III SA/Po 257/11
PostanowienieWSA w Poznaniu2011-04-20
Skład orzekający: Sebastian Michalski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych jest bezprzedmiotowy, skoro ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwalnia z tych kosztów z mocy prawa?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych jest bezprzedmiotowy, ponieważ art. 239 pkt 1 lit. e PPSA zwalnia strony z obowiązku uiszczania opłat sądowych z mocy prawa. W związku z tym, strona korzysta z całkowitego zwolnienia, a ocena jej sytuacji majątkowej w tym zakresie jest zbędna. Natomiast sytuacja majątkowa strony uzasadniała przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.Stan faktyczny
Skarżący W. G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, w sprawie ze skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek. Sąd uznał, że zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowe z mocy prawa, ale sytuacja majątkowa skarżącego uzasadniała ustanowienie adwokata.Rozstrzygnięcie
1. ustanowiono dla W. G. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w [...]. 2. odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (zwolnienia od kosztów sądowych).Pełny tekst orzeczenia
Sebastian Michalski – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2011r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi W. G. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w [...] z dnia [...] stycznia 2011r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek; postanawia 1. ustanowić dla W. G. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w [...], 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Skarżący W. G. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Odnosząc się do żądania wniosku w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wyjaśnić należy, że strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczania opłat sądowych – art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).
W konsekwencji uznać należy, że Skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych - co oznacza całkowite zwolnienie strony z obowiązku wnoszenia, zarówno opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków. Tym samym w okolicznościach niniejszej sprawy żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowe. Dlatego, bez względu na sytuację majątkową i rodzinną Wnioskodawcy, należało odmówić mu prawa pomocy w tym zakresie.
Na podstawie oświadczenia majątkowego oraz dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy ustalono, że Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną oraz pełnoletnim synem. Łączny miesięczny dochód brutto rodziny wynosi 4.056,36zł (2.111,36zł – świadczenia emerytalne Wnioskodawcy, 1.945zł – wynagrodzenie za pracę żony wnioskodawcy). Syn wnioskodawcy nie posiada źródła dochodu (zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy bez prawa do zasiłku).
Świadczenia emerytalne wnioskodawcy są obciążone z tytułu egzekucji zaległości na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (544,20zł – potrącenia miesięczne).
Wnioskodawca posiada zobowiązania z tytułu dwóch kredytów bankowych w łącznej wysokości około 45.000zł (miesięczne obciążenie z tytułu uiszczanych rat to około 1.200zł). Ponadto posiada zadłużenie na karcie kredytowej (około 9.000zł) oraz kredyt w rachunku bieżącym (około 9.000zł). Ma także zaległości w regulowaniu zobowiązań z tytułu czynszu za mieszkanie (2.500zł) oraz opłat za usługi telekomunikacyjne (350zł).
Miesięczne wydatki związane z regulowaniem obciążeń kredytowych, utrzymaniem mieszkania, opłatami za usługi telekomunikacyjne, energie elektryczną oraz wodę Skarżący określił na około 2.600zł. Wyjaśnił także (zestawienie dochodów netto oraz wydatków stałych, k. 3v i 4 akt sądowych), że miesięcznie do swobodnej dyspozycji na potrzeby rodziny pozostaje mu kwota około 2.543zł (kwota dochodu netto pomniejszona o potrącenia egzekucyjne).
Wnioskodawca nie posiada oszczędności, nieruchomości, czy przedmiotów wartościowych powyżej 3000euro.
Sytuacja majątkowa i rodzinna Skarżącego uzasadnia ocenę, że nie jest on w stanie, bez ograniczeń w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych, wygospodarować środków finansowych na wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru. Skarżący wykazał, że wysokość uzyskiwanych dochodów nie przewyższa kosztów utrzymania koniecznego rodziny. Zatem odmowa przyznania prawa pomocy powodowałaby ograniczenia w realizacji prawa do sądu ponad funkcje ustawowo przypisane kosztom postępowania.
Z powyższych względów, na podstawie art. 246 §1 pkt 1 i pkt 2 w związku z art. 239 pkt 1 lit e oraz na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło