III SA/Po 251/13

Dnia 2 lutego 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Szymon Widłak po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2016 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. P. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2011, postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi R. P. wystąpił o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 4 lipca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił stronie skarżącej przyznania prawa pomocy, zaś Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 24 września 2013 r., sygn. akt II GZ 520/13, oddalił zażalenie skarżącego na to postanowienie. Sąd podniósł, że z treści art. 246 § 1 pkt. 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wprost wynika, iż ciężar dowodu, co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie tego prawa. W przedmiotowej sprawie nie było możliwe dokonanie oceny sytuacji majątkowej strony skarżącej. Skarżący we wniosku nie przedstawił swojej sytuacji majątkowej. W związku z tym, na podstawie art. 255 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, został wezwany do przedłożenia dokumentów wskazanych w piśmie z dnia [...] kwietnia 2013 r. Skarżący w odpowiedzi na to wezwanie wyjaśnił m.in., że nie przedstawi żadnych dokumentów, gdyż ich nie posiada. Skarżący nie przedstawił zatem żadnych informacji mających znaczenie dla rozstrzygnięcia wniosku. Nie dołożył należytej staranności w wykazaniu, że jest osobą, która nie może ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania przed sądem administracyjnym. Wnioskodawca konsekwentnie odmawia przedłożenia informacji (dokumentów) umożliwiających przeprowadzenie przez Sąd pełnej oceny jego sytuacji majątkowej. Dnia [...] marca 2014 r. skarżący, w odpowiedzi na wezwanie tut. Sądu z dnia [...] marca 2014 r. do uiszczenia wpisu, wpis ten uiścił, występując jednocześnie z ponownym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Z uwagi na niezłożenie tego wniosku na urzędowym formularzu PPF, pomimo wezwania o to przez tut. Sąd w piśmie z dnia [...] kwietnia 2014 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 27 czerwca 2014 r. pozostawił ów wniosek bez rozpoznania. Zażalenie na wspomniane ostatnio postanowienie zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 30 września 2014 r. o sygn. akt II GZ 556/14. Na rozprawie przed tut. Sądem, która odbyła się dnia [...] listopada 2015 r. skarżący przedłożył pismo, z którego wynika, że ubiega się on o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Na urzędowym formularzu PPF, w którym skarżący wniósł o przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, ograniczył się do stwierdzenia o braku środków do życia oraz leczenia, zaprzeczając aby posiadał jakikolwiek majątek bądź dochody. Postanowieniem z dnia 16 grudnia 2015 r. referendarz sądowy tut. Sadu umorzył postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu powyższego postanowienia wskazano, że skarżący występując po raz kolejny z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, po prawomocnym zakończeniu postępowania o przyznanie prawa pomocy w takim samym zakresie, nie wykazał inicjatywy w wyjaśnieniu swojej sytuacji majątkowej i rodzinnej. Nie budzi zatem żadnym wątpliwości to, że strona świadomie uchyla się od złożenia pełnego i rzetelnego oświadczenia majątkowego. Skarżący ma świadomość braków składanych oświadczeń majątkowych. Naczelny Sąd Administracyjny już wielokrotnie oddalał zażalenia wnoszone przez R. P. na orzeczenia dotyczące odmowy przyznania prawa pomocy – nie tylko w tej sprawie. Natomiast wnioskodawca składając kolejne wnioski w tym zakresie nie podejmuje próby wyjaśnienia swojej sytuacji rodzinnej i majątkowej. Kolejne oświadczenie majątkowe skarżącego nie pozwala ustalić jego rzeczywistej sytuacji majątkowej i rodzinnej oraz zdolności płatniczych. Skarżący wniósł od powyższego postanowienia sprzeciw, podnosząc niezgodność tegoż ze stanem faktycznym i prawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "P.p.s.a."), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym może nastąpić, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Okoliczności przytoczone we wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak również przedstawione dokumenty na ich poparcie, powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym powyżej przepisie. Sprawa z wniosku R. P. o przyznanie prawa pomocy w niniejszym postępowaniu została już prawomocnie rozstrzygnięta. Postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2013 r., sygn. akt II GZ 520/13, oddalono zażalenie strony na postanowienie tut. Sądu z dnia 4 lipca 2013 r., sygn. akt III SA/Po 251/13, o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Przyczyną odmowy przyznania prawa pomocy w dotychczas przeprowadzonym postępowaniu wpadkowym był brak wykazania przez skarżącego jego rzeczywistej sytuacji materialnej i zdolności do ponoszenia kosztów postępowania. Dane zawarte w oświadczeniu o stanie majątkowym, finansowym i dochodach nie pozwalały na ocenę czy zasoby materialne wnioskodawcy wystarczają tylko na zaspokojenie bieżących potrzeb koniecznego utrzymania siebie i rodziny, czy też dysponuje on zasobami w rozmiarze pozwalającym na pokrycie kosztów sądowych. Samo oświadczenie strony o trudnej sytuacji finansowej nie stanowi natomiast wystarczającego wykazania, że strona ta nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wskazane powyżej prawomocne postanowienie Sądu I instancji należy do postanowień niekończących postępowania w sprawie, które mogą być uchylane lub zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne (art. 165 P.p.s.a.). Bez zmiany okoliczności sprawy Sąd nie może jednak uchylić lub zmienić takiego postanowienia. Przez zmianę okoliczności sprawy należy przy tym rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają korektę dotychczasowego rozstrzygnięcia. W przypadku postanowienia wydanego w zakresie prawa pomocy zmiana okoliczności sprawy musi być oceniana w kontekście przesłanek, które legły u podstaw postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy. W ocenie Sądu wnioskodawca w dalszym ciągu nie ujawnia źródeł swoich dochodów. Konsekwentnie odmawiając wyjawienia źródeł dochodów uniemożliwia zbadanie, czy rzeczywiście uległy zmianie okoliczności i obecnie nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania i niezbędne jest ustanowienie mu pełnomocnika z urzędu. Podobnie jak poprzednio wnioskodawca powołuje się enigmatycznie na brak jakichkolwiek środków finansowych i majątku. Wobec powyższego Sąd stwierdził, że wniosek skarżącego nie wskazuje na zmianę okoliczności przemawiającą za przyznaniem prawa pomocy. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt. 1 P.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.