III SA/Po 253/10

PostanowienieWSA w Poznaniu2010-07-20

Skład orzekający: Robert Talaga

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, gdy strona skarżąca działa w obszarze ubezpieczeń społecznych?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, gdy strona skarżąca działa w obszarze ubezpieczeń społecznych, zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. e PPSA. W takiej sytuacji strona nie ma interesu prawnego w uzyskaniu orzeczenia o zwolnieniu od kosztów. Natomiast wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu podlega rozpoznaniu, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Stan faktyczny
K. G. złożył skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek. Po oddaleniu skargi przez WSA, K. G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika. Wnioskodawca wykazał trudną sytuację materialną, wskazując na niskie dochody, koszty utrzymania i egzekucję komorniczą.
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla K. G. adwokata i oddalono wniosek w pozostałym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych).

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 20 lipca 2010 roku Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 lipca 2010 roku wniosku K. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi K.G. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych – II Oddział w P. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek postanawia ustanowić dla K. G. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P. i oddalić wniosek w pozostałym zakresie /-/ Robert Talaga Wyrokiem z dnia 24 czerwca 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę K. G. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych – II Oddział w P. z dnia [...], nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczenia Społecznych z dnia [...], nr [...] odmawiającą umorzenia zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne za okres od 01.2008 do 11.2008 roku oraz składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od 12.2007 do 06.2008 roku. Pismem z dnia 28 czerwca 2010 roku K. G. złożył wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, a na wezwanie sądu przesłał wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego lub adwokata. We wniosku wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną, które jest utrzymywane z jego emerytury w wysokości 1.014,54 zł oraz emerytury jego żony w wysokości 1.028,98 zł. Wnioskodawca nie posiada żadnych zasobów pieniężnych (oszczędności, papierów wartościowych, ani przedmiotów o wartości powyżej 3000 euro). W uzasadnieniu wniosku wskazał, że łączny dochód jego oraz jego żony wynosi 1.488,97 zł netto miesięcznie. Koszty utrzymania wynoszą ok. 585 zł miesięcznie. Kredyt konsolidacyjny wynosi 478,00 zł miesięcznie. Według jego wyliczeń na utrzymanie dwuosobowej rodziny przeznacza dziennie 14,20 zł. Jednocześnie zaznaczył, że pierwszy kredyt wziął we wrześniu 1999 roku na przystosowanie jego zakładu rzemieślniczego zgodnie z zaleceniami lekarza orzecznika ZUS, który skierował wnioskodawcę na rentę. Jego zadłużenie wobec ZUS dotyczy składek za rok 2008, kiedy to prowadził działalność gospodarczą. Jak sam zaznaczył, ZUS odmówił mu umorzenia tych składek, a sąd nie zauważył jego ważnego interesu publicznego. W załączeniu wnioskodawca przesłał kserokopię PIT – 36 za rok 2008 rok, z którego wynika, że w całym roku uzyskał dochód w wysokości 9.147,69 zł, w tym z pozarolniczej działalności gospodarczej 1.087,83 zł. Ponadto podkreślił, że ostatniej zimy nie było go stać na zakup opału, a obecnie nie stać go na wykupywanie lekarstw. Jednocześnie zaznaczył, że od 1 września 2009 roku wprowadzono wobec niego system egzekucji w kwocie 242,43 zł miesięcznie, a od 1 marca 2010 roku kwota ta wynosi 253,63 zł. Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych: strona skarżąca działanie lub bezczynność z zakresu ubezpieczeń społecznych. W tych okolicznościach na wnioskodawcy nie ciąży obowiązek uiszczenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie, a zatem żądanie przyznania prawa pomocy w tym zakresie jest bezprzedmiotowe. Strona nie ma bowiem interesu prawnego w uzyskaniu orzeczenia o przyznaniu zwolnienia od kosztów sądowych. Rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega zatem wniosek o przyznanie prawa pomocy jedynie w części dotyczącej ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Zgodnie z przepisami art. 245 §1 i §3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), dalej jako p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przepis art. 246 §1 pkt. 2 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że dwuosobowe gospodarstwo domowe wnioskodawcy jest utrzymywane z łącznych świadczeń emerytalnych w wysokości 2.043,52 zł brutto (1.488,97 zł netto). Ponadto wobec wnioskodawcy prowadzone jest postępowanie egzekucyjne, a kwota miesięcznych zajęć egzekucyjnych wynosi 253,63 zł. Sytuacja wnioskodawcy nie pozwala zatem na poniesienie pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego, a w konsekwencji wnioskodawca nie jest w stanie pokryć kosztów związanych z wynagrodzeniem pełnomocnika z wyboru. Uzasadniony jest zatem wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Ponieważ wnioskodawca wniósł alternatywnie o ustanowienie radcy prawnego lub adwokata z urzędu, a dla zapewnienia właściwej pomocy prawnej wystarczy ustanowienie jednego pełnomocnika, zasadne było ustanowienie jedynie adwokata dla wnioskodawcy. Wobec powyższego na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 w związku z art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 oraz art. 239 pkt 1 lit e p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia. /-/ Robert Talaga

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło