III SA/Po 255/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędzia WSA Małgorzata Górecka WSA Katarzyna Wolna-Kubicka (spr.) Protokolant: sekr. sąd. Kamila Perkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2006 r. sprawy ze skargi J.G. na postanowienie Wojewody z dnia [...] października 2005r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia. I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...] września 2005r. Nr [...], II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego J.G. kwotę 100 ( sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania III. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. /-/ K. Wolna-Kubicka /-/W. Długaszewska /-/ M. Górecka EW WSA/wyr.1 – sentencja wyroku Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2005r J. G. zwrócił się do Prezydenta Miasta o wydanie zaświadczenia, że działka nr [...] o pow. [...] ha położona w P. przy ul. [...] nr [...] i nr [...] – arkusz mapy 06, obręb L. zabudowana jest dwoma budynkami jednorodzinnymi o nr [...] i nr [...], a także, że w budynku przy ul. [...] nr [...] są wydzielone dwa samodzielne lokale mieszkalne. Lokal mieszkalny nr 1 usytuowany na parterze i lokal mieszkalny nr 2 usytuowany na I piętrze i poddaszu oraz, że w budynku przy ul. [...] nr [...] są wydzielone dwa samodzielne lokale mieszkalne. Lokal mieszkalny nr 1 usytuowany na parterze i lokal mieszkalny nr 2 usytuowany na I piętrze i poddaszu. Prezydent Miasta postanowieniem z dnia [...] lipca 2005r nr [...] na podstawie art. 219 kpa w zw. z art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 24 czerwca 1994r o własności lokali ( tekst jednolity Dz.U. nr 80/2000 poz. 903ze zm.) odmówił wydania J. G. zaświadczenia samodzielności lokalu nr 1 i 2 przy ul. [...] oraz lokalu nr 1 i 2 przy ul. [...]. W uzasadnieniu postanowienia organ podniósł, iż podstawa wydania zaświadczenia o samodzielności lokali jest inwentaryzacja wraz z opisem ( odzwierciedlająca aktualny stan faktyczny nieruchomości) wykonana przez osobę posiadającą odpowiednie kwalifikacje zawodowe i uprawnienia budowlane. J. G. jest najemcą lokalu nr 2 przy ul. [...] zatem inwentaryzacja winna być uzgodniona z właścicielem bądź zarządcą budynku. W związku z tym, że wnioskodawca nie uzupełnił wniosku w zakreślonym terminie zaświadczenie takie nie mogło być wydane. Na postanowienie to J. G. złożył w dniu [...] lipca 2005r zażalenie, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W uzasadnieniu zażalenia podniósł m.inn, iż po pierwsze domagał się wydania zaświadczenia, że działka nr [...] jest zabudowana dwoma budynkami jednorodzinnymi oraz, że w każdym z budynków są po dwa samodzielne lokale nr 1 i nr 2. Zatem odmówiono mu wydania zaświadczenia o które nie wnioskował. Ponadto art. 218 kpa jednoznacznie określa, że organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Art. 218 kpa nie podaje, że podstawą wydania zaświadczenia jest inwentaryzacja, którą ma dostarczyć wnioskodawca. Wojewoda postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2005r nr [...] uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu organ II instancji podniósł, iż wniosek o wydanie zaświadczenia organ administracji rozpatruje w oparciu o przepisy zawarte w art. 217-220 kpa. Przesłanki wydania zaświadczenia określa art. 217 § 2 kpa i jako jedną z nich przewiduje w pkt 1 nakazanie wydania go przez przepis prawa, a w pkt.2 wykazanie przez osobę ubiegającą się o zaświadczenie interesu prawnego w jego wydaniu. Przepisy te wskazują, iż odmowa wydania zaświadczenia może nastąpić wówczas gdy osoba ubiegająca się o nie wskaże przepisu prawa lub nie wykaże interesu prawnego albo, gdy jej żądanie nie znajduje oparcia w dokumentach, o których mowa w art. 218 § 1 pka. Organ II instancji w uzasadnieniu swojego postanowienia wskazał też, że wniosek J. G. w części dotyczącej zabudowy nieruchomości dwoma budynkami jednorodzinnymi Prezydent Miasta pismem z dnia [...].06.2005r przekazał do Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Prezydent Miasta postanowieniem z dnia [...] września 2005r nr [...] na podstawie art. 219 kpa w zw. z art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 24 czerwca 1994r o własności lokali ( teks jednolity Dz.U. nr 80/2000 poz. 903ze zm.) odmówił wydania J. G. zaświadczenia o treści, że w budynku przy ul. [...] nr [...] są wydzielone dwa samodzielne lokale mieszkalne nr 1 i nr 2 oraz, że w budynku przy ul. [...] nr [...] są wydzielone dwa samodzielne lokale mieszkalne nr 1 i nr 2. W uzasadnieniu wskazał, iż, J. G. jest najemcą lokalu nr 2 przy ul. [...]. Osoba będąca najemcą, która zamierza nabyć własność zamieszkiwanego lokalu potrzebuje zgodnie z art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 24 czerwca 1994r o własności lokali zaświadczenie o samodzielności lokalu. Dlatego stosownie do treści art. 217 par 1 kpa uznać należy, że osoba taka ma interes w uzyskaniu takiego zaświadczenia, gdyż zaświadczenie takie umożliwia ustanowienie odrębnej własności lokalu w rozumieniu przepisów ustawy. Jednocześnie uznał, że "swego rodzaju stroną" w postępowaniu o wydanie zaświadczenia jest tylko i wyłącznie osoba, która ubiega się o wydanie zaświadczenia na warunkach określonych w art. 217 i 218 kpa. Dlatego przyjął, że najemca lokalu mieszkalnego nie ma interesu prawnego w wydaniu zaświadczeń o samodzielności lokali sąsiednich. Organ architektoniczny nie zawsze posiada dokumentację budowlaną obiektu wniesionego kilkadziesiąt lat wcześniej, a ponadto brak pewności, że dokumentacja odzwierciedla stan faktyczny budynku w dacie wystawienia zaświadczenia. Dlatego podstawą wystawienia zaświadczeń w sprawach budowlanych jest załączona do wniosku aktualna inwentaryzacja obiektu, sporządzona przez osobę posiadająca uprawnienia budowlane. Inwentaryzacja ta stanowi" inne dane" znajdujące się w posiadaniu organu, jak stanowią końcowe słowa art. 218 par 1 kpa. Brak aktualnych i wiarygodnych danych o obiekcie oraz fakt, że najemca lokalu nie ma interesu prawnego w sprawie o wydanie zaświadczeń o samodzielności lokali sąsiednich uzasadnia odmowę wydania zaświadczenia o żądanej treści. Na postanowienie to J. G. złożył w dniu [...] września 2006r zażalenie, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Poza argumentami podniesionymi w zażaleniu z dnia [...] lipca 2005r wskazał, iż ma interes prawny w uzyskaniu zaświadczenia o żądanej treści, gdyż poza wykupem zajmowanego lokalu przysługuje mu również udział w nieruchomości wspólnej stanowiącej grunt oraz części budynku i urządzenia, które służą do użytku współwłaścicieli. Wojewoda postanowieniem z dnia [...] października 2005r nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Zdaniem organu II instancji odmowa wydania wnioskodawcy zaświadczenia jest słuszna w szczególności ze względu na brak interesu prawnego w jego wydaniu. Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym to samo, co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakieś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest stan w którym obywatel wprawdzie jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającego stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu. Wobec czego organ II instancji stwierdził, że interes prawny w wydaniu zaświadczenia o samodzielności lokalu ma właściciel, a nie osoba, która jest zainteresowana wykupem tego lokalu, która ma interes faktyczny w sprawie. Co do zarzutu wnioskodawcy, iż odmówiono mu wydania zaświadczenia, którego nie żądał, Wojewoda wyjaśnił, iż wniosek w części dotyczącej ilości budynków posadowionych na działce został przekazany do Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego, która jest komórką kompetencyjną właściwą do załatwienia wniosku w tej części. Na postanowienie to J.G. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone we wniosku i w zażaleniach. Wojewoda wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Skarga okazała się zasadna. Postępowanie w przedmiocie wydania zaświadczeń w trybie art. 217 – 220 kpa jest postępowaniem o charakterze uproszczonym w stosunku do normalnego postępowania administracyjnego, a samo zaświadczenie nie jest uznawane za typowy akt administracyjny, stanowić ma bowiem wyłącznie potwierdzenie określonego stanu rzeczy. Zgodnie z art. 217 § 2 pkt. 1 kpa zaświadczenie wydaje się, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa. Z pkt. 2 wynika natomiast, iż o wydanie zaświadczenia może ubiegać się też osoba posiadająca interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. W przypadku wniosku o potwierdzenie faktów lub stanu prawnego wynikających z prowadzonych przez dany organ administracji ewidencji, rejestrów, bądź też z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu organ ten może przed wydaniem zaświadczenia przeprowadzić w koniecznym zakresie ( na zasadzie art. 218 § 1 i § 2 kpa ) postępowanie wyjaśniające. W postępowaniu tego rodzaju można wykorzystywać środki dowodowe przy odpowiednim zastosowaniu przepisów o postępowaniu dowodowym z kpa. Postępowanie wyjaśniające winno się jednak ograniczyć w zasadzie do ustalenia faktów i okoliczności wynikających z posiadanych ewidencji, rejestru czy zbioru danych innego rodzaju. Przedmiotem postępowania wyjaśniającego mogą być wyłącznie okoliczności potwierdzane zaświadczeniem, a w sytuacji gdy posiadane przez organ dowody nie pozwalają na uwzględnienie wniosku o wydanie zaświadczenia może on wydać jedynie orzeczenie odmawiające jego wydania. W pierwszej kolejności organ powinien zatem ustalić w ramach tego postępowania, jakiego rodzaju ewidencja i rejestry mogą zawierać żądane dane i ustalić ich ewentualnych dysponentów. W dalszym toku organ winien wyjaśnić, czy posiadane dane odnoszą się do faktów lub określonego stanu prawnego, którego poświadczenia domaga się wnioskodawca ( zob. m. in. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2006, s. 815-820; Z. Kmiecik, Charakter prawny zaświadczenia a możliwość ustalania i weryfikacji jego treści, Państwo i Prawo 2004/10/58, t. 2; wyrok NSA z 11.01.2000r., I S.A./Wr 2709/98, niepubl. oraz wyrok NSA z 09.05.2002r., II S.A. 944/00, LEX nr 83811 ). Niewątpliwie wnioskodawca zwrócił się o wydanie zaświadczenia w trybie art. 217 ust 2 pkt. 2 kpa jako osoba posiadająca interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego, a nie w trybie art. 217 ust.2 pkt.1 kpa. Wnioskodawca nie zwracał się bowiem o wydanie zaświadczenia o którym mowa w art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 24 czerwca 1994r o własności lokali tj. o wydanie zaświadczenia o samodzielności lokali mieszkalnych. W tym przypadku przepis art. 218 kpa nie miałby zastosowania, a więc zaświadczenie takie mogłoby być wydane na podstawie inwentaryzacji wraz z opisem wykonanej przez osobę posiadającą odpowiednie kwalifikacje zawodowe i uprawnienia budowlane. J. G. zwrócił się zaś do Prezydenta Miasta o wydanie zaświadczenia, że działka nr [...] o pow. [...] ha położona w P. przy ul. [...] nr [...] i nr [...] – arkusz mapy 06, obręb L. zabudowana jest dwoma budynkami jednorodzinnymi o nr [...] i nr [...], a także, że w budynku przy ul. [...] nr [...] są wydzielone dwa samodzielne lokale mieszkalne. Lokal mieszkalny nr 1 usytuowany na parterze i lokal mieszkalny nr 2 usytuowany na I piętrze i poddaszu oraz, że w budynku przy ul. [...] nr [...] są wydzielone dwa samodzielne lokale mieszkalne. Lokal mieszkalny nr 1 usytuowany na parterze i lokal mieszkalny nr 2 usytuowany na I piętrze i poddaszu, tj o zaświadczenie, potwierdzające fakty albo stan prawny, wynikający z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Interes prawny wnioskodawcy występującego o takie zaświadczenie wbrew twierdzeniu organu II instancji, jest niewątpliwy. Skoro wnioskodawca zamierza nabyć lokal mieszkalny, to obie strony umowy kupna - sprzedaży tego lokalu, a nie tylko obecny właściciel, mają prawo do uzyskania danych, które ta umowa będzie zawierać zwłaszcza jeśli są one sporne, a wydawane na podst. 217 par 2 pkt.1 kpa w zw. z art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 24 czerwca 1994r o własności lokali innym osobom zaświadczenia różnią się miedzy sobą. Rację też ma skarżący, że w razie wyodrębnienia własności lokali właścicielowi lokalu przysługuje udział w nieruchomości wspólnej jako prawo związane z własnością lokali. ( art. 3 ust.1ustawy o własności lokali) Z uzasadnienia orzeczenia organu I instancji nie wynika, iż w toku prowadzonego postępowania dokonano jakichkolwiek czynności niezbędnych do ustalenia, czy posiada on dane, mogące stanowić podstawę do wydania przedmiotowego zaświadczenia. Organ ten obowiązek przerzucił na wnioskodawcę, zobowiązując go do przedłożenia inwentaryzacji wraz z opisem (odzwierciedlającej aktualny stan faktyczny nieruchomości) wykonanej przez osobę posiadającą odpowiednie kwalifikacje zawodowe i uprawnienia budowlane, błędnie uznając, iż inwentaryzacja ta stanowi" inne dane" znajdujące się w posiadaniu organu, o jakich mowa w art. 218 par 1 kpa. Z przepisu art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne wynika że ewidencję gruntów i budynków prowadzą starostowie ( w miastach ma prawach powiatu takich jak P. –prezydenci miasta). Art. 20 ust. 1 stanowi, że ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące: 1) gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty; 2) budynków - ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych; 3) lokali - ich położenia, funkcji użytkowych oraz powierzchni użytkowej. Informacje o gruntach, budynkach i lokalach zawiera operat ewidencyjny, który składa się z map, rejestrów i dokumentów uzasadniających wpisy do tych rejestrów. (art. 24 ust 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego). Szczegółowy zakres informacji objętych ewidencją gruntów i budynków oraz zakres informacji objętych rejestrem cen i wartości nieruchomości zawiera natomiast Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.(Dz. U. z dnia 2 maja 2001 r.) Wbrew twierdzeniu organu I instancji podstawą wystawienia zaświadczenia o które wystąpił wnioskodawca nie jest załączona do wniosku aktualna inwentaryzacja obiektu, sporządzona przez osobę posiadająca uprawnienia budowlane, a dane wynikające z prowadzonej przez ten organ ewidencji i rejestrów. Organ I instancji nie wyjaśnił w swoim postanowieniu, czy dokonywał jakichkolwiek szczegółowych ustaleń odnośnie posiadania przez niego w ewidencji, rejestrach czy innych zbiorach, danych mogących potwierdzić że w budynku przy ul. [...] nr [...] są wydzielone dwa samodzielne lokale mieszkalne. Lokal mieszkalny nr 1 usytuowany na parterze i lokal mieszkalny nr 2 usytuowany na I piętrze i poddaszu oraz, że w budynku przy ul. [...] nr [...] są wydzielone dwa samodzielne lokale mieszkalne. Lokal mieszkalny nr 1 usytuowany na parterze i lokal mieszkalny nr 2 usytuowany na I piętrze i poddaszu. W przypadku odpowiedzi negatywnej byłby bowiem zobowiązany do odmowy wydania żądanego zaświadczenia, bez konieczności prowadzenia jakiegokolwiek dalszego postępowania dowodowego. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracji winien wyjaśnić, jakimi danymi wynikającymi z rejestrów, ewidencji i innych zbiorów danych dysponuje, a w przypadku nieuwzględnienia wniosku przedstawić argumentację wskazującą powody uniemożliwiające wydanie żądanego zaświadczenia na podstawie tych danych. Organ I instancji winien również wypowiedzieć się co do wniosku J. G. w części dotyczącej zabudowy nieruchomości dwoma budynkami jednorodzinnymi. Prezydent Miasta jest bowiem z mocy przepisu art. 22 ust. 1 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne właściwy do wydania zaświadczenia ( lub odmowy jego wydania) również w tej materii i przekazanie wniosku w tej części do Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego nie zwalnia go z tego obowiązku. Ponieważ organy II i I instancji wydały swoje postanowienia z naruszeniem przepisów postępowania ( art. 218 § 2 kpa ), które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, należało orzec o ich uchyleniu – na podstawie art. 145 § 1 pkt. c ustawy z 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ). O wstrzymaniu wykonania postanowienia orzeczono na podstawie art. 152 powyższej ustawy. /-/K. Wolna-Kubicka /-/W. Długaszewska /-/M. Górecka (za nieobecnego sędziego /-/W. Długaszewska) EWd