III SA/Po 256/12
WyrokWSA w Poznaniu2012-12-11
Skład orzekający: Marzenna Kosewska, Barbara Koś, Mirella Ławniczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo pomniejszył kwotę przyznanej pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) z powodu stwierdzenia mniejszej powierzchni kwalifikującej się do płatności oraz zaniechania prowadzenia działalności rolniczej na części działki, a także czy prawidłowo przeprowadzono postępowanie kontrolne i zapewniono stronie czynny udział w postępowaniu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały przepisy prawa. Stwierdzono, że pomniejszenie płatności było uzasadnione ze względu na mniejszą powierzchnię kwalifikującą się do płatności oraz zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej na jednej z działek, co potwierdzono kontrolą terenową i analizą zdjęć lotniczych. Sąd uznał również, że strona miała możliwość zgłoszenia zastrzeżeń do raportu z kontroli, a brak takiej reakcji skutkował przyjęciem ustaleń organu jako zgodnych ze stanem faktycznym. Zarzuty dotyczące braku czynnego udziału w postępowaniu i przewlekłości uznano za niezasadne.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku M. P. o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2010. Organ I instancji przyznał pomoc w pomniejszonej wysokości, stwierdzając mniejszą powierzchnię kwalifikującą się do płatności oraz zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej na jednej z działek. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy. Strona skarżąca zarzuciła błędy w ustaleniach faktycznych, naruszenie przepisów o udziale strony w postępowaniu oraz przewlekłość. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 11 grudnia 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska (spr.) Sędziowie WSA Barbara Koś WSA Mirella Ławniczak Protokolant: st. sekr. sąd. Izabela Kaczmarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2012 roku przy udziale sprawy ze skargi M. P. na decyzję [...] z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok [...] oddala skargę
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Z. decyzją z dnia [...], nr [...], na podstawie art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. nr 64, poz 427 ze zm.), w zw. z § 3 ust. 1, 2, 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. nr 40 poz. 329 ze zm.) oraz art. 16 akapit pierwszy, art. 24 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 638, z 23.12.2006 r., str. 74 ze zm.) oraz art. 104 ustawy dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.) po rozpatrzeniu wniosku o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW), po potrąceniu kwoty z tytułu stwierdzonych nieprawidłowości, przyznał M. P. płatność ONW na 2010 rok w wysokości 1965,42 zł.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że łączna powierzchnia działek rolnych zadeklarowanych do udzielenia płatności ONW wyniosła 12,87 ha. W dniu 06.04.2011 r. przeprowadzono kontrolę administracyjną sprawy z uwzględnieniem kontroli wyników na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni, w wyniku której organ stwierdził, że powierzchnia uprawniona do płatności jest mniejsza od powierzchni zadeklarowanej.
Stwierdzono następujące nieprawidłowości: działka rolna oznaczona we wniosku o płatność literą "A", o powierzchni 6,06 ha, została zmierzona i według sporządzonego protokołu z czynności kontrolnych stwierdzono, że powierzchnia stwierdzona kwalifikowana jest mniejsza, tj. 5,90 ha. Z kolei działka rolna oznaczona we wniosku o płatności literą "I", o powierzchni 0,47 ha, została zmierzona i według sporządzonego protokołu z czynności kontrolnych stwierdzono, że powierzchnia stwierdzona kwalifikowana jest mniejsza, tj. 0,40 ha. Stwierdzono ponadto, że na całej działce nie jest prowadzona działalność rolnicza. W związku z tym, na podstawie sporządzonego raportu z kontroli oraz po kontroli administracyjnej, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Z. w oparciu o dokumentację zebranego materiału dowodowego wydał decyzję o przyznaniu płatności w pomniejszonej wysokości przyjmując, że różnica między powierzchnią deklarowaną we wniosku (12,87 ha), a powierzchnią stwierdzoną kwalifikowaną (12,24 ha) wynosi 0,63 ha (5,1471% ).
W odwołaniu od tej decyzji strona zażądała przyznania płatności ONW zgodnie ze złożonym wnioskiem. Zarzuciła w nim przeprowadzenie kontroli z naruszeniem prawa (brak zapewnienia udziału strony w postępowaniu oraz brak możliwości wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów). Strona podważyła także podstawy faktyczne rozstrzygnięcia wskazując, że działka, w stosunku do której stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej, jest przez stronę doprowadzana do użytkowania rolniczego.
Zaskarżoną decyzją z dnia 6 grudnia 2011 roku Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071, z późn. zm.), w związku z art. 10 ust.1 i ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2008 r. Nr 98 poz. 634 z późn. zm.) oraz na podstawie art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2007r. Nr 64, poz.427 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania M. P. z dnia 27 kwietnia 2011 r., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Zdaniem Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR, decyzja nr [...] z dnia [...] właściwie odzwierciedla tzw. powierzchnię stwierdzoną kwalifikowaną będącą podstawą do redukcji płatności ONW, wynikającą z wykonanej kontroli na miejscu (art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich. W art. 2 ust 23 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r., zdefiniowano obszar zatwierdzony jako obszar spełniający wszystkie warunki określone w zasadach przyznawania pomocy. Z wykonanej w gospodarstwie rolnym strony kontroli na miejscu wynika, że zadeklarowała ona we wniosku o przyznanie płatności obszarowych działki rolne niezgodnie ze stanem faktycznym, co uznane zostało w decyzji organu I instancji za nieprawidłowość zgodnie z art. 2 pkt 10 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, który stanowi, że nieprawidłowości oznaczają każdy przypadek nieprzestrzegania stosownych zasad przydzielania rozpatrywanej pomocy.
Ponadto Dyrektor uzasadnił zastosowaną metodę przeprowadzenia kontroli oraz wyjaśnił, w jaki sposób przyczyniła się ona do ustalenia stanu faktycznego w danej sprawie.
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy wskazał, że w przypadku, gdy rolnik nie zgadzał się z ustaleniami zawartymi w raporcie, mógł zgłosić umotywowane zastrzeżenia co do ustaleń w nim zawartych Dyrektorowi Oddziału Regionalnego Agencji, w terminie 14 dni od dnia doręczenia raportu, przy czym Pan M. P. nie wniósł żadnych uwag do dnia wydania decyzji przez Kierownika Biura Powiatowego. Możliwość wniesienia umotywowanych zastrzeżeń do wykonanej kontroli z kolei, która wynika z art. 31 ust. 8 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, została wskazana na stronie 4, w formularzu protokołu z wykonanej kontroli na miejscu. Brak wniesionych uwag do raportu z kontroli stanowi zdaniem Dyrektora przesłankę do przyjęcia, że producent rolny zgodził się z ustalonym stanem faktycznym wskazanym w sporządzonym sprawozdaniu z czynności kontrolnych.
Ponadto wskazał, że przepis art. 21 ust. 2 pkt 4 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich dokonuje ograniczenia stosowania wyrażonej w art. 10 Kpa zasady obowiązku zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz, przed wydaniem decyzji zapewnienia im umożliwienia im wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań.
Dlatego też organ II instancji wskazał, że należało przyjąć powierzchnię do zakwalifikowania dla ONW – 12,24 ha, co skutkowało zmniejszeniem kwoty wypłaconych płatności.
W skardze na decyzję organu II instancji M. P. wniósł o jej uchylenie, zarzucając organowi bezpodstawne zmniejszenie powierzchni gruntów rolnych kwalifikowanych do płatności ONW, brak zapewnienia udziału strony w postępowaniu, brak możliwości wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów oraz przewlekłość postępowania. Zdaniem Skarżącego pomiędzy zaniechaniem prowadzenia działalności rolniczej, a doprowadzaniem gruntu do użytkowania rolniczego jest zasadnicza różnica, której kontrolujący nie wzięli pod uwagę w czasie prowadzonej kontroli. Ponadto Skarżący przyznał, że nie wniósł uwag do ustaleń zawartych w dostarczonym raporcie w terminie 14 dni od dnia jego otrzymania ponieważ o możliwości odwołania dowiedział się po otrzymaniu zaskarżonej decyzji, gdzie zwrócono uwagę, że skarżący nie wniósł uwag, co w konsekwencji miało znaczyć, że zaakceptował raport z kontroli. M. P. nadto wskazał, że nie mógł się odnieść do materiału dowodowego, ponieważ otrzymał jedynie raport bez materiału fotograficznego. Zaskarżonym decyzjom zarzucił także naruszenie art. 19 ust. 2 pkt. 4 ustawy z dnia z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i art. 35 i 36 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego poprzez niezałatwienie sprawy w ustawowym terminie.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył , co następuje:
Skarga okazała się nieuzasadniona.
Należy wskazać na wstępie, że w myśl § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, płatność ONW przysługuje rolnikowi posiadającemu w dniu 31 maja danego roku działki rolne o powierzchni minimum 1 ha, na których prowadzona jest działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r., pod warunkiem przestrzegania wymogów i norm określonych w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Kwestię utrzymywania gruntów zgodnie z normami reguluje rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. Nr 39, poz. 211), Zgodnie z § 1 ust. 1 pkt 1 tego rozporządzenia grunty rolne utrzymywane są zgodnie z normami, jeżeli jest na nich prowadzona uprawa roślin lub ugorowanie. Grunty te nie powinny być zarośnięte drzewami i krzewami, z określonymi wyjątkami (§ 4 rozporządzenia).
Z kolei zgodnie z art. 21 ust. 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. W tym zakresie w postępowaniu dotyczącym płatności nastąpiło odejście od zasady prawdy obiektywnej (art. 7 kpa), ponieważ to nie organ a posiadacz gruntów (wnioskodawca) ma przedstawić wszystkie dowody niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia danej sprawy.
Analiza akt sprawy zdaniem Sądu prowadzi do wniosku, że organy obu instancji dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych i na ich podstawie wydały decyzje zgodne z prawem.
We wniosku łączna powierzchnia działek rolnych zadeklarowanych przez M. P. do udzielenia płatności ONW wyniosła 12,87 ha. W trakcie kontroli stwierdzono nieprawidłowości w zakresie deklarowanych powierzchni działek i zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej. We wniosku strona skarżąca zadeklarowała m.in.:
a) dla działki rolnej oznaczonej we wniosku o płatności literą "A" (stanowiącą działki ewidencyjne nr 168, 169/8) powierzchnię 6,06 ha;
b) dla działki rolnej oznaczonej we wniosku o płatności literą "I" (stanowiącą działkę ewidencyjną nr 165) powierzchnię 0,47 ha.
W trakcie kontroli wszystkie działki zostały zmierzone. Według sporządzonego protokołu z czynności kontrolnych stwierdzono, że wielkość działki "A" jest mniejsza od zadeklarowanej we wniosku i wynosi 5,90 ha. Zastosowano wobec działki kod DR13+ tj. zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej. Natomiast w toku czynności kontrolnych według sporządzonego protokołu stwierdzono, że działka "I" także ma mniejszą powierzchnię w stosunku do zadeklarowanej we wniosku i wynosi 0,4 ha, co dało podstawę do zastosowania kodu DR13+. Jednocześnie w zakresie działki "I" ustalono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej na tej działce, co dało podstawę do zastosowania kodu DR18. Stwierdzona grupa upraw to "nieużytek". Ostatecznie, na podstawie danych uzyskanych w trakcie kontroli, ustalono rzeczywistą powierzchnię do zakwalifikowania dla ONW 12,24 ha. Ponieważ różnica pomiędzy łączną powierzchnią pierwotnie zadeklarowaną (12,87 ha) a stwierdzoną (12,24 ha) przekraczała 3 % i wynosiła 5,1471 %, płatność przysługiwała do powierzchni stwierdzonej zgodnie z art. 57 ust. 3 akapit pierwszy rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r., tj. pomoc oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego.
We wniesionej skardze skarżący zarzuca błędne ustalenia faktyczne. Nie zgadza się z ustaleniami organów, że na działce oznaczonej literą "I" zaniechał prowadzenia działalności rolniczej. W ocenie Sądu to stanowisko skarżącego jest błędne.
Ustalenia faktyczne organów w niniejszej sprawie zostały dokonane na podstawie wyniku kontroli przeprowadzonej z wykorzystaniem tzw. systemu teledetekcji (tzn. za pomocą fotointerpretacji obrazów satelitarnych lub zdjęć lotniczych działek rolnych wniosku podlegającego kontroli w celu rozpoznania pokrycia gruntu i pomiaru powierzchni oraz fizycznych inspekcji terenowych na wszystkich działkach rolnych, których fotointerpretacja nie umożliwia zweryfikowania dokładności deklaracji).
Uprawnienie organów do dokonania kontroli w odpowiednim zakresie znajduje oparcie w odpowiednich regulacjach prawa krajowego i wspólnotowego. Zgodnie z art. 30 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich agencja płatnicza oraz podmioty wdrażające przeprowadzają kontrole na miejscu. Zgodnie z art. 31 ust. 5 w/w ustawy i art. 54 ust. 1 i 3 rozporządzenia WE 1122/2009 z czynności kontrolnych sporządza się raport, który w przypadku stwierdzenia drobnej niezgodności, o której mowa w art. 24 ust. 2 akapit drugi rozporządzenia WE 73/2009, zawiera również informację, o której mowa w art. 54 ust. 2 akapit 2 rozporządzenia WE 1122/2009 oraz termin, o którym mowa w art. 71ust. 3 rozporządzenia 1122/2009. W przypadku gdy rolnik nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w raporcie, może zgłosić umotywowane zastrzeżenia, co do ustaleń w nim zawartych, dyrektorowi oddziału regionalnego Agencji, w terminie 14 dni od dnia doręczenia raportu (art. 31 ust. 8 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w zw. z § 9 rozporządzenia MRiRW z dnia 31 sierpnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przeprowadzania kontroli na miejscu i wizytacji w miejscu w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, Dz.U. z 2007 r. nr 168, poz. 1181 ze zm.).
Organy administracji publicznej obu instancji trafnie wskazały w uzasadnieniach swoich decyzji, że przedmiotem dokonywanego pomiaru metodą teledetekcji i inspekcji terenowej były działki rolne (a nie działki ewidencyjne). Znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy ma określony stan faktyczny działek rolnych zastany i opisany w dacie dokonywania ich kontroli, a nie w okresie wcześniejszym, czy późniejszym. Kontrolowane działki rolne zostały opisane szczegółowo w specjalnym raporcie z kontroli i na ortofotomapie, a na odrębnych szkicach działek (sporządzonych na wydrukach załączników graficznych obrazujących ich lokalizację) zaznaczono miejsca wykonywania fotografii. Należy zwrócić uwagę, że inspektorzy przeprowadzający kontrolę sporządzili szczegółowy opis kontrolowanych działek, a w trakcie kontroli na miejscu na poparcie swoich wniosków zrobili także liczne zdjęcia dokumentujące stan faktyczny wszystkich zgłoszonych działek. W orzecznictwie wielokrotnie zwracano nadto uwagę na znaczenie dowodowe protokołu z kontroli w sprawach dotyczących przyznania płatności do gruntów rolnych. O wadze tego dowodu świadczy m.in. fakt, że kontrole mogą być przeprowadzane tylko przez określone, wyspecjalizowane podmioty, dysponujące odpowiednimi warunkami organizacyjnymi, kadrowymi i technicznymi oraz bezstronne, co do zasady przypisać więc im należy przymiot wiarygodności (por. wyrok NSA z 4 kwietnia 2008 r., sygn. akt II GSK 492/07, opubl. w CBOSA).
Sąd zauważa, że w toku postępowania administracyjnego jak i w samej skardze skarżący podaje, że w roku 2010 przystąpił do usuwana krzaków, drzew, wyrywania korzeni, a działka potraktowana została opryskiem przeciwko odrostom chwastów i zakrzaczeń. Potwierdzają to zapisy protokołu czynności kontrolnych, w którym inspektorzy wykonujący kontrolę stwierdzili: "Działka nieużytkowana rolniczo, stwierdzono pozostałości po wykarczowanym sadzie, który na dzień kontroli jest cały zarośnięty chwastami wieloletnimi i siewkami drzew". Zdaniem Sądu taki stan faktyczny potwierdzają także fotografie PY 327 i PY 328 dołączone do raportu z przeprowadzonej kontroli. Wyraźnie dokumentują one zakwestionowaną działkę, co do której przyjęto, że nie była utrzymana w dobrej kulturze rolnej. Brak na działce rolnej "I" (działka ewidencyjna nr 165) uprawy kwalifikującej się do płatności ONW był podstawą odmowy przyznania płatności. Powyższe ustalenia organów doprowadziły do prawidłowych wniosków, że działka "I" nie była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej, co było podstawą wykluczenia jej powierzchni z płatności ONW. Organy prawidłowo przyjęły, że czynności przygotowawcze (usuwanie krzaków drzew, etc.) nie stanowią działalności rolniczej w myśl art. 2 lit. c Rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników. Z kolei zgodnie z art. 2 lit. a w/w rozporządzenia "rolnik" oznacza osobę fizyczną lub prawną lub grupę osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, (...), oraz która prowadzi działalność rolniczą. Skoro zatem w trakcie kontroli na działce stwierdzono pozostałości po wykarczowanym sadzie, chwasty wieloletnie i siewki drzew, to nieuprawnione jest stwierdzenie że działka jest użytkowana rolniczo, a w konsekwencji nieuwzględnienie wniosku skarżącego przez organy było uzasadnione.
Organy dopełniły obowiązku wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego i dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych. Ocena dowodów dokonana przez organy obu instancji mieściła się w granicach swobodnej oceny dowodów i znalazła odzwierciedlenie w uzasadnieniach ich decyzji.
Zgodnie z art. 21 ust. 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. W tym zakresie w postępowaniu dotyczącym płatności nastąpiło odejście od zasady prawdy obiektywnej (art. 7 kpa). Organ nie jest więc zobowiązany do podejmowania z urzędu wszelkiej inicjatywy co do gromadzenia materiału dowodowego. Postępowanie w sprawie płatności rolnych jest wszczynane na wniosek, wobec czego to na wnioskodawcy (producencie rolnym) ciąży obowiązek prawidłowego zadeklarowania działek rolnych kwalifikowanych do danej płatności, a wszelkie zaniedbania czy nieprawidłowości prowadzą do przewidzianych w ustawie negatywnych konsekwencji, tj. zmniejszenia wnioskowanych płatności, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Jednocześnie należy zauważyć, że zgodnie z art. 21 ust. 2 pkt 3 i 4 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich organ administracji ma obowiązek zapewnić stronom, ale jedynie na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania, oraz udzielić stronom, również wyłącznie na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania.
Z kolei ustawodawca w przepisach art. 31 ust. 8 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich i § 9 rozporządzenia MRiRW z dnia 31 sierpnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przeprowadzania kontroli na miejscu i wizytacji w miejscu w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 przesądził, że w przypadku, gdy kontrolowany nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w raporcie z kontroli, może w terminie 14 dni od dnia doręczenia raportu zgłosić umotywowane zastrzeżenia, co do ustaleń w nich zawartych. Z tego przepisu wynika, że na etapie poprzedzającym wyciągnięcie wniosków z ustaleń kontroli w przedmiocie zmniejszeń płatności organ po pierwsze zobowiązany jest zapewnić kontrolowanemu możliwość zapoznania się z treścią sprawozdania z kontroli, a po drugie umożliwić zgłoszenie umotywowanych zastrzeżeń na piśmie w terminie 14 dni od daty doręczenia raportu (sprawozdania) z kontroli. Jednocześnie należy zauważyć, że raport na stronie 4 zawiera stosowne pouczenie dla kontrolowanego, informujące go o możliwości złożenia umotywowanych zastrzeżeń. Niewątpliwie skarżący nie wniósł zastrzeżeń do protokołu, co sam przyznaje, a z dokumentacją fotograficzną mógł zapoznać się na własne żądanie, albowiem jest ona częścią materiału zgromadzonego w aktach administracyjnych sprawy.
Powyższe, zdaniem Sądu, czyni niezasadnym podnoszony w skardze zarzut uniemożliwienia skarżącemu zapoznania się z materiałem fotograficznym obrazującym stwierdzone nieprawidłowości.
Na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut przewlekłości postępowania. Niewątpliwie na podstawie art. 21 ust. 4 pkt 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich odwołanie od decyzji w sprawie przyznania płatności obszarowych rozpatruje się w terminie dwóch miesięcy od dnia otrzymania odwołania. Sąd zauważa, że odwołanie wpłynęło do organu 29.04.2011 r., a decyzja wydana została 6.12.2011 r. Niemniej należy podkreślić, że przedmiotem rozpoznania sprawy są decyzje organów administracji publicznej, których przedmiotem było przyznanie stronie skarżącej płatności. Ocena zarzutów w zakresie przewlekłości postępowania wykracza poza granice kontroli Sądu w rozpatrywanej sprawie.
Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło