III SA/Po 257/06
WyrokWSA w Poznaniu2006-10-19
Skład orzekający: Tadeusz M. Geremek, Maria Kwiecińska, Małgorzata Bejgerowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo umorzyło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o podziale nieruchomości, uznając, że dzierżawca nie jest stroną postępowania?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze błędnie umorzyło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o podziale nieruchomości. Choć dzierżawca nie jest stroną postępowania o podział nieruchomości w rozumieniu przepisów materialnych i procesowych (art. 28 kpa, ustawa o gospodarce gruntami), organ powinien był wydać decyzję o odmowie wszczęcia postępowania, a nie umorzyć postępowanie merytorycznie. W sytuacji, gdy organ wydał decyzję merytoryczną na wniosek osoby niebędącej stroną, naruszył przepisy postępowania, co uzasadnia uchylenie tej decyzji.Stan faktyczny
A.K., dzierżawca części nieruchomości, wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) wszczęło postępowanie, a następnie odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, SKO umorzyło postępowanie, uznając, że A.K. nie jest stroną postępowania o podział nieruchomości, ponieważ nie posiada tytułu własności ani użytkowania wieczystego. A.K. zaskarżyła decyzję SKO do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 19 października 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz M. Geremek Sędzia WSA Maria Kwiecińska (spr.) As. sąd. Małgorzata Bejgerowska Protokolant: ref. staż. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2006 roku przy udziale sprawy ze skargi A.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie zatwierdzenia podziału nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...]., nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej A.K. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych , III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ M. Bejgerowska /-/ T. M. Geremek /-/ M. Kwiecińska KS d
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia podziału nieruchomości oznaczonej jako działka [...] przy ul. [...] w O. Kierownik Urzędu Rejonowego w O. ., zatwierdził podział nieruchomości polegający na wydzieleniu z działki [...] działki Nr [...] o powierzchni [...] ha.
Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w związku z wnioskiem złożonym przez A.K. o stwierdzenie nieważności wyżej wskazanej decyzji, wszczęło postępowanie, w celu zbadania czy w sprawie zachodzą przesłanki nieważności decyzji określone w art. 155 § 1 kpa, a w szczególności czy decyzja o podziale była niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, jak zarzuca A.K.
Po rozpoznaniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] Nr SK [...] odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w O.. z dnia [...] w sprawie zatwierdzenia podziału nieruchomości.
W uzasadnieniu swojej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 29.04.1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (tj. Dz. U. Nr 30 poz. 127 z 1991 r.) podział nieruchomości może nastąpić, jeżeli jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
W dacie wydania decyzji podziałowej obowiązywały ustalenia "Planu szczegółowego zagospodarowania przestrzennego Śródmieścia Miasta O." przyjętego uchwałą Rady Miejskiej O. Nr [...] z dnia [...].
Analiza tego planu oraz funkcji przypisanych terenowi, na którym znajdowała się działka objęta podziałem, pozwala stwierdzić, iż dokonany podział zgodny był z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
O podział nieruchomości wystąpił jej właściciel – Miasto O. a więc podmiot legitymowany do wystąpienia z takim wnioskiem, to zaś, że A.K. była dzierżawcą części dzielonego terenu nie przesądza o wadliwości decyzji o podziale.
Na skutek złożonego przez A.K. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. [...] na podstawie art. 127 § 3 i 138 pkt 3 kpa umorzyło postępowanie w sprawie.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż na gruncie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości z dnia 29 kwietnia 1985 r. (tj. Dz. U. z 1991 r. Nr 30 poz. 127) prawo do wystąpienia z wnioskiem o podział nieruchomości przysługuje podmiotom dysponującym tytułem prawnym do nieruchomości, tj. prawem użytkowania wieczystego lub prawem własności.
Tylko te podmioty miały interes prawny, by żądać czynności organu, w przedmiocie podziału nieruchomości. Takie prawo nie przysługiwało ani najemcom ani dzierżawcom, stąd brak jest podstaw do uznania A.K. za stronę postępowania podziałowego.
W skardze od powyższej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego A.K. wniosła o zmianę decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. poprzez orzeczenie stwierdzenia nieważności Decyzji Nr [...] Kierownika Urzędu Rejonowego w O.. z dnia [...], względnie uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]
Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu skargi podniosła zarzuty, które w jej ocenie przesądzają o niedopuszczalności podziału działki Nr [...] i wydzieleniu z tej działki, działki [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga okazała się uzasadniona, jakkolwiek z innych przyczyn niż wskazane przez skarżącą.
Należy zgodzić się z organem administracji, iż zgodnie z przepisami ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. (tj. Dz. U. Nr 30 poz. 127 z 1991 r.), a także utrwalonym w tym zakresie orzecznictwie sądów administracyjnych poglądem, stroną w postępowaniu dotyczącym podziału nieruchomości w rozumieniu art. 28 kpa, jest osoba, która ma tytuł do nieruchomości w postaci prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego (por. wyrok NSA z 29.06.1999 r. I SA 1608/98 Lex 48515, z dn. 22.10.1998 I SA 500/98 Lex 44571).
Zgodnie z art. 157 § 2 kpa postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.
Pierwszą więc kwestią, jaką winien rozważyć organ administracji po złożeniu przez A.K. wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w O. zatwierdzającej podział nieruchomości, to była kwestia czy A.K. ma przymiot strony w tym postępowaniu w rozumieniu wyżej powołanych przepisów prawa materialnego i procesowego.
W razie stwierdzenia, że A.K. stroną w tym postępowaniu być nie może, organ administracji winien był zgodnie z treścią art. 157 § 3 kpa wydać decyzję o odmowie wszczęcia postępowania.
W niniejszym przypadku taka sytuacja nie miała miejsca, przeciwnie, postanowieniem z dnia 1 grudnia 2004 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowiło wszcząć postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji na wniosek A.K. i decyzją z dnia [...] r. orzekło merytorycznie o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w O., tym razem jednak wskazując iż działa "z urzędu".
Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. w tej treści nie mogła się ostać, jako wydana z naruszeniem przepisów art. 157 i 28 kpa.
Ponownie rozpatrując sprawę na skutek odwołania wniesionego przez A.K., Samorządowe Kolegium Odwoławcze, powinno ten swój błąd naprawić, i po stwierdzeniu, iż A.K. nie ma przymiotu strony, uchylić swoją pierwotną decyzję, z dnia [...] r. W przeciwnym bowiem wypadku, w obrocie prawnym pozostawała decyzja wprawdzie dla skarżącej niekorzystna, jednakże orzekająca co do istoty sprawy na wniosek osoby, która stroną postępowania o podział nieruchomości być nie mogła, a więc wydana z naruszeniem przepisów art. 28 i 157 § 3 kpa.
Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) zaskarżoną decyzję należało uchylić.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy.
/-/ M. Bejgerowska /-/ T. M. Geremek /-/ M. Kwiecińska
K.Sd
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło