III SA/Po 252/13
PostanowienieWSA w Poznaniu2016-11-17
Skład orzekający: Walentyna Długaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ponowne żądanie przyznania prawa pomocy przez stronę, której takie żądanie zostało już prawomocnie odmówione lub umorzone, aktualizuje obowiązek organu do ponownego prowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie pogorszenia się sytuacji majątkowej strony?Ratio decidendi
Ponowne żądanie przyznania prawa pomocy w sytuacji, gdy żądanie o tym samym zakresie zostało już prawomocnie rozstrzygnięte, nie aktualizuje obowiązku ponownego wzywania strony do uzupełniania informacji dotyczących jej bieżącej sytuacji majątkowej, jeśli strona nadal nie przedstawia rzetelnych danych. W takich okolicznościach, brak ustaleń faktycznych uniemożliwia weryfikację twierdzeń o pogorszeniu się sytuacji majątkowej.Stan faktyczny
Skarżący R domagał się przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od opłat i kosztów sądowych z powodu pogorszenia się jego sytuacji materialnej (zadłużenie, bezdomność, choroba). W przeszłości jego żądania dotyczące prawa pomocy były już rozstrzygane przez referendarza sądowego, Wojewódzki Sąd Administracyjny i Naczelny Sąd Administracyjny, który oddalił zażalenie na odmowę przyznania prawa pomocy. Skarżący nie przedstawił jednak rzetelnego oświadczenia majątkowego, a jego kolejne wnioski były ogólnikowe.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 17 listopada 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2016 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2011 rok postanawia: umorzyć postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy
Skarżący R, w piśmie z dnia [...] roku, ponownie zgłosił żądanie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od opłat i kosztów sądowych w całości z powodu pogorszenia się sytuacji – między innymi w postaci dalszego zadłużenie, bezdomności, rozstroju zdrowia, braku środków na życie i leczenie, braku dochodów z winy strony przeciwnej (k. 321 akt sądowych).
W przesłanym formularzu wniosku R wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
W uzasadnieniu zgłoszonego żądania wnioskodawca wskazał, że jest osobą bezdomną, bez dochodu i zadłużoną bez jego winy (zadłużenie przekracza [...] zł). W rubrykach odnoszących się do stanu rodzinnego oraz majątkowego wpisał: "Nie mam" lub "Nie dotyczy".
Wskazać należy jednak, że w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym zapadły już trzy rozstrzygnięcia w przedmiocie żądań R, którymi domagał się on przyznania mu prawa pomocy. W kwestii przyznania prawa pomocy Skarżącemu wypowiadał się referendarz sądowych (k. 59 akt sądowych) oraz orzeczenie wydał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (k. 89 akt sądowych). Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie Skarżącego na rozstrzygnięcia dotyczące odmowy przyznania mu prawa pomocy (k. 106 akt sądowych). Na żadnym etapie toczących się postępowań w przedmiocie przyznania prawa pomocy Skarżący nie złożył oświadczenia majątkowego o treści pozwalającej dokonać rzetelnej i rzeczowej oceny jego zdolności płatniczych.
Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2016 r. umorzył postępowanie w przedmiocie prawa pomocy.
W sprzeciwie od tego postanowienia skarżący wniósł o jego uchylenie jako niezgodnego ze stanem faktycznym i prawnym. W ocenie skarżącego jego sytuacja jako osoby bezdomnej jeszcze bardziej się pogorszyła ( wzrosło zadłużenie, zawał serca ). Skarżący jest ciężko chory i nie ma środków do życia.
W niniejszej sprawie Skarżący powinien mieć świadomość tego, że podnoszonym przez niego dotychczas żądaniom w zakresie przyznania prawa pomocy nie towarzyszyły niezbędne elementy wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach oraz oświadczenie osoby fizycznej o jej stanie rodzinnym.
W okolicznościach niniejszej sprawy nie może budzić żadnych wątpliwości, że wnioskodawca nie przedstawił rzetelnie swojej sytuacji majątkowej. Strona świadomie uchyla się od złożenia pełnego oświadczenia majątkowego. Wnioskodawca ma świadomość braków składanych oświadczeń majątkowych. Wnioskodawca nie dokłada jednak należytej staranności w wykazaniu, że nie może ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Kolejne ogólnikowe oraz nieudokumentowane zapewnienia o trudnej sytuacji majątkowej czy o jej pogorszeniu nie pozwalają jednoznacznie wnioskować o zdolnościach płatniczych strony postępowania.
Złożenie ponownego żądania przyznania prawa pomocy (w sytuacji gdy żądanie przyznania prawa pomocy o takim samym zakresie zostało już prawomocnie rozstrzygnięte), ma ten skutek, że zbędne jest prowadzenie postępowania wyjaśniającego na okoliczność pogorszenia się sytuacji majątkowej wnioskodawcy. W takiej sytuacji ponowne żądanie przyznania prawa pomocy nie aktualizuje obowiązku w zakresie ponownego wzywania skarżącego do uzupełniania informacji dotyczących jego bieżącej sytuacji. Skoro strona postępowania, wbrew swoim obowiązkom prawnym, nie przedstawia informacji dotyczących jej sytuacji majątkowej i osobistej, to należy przyjąć, że brak jest ustaleń faktycznych, które mogłyby stanowić tło dla weryfikacji twierdzeń o pogorszeniu się sytuacji majątkowej strony postępowania.
Z tych względów, na podstawie art. 249 a oraz art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. tj. z 2016 r., poz. 718) orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło