III SA/Po 251/19

Dnia 19 września 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Górecka (spr.) Sędziowie WSA Marzenna Kosewska WSA Mirella Ławniczak Protokolant: st.sekr.sąd. Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2019 roku przy udziale sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w [...] na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] lutego 2019r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku w sprawie uchylenia postanowienia dotyczącego podatku akcyzowego 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] stycznia 2019r. nr [...]; 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] na rzecz strony skarżącej kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych. Postanowieniem z [...] stycznia 2018r. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] , wskazując na art. 216 §1 oraz art. 169 § 4 w zw. z art. 169 §1ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800 z późn. zm., dalej jako O.p.) po rozpatrzeniu pisma strony- Wielobranżowego Przedsiębiorstwa "[...]" Sp. z o.o. w [...] z dnia [...].12.2018r. zatytułowanego "skarga" , pozostawił je bez rozpatrzenia. Uzasadniając napisał, że ww pismo strony zawierało żądanie uchylenia postanowienia nr [...] z dnia [...].12.2017r. i w związku z takim żądaniem organ wezwał stronę do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez sprecyzowanie treści żądania, dokładne określenie zakresu żądania oraz wskazanie podstawy prawnej żądania. W wezwaniu poinformowano stronę, że skargę w sprawie , w której wydano decyzję ostateczną uważa się ,w zależności od jej treści , za żądanie wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności decyzji lub jej uchylenia czy zmiany, inny bowiem jest organ właściwy do rozpatrzenia każdego z tych żądań. W wezwaniu organ zakreślił termin do jego wykonania i to pod rygorem pozostawienia podania bez rozpatrzenia. Strona w zakreślonym terminie nie odpowiedziała na żądanie wobec czego jej podanie pozostawiono bez rozpatrzenia. Zażalenie złożone przez stronę rozpatrzył Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z [...] lutego 2019r. , którym utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie podzielając argumentację organu I instancji. Na powyższe rozstrzygnięcie skarżąca wniosła skargę do WSA w Poznaniu. Domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia i ponownego rozpatrzenia sprawy , przy uznaniu, że skarżąca Spółka nie jest podatnikiem w rozumieniu art. 13 ustawy o podatku akcyzowym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje: Skargę należało uwzględnić. Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, zwanej dalej p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie (odpowiednio wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy) albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu (czynności). W omawianej sprawie Sąd dopatrzył się nieprawidłowości w działaniu organów polegającej na uznaniu, że strona ma obowiązek podać podstawę prawną żądania. Zdaniem Sądu w rozpoznawanym stanie faktycznym organ naruszył przepisy prawa procesowego w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie bowiem niezasadnie pozostawił pismo strony bez rozpatrzenia uzasadniając to niewykonaniem przez stronę wezwania z [...].12.2018r. W omawianej sprawie w związku z pismem strony z dnia [...].12.2018r. organ wystosował do strony wezwanie z dnia [...].12.2018r. aby ta w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania uzupełniła pismo poprzez sprecyzowanie żądania w ten sposób, że dokładnie określi zakres żądania oraz wskaże podstawę prawną uzasadniającą żądanie. W wezwaniu tym organ przyjął, że postanowieniem z dnia [...].12.2017r. nr [...] ( w katach administracyjnych , k.14) jest postanowieniem ostatecznym . Tak więc niejako konsekwencją tego było żądanie aby strona podała w jakim trybie nadzwyczajnym formułuje swoje żądanie. Tymczasem w aktach administracyjnych brak jest dowodu doręczenia stronie skarżącej postanowienia z dnia [...].12.2017r. a jest jedynie dowód jego doręczenia Pierwszemu Urzędowi Skarbowemu . Sąd wzywał organ do uzupełnienia akt o ten dokument , co nie nastąpiło. Oceniając powyższe należy stwierdzić, że organ podatkowy powołując się na art. 169 O.p. wskazał, że podanie zawiera braki formalne , a więc uniemożliwiające nadanie sprawie biegu. Otóż art. 168 § 2 O.p. podaje co powinno zawierać podanie: co najmniej treść żądania, wskazanie osoby od której pochodzi, oraz jej adresu a także czynić zadość innym wymogom ustalonym w przepisach szczególnych . Wymogi dla podań zostały więc określone z uwzględnieniem zasady ograniczonego formalizmu, co uzasadnia istota postępowania administracyjnego. W tej procedurze charakteryzującej się nierównością stron, większe obowiązki nałożono na organ podatkowy prowadzący postępowanie a jednym z tych obowiązków jest prawidłowa ocena przez organ podatkowy żądania strony. A więc nie nazwa pisma (strona zatytułowała je "skarga") ale jego treść decyduje o określeniu przedmiotu postępowania. W omawianej sprawie organ prawidłowo mógł zadziałać gdyby w istocie dysponował dowodem uzasadniającym tezę, że postanowienie wydane w dniu [...].12.2017r. o numerze [...] jest ostateczne . W sytuacji przeciwnej należało stwierdzić, że brak było podstaw żądania podania przez stronę podstawy prawnej i to pod rygorem pozostawienia podania bez rozpatrzenia. Samo zaniechanie podania podstawy prawnej żądania nie stanowi braku formalnego wniosku /podania a już na pewno nie stanowi braku uniemożliwiającego nadanie sprawie biegu. Ponownie rozpatrując sprawę organ uwzględni powyższe uwagi. Z uwagi na naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.