieć poniesienie ciężaru ekonomicznego wydatku przez producenta rolnego. Żaden z przepisów rozporządzenia nie uzależnia też refundacji wydatku od sposobu jego poniesienia. W rozpoznawanej sprawie skarżący spójnie wyjaśnił organom ARiMR, że tak rozumiany wydatek poniósł. W trakcie postępowania przed organem I instancji złożył oświadczenie, w którym wyjaśnił przyczyny zapłaty dostawcom z rachunku bankowego syna oraz poinformował, co zostało potwierdzone przez jego syna, iż uiszczone kwoty zwrócił synowi i to w terminie, i którym mowa w § 13e ust. 8 pkt 1 rozporządzenia ARiMR. Organy natomiast w żaden sposób nie podważyły tego oświadczenia. Obstawały wyłącznie przy stanowisku, że brak osobistej zapłaty kwot wynikających z faktur dokumentujących nabycie, oznacza, że skarżący nie poniósł zakwestionowanych wydatków. Zatem z opisanych tu przyczyn stanowisko organów należało uznać za błędne. Dlatego Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.) uchylił zaskarżoną decyzję, zaś na podstawie art. 135 p.p.s.a. orzeczeniem takim objął również decyzję wydaną przez organ I instancji (punkt 1 wyroku). Jednocześnie, na podstawie art. 200 p.p.s.a. zasądził od organu odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego (pkt 2 wyroku). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] uwzględni ocenę prawną wyrażoną w niniejszym uzasadnieniu.