III SA/Po 262/24

Dnia 10 lipca 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Sędzia WSA Mirella Ławniczak Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz Protokolant: st. sekr. sąd. Sławomir Rajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lipca 2024 roku sprawy ze skargi Fundacji [...] w [...] na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 11 marca 2024 r. nr [...] w przedmiocie nakazania zaprzestania użytkowania pomieszczeń wykorzystywanych do realizacji zadań dydaktycznych usytuowanych poniżej poziomu terenu budynku oddalono skargę. IIISA/Po 262/24 Uzasadnienie Inspektor Sanitarny decyzją z dnia 11 marca 2024 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Fundacji [...] z siedzibą w P. od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. z dnia 17 stycznia 2024 r. nr [...] nakazującej Fundacji [...] zaprzestania użytkowania pomieszczeń wykorzystywanych do realizacji zadań dydaktycznych, usytuowanych poniżej poziomu terenu przy budynku ( w piwnicy), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wskazane wyżej decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym: W ramach bieżącego nadzoru sanitarnego w dniach 25 i 26 października 2023 r. przeprowadzono kontrolę sanitarna w [...] Szkoła Podstawowa i Liceum Ogólnokształcące w P. w zakresie higieny warunków i procesów nauczania i wychowania oraz oceny stanu sanitarno – higienicznego placówki, w tym stanu technicznego budynków i ich otoczenia, pomieszczeń – ich wyposażenia i mikroklimatu, rozkładu zajęć lekcyjnych, warunków do prowadzenia zajęć wychowania fizycznego i rekreacji, systemu pierwszej pomocy i przedlekarskiej opieki zdrowotnej, oceny realizacji wymogów w zakresie stosowania niebezpiecznych substancji chemicznych i ich mieszania w placówce. W toku czynności kontrolnych stwierdzono nieprawidłowości w zakresie warunków użytkowania pomieszczeń przeznaczonych do realizacji zadań dydaktycznych ze względu na ich usytuowanie poniżej poziomu terenu przy budynku dotyczące: - sali chemicznej z zapleczem - wysokość pomieszczenia 2,55 m., poziom podłogi 160 cm poniżej poziomu gruntu - sali plastycznej - wysokość pomieszczenia 2,57 m., poziom podłogi 160 cm poniżej poziomu gruntu - sali muzycznej - wysokość pomieszczenia 2,42 m., poziom podłogi 160 cm poniżej poziomu gruntu - sali rekreacyjno – zastępczej - wysokość pomieszczenia od 2,50 – 2,58 m., poziom podłogi 40 cm poniżej poziomu gruntu - siłowni - wysokość pomieszczenia 2,35 m., poziom podłogi 20 cm poniżej poziomu gruntu Szczegółowe ustalenia kontroli zawarto w protokole z dnia 26 października 2023 r. nr [...] W oparciu o dokumentację opracowaną ( dla budynku wielofunkcyjnego) w październiku 2012 r., stanowiącą załącznik do protokołu kontroli, organ ustalił, że pomieszczenia piwniczne nie były przeznaczone ani wykorzystywane na cele dydaktyczne. Były to pomieszczenia bazy lokalowej ( samodzielne lokale użytkowe – mieszkalne) dla Domu Młodzieży im. [...] oraz Domu Młodzieży im[...]. Mając na uwadze stwierdzone nieprawidłowości oraz przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 17 grudnia 2010 r. w sprawie podstawowych warunków niezbędnych do realizacji przez szkoły i nauczycieli zadań dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych oraz programów nauczania oraz przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie a także działając na podstawie art. 27 ust 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. O Państwowej Inspekcji Sanitarnej, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego, wydał wskazaną wyżej decyzję, nakazując Fundacji [...] zaprzestania użytkowania pomieszczeń wykorzystywanych do realizacji zadań dydaktycznych, usytuowanych poniżej poziomu terenu przy budynku ( w piwnicy). Fundacja [...] wniosła odwołanie od wskazanej wyżej decyzji, w którym zarzuciła: 1) dokonanie błędnej wykładni przepisu § 1 pkt 1 i 2 ww. rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 17 grudnia 2010 r., polegającej na przyjęciu, że realizacja zadań dydaktycznych powinna odbywać się wyłącznie w pomieszczeniach szkolnych, które powinny spełniać wymagania dla pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi, podczas gdy przepis ten stanowi wyłącznie o ty, , ze obiekt szkolny powinien posiadać pomieszczenia do realizacji zadań dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych, które spełniają wymagania dla pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi, a odwołująca posiada tego typu pomieszczenia w dostatku, obok innych, które mogą być wykorzystywane do prowadzenia zajęć z nauki muzyki, plastyki, chemii czy zajęć wychowania fizycznego. Przepis nie wymaga , aby zajęcia dydaktyczne były prowadzone wyłącznie w ww. pomieszczeniach, a nakazuje posiadanie takich w ogóle, który to obowiązek Fundacja spełnia 2) błędne ustalenie , że pomieszczania znajdujące się w piwnicy przeznaczone są na stały pobyt ludzi, podczas gdy pobyt tych samych osób w pomieszczeniach w ciągu doby nie trwa dłużej niż 4 godziny, a co za tym idzie błędne zastosowanie § 73 ust. 1 i2 w zw. z § 4 pkt 1 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. i błędne uznanie, że pomieszczenia te obok pozostałych również powinny odpowiadać wymaganiom z § 1 pkt 1 i 2 ww. rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 17 grudnia 2010 r., mimo, ze poza nimi Fundacja posiada pomieszczenia do realizacji wszystkich zadań dydaktycznych wychowawczych i opiekuńczych, które spełniają wymagania dla pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi. Inspektor Sanitarny, utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, ww. decyzją z dnia 11 marca 2024 r. w uzasadnieniu podzielając ustalenia i ocenę dokonaną przez organ I instancji, wskazał - powołując przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 17 grudnia 2010 r. i rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., że pomieszczenia szkolne przeznaczone do realizacji zadań dydaktycznych wychowawczych i opiekuńczych powinny spełniać wymagania dla pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi, w tym poziom podłogi powinien znajdować się powyżej lub być równy poziomowi terenu przy budynku. W ocenie organu odwoławczego nie budzi wątpliwości zasadność decyzji nakazującej Fundacji [...] zaprzestania użytkowania pomieszczeń usytuowanych poniżej poziomu terenu przy budynku ( w piwnicy), wykorzystywanych do realizacji zadań dydaktycznych. Fundacja [...] wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu , w której domagając się uchylenia obu wskazanych wyżej decyzji, zarzuciła naruszenie: 1. §1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 17 grudnia 2010 r. przez dokonanie błędnej wykładni, polegającej na przyjęciu, że ww. przepis w sposób oczywisty wskazuje na konieczność realizacji zadań dydaktycznych wyłącznie w pomieszczeniach szkolnych , które powinny spełniać wymagania dla pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi 2.błedne ustalenie, ze pomieszczenia znajdujące się w piwnicy przeznaczone sa na stały pobyt ludzi, podczas gdy pobyt tych samych osób w pomieszczeniach w ciągu doby nie trwa dłużej niż 4 godziny, a co za tym idzie błędne zastosowanie §73 ust 1 i2 w zw. z § 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. 3. art.. 32 Konstytucji RP przez naruszenie zasady równego traktowania, gdyż na terenie Rzeczypospolitej Polskiej są placówki szkolne działające za zgoda władz państwowych w pomieszczeniach nie spełniających wymagań pomieszczeń przeznaczonych do stałego pobytu ludzi. Skarżąca wniosła również o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów zawierających zapis obrazu i dźwięku dotyczących pomieszczeń znajdujących się w piwnicy, na fakt spełniania przez te pomieszczenia norm do pobytu uczniów i brak różnic w zakresie pomieszczeń znajdujących się na parterze i piętrze budynku. W odpowiedzi na skargę, Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oceniając zasadność skargi w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Inspektor Sanitarny z dnia 11 marca 2024 r. utrzymująca w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. z dnia 17 stycznia 2024 r. nakazującą Fundacji [...] zaprzestania użytkowania pomieszczeń wykorzystywanych do realizacji zadań dydaktycznych, usytuowanych poniżej poziomu terenu przy budynku ( w piwnicy), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Stan faktyczny ustalony w sprawie pozostaje poza sporem. W trakcie przeprowadzonej w siedzibie strony skarżącej kontroli stwierdzono, że przeznaczone do realizacji zadań dydaktycznych: sala chemiczna, sala plastyczna, sala muzyczna, sala rekreacyjno – zastępcza i siłownia usytuowane są poniżej poziomu terenu przy budynku ( w piwnicy. W oparciu o dokumentację opracowaną ( dla budynku wielofunkcyjnego) w październiku 2012 r., stanowiącą załącznik do protokołu kontroli, organ ustalił, że pomieszczenia piwniczne nie były przeznaczone ani wykorzystywane na cele dydaktyczne. Były to pomieszczenia bazy lokalowej ( samodzielne lokale użytkowe – mieszkalne) dla Domu Młodzieży im. [...] oraz Domu Młodzieży im[...]. Zajęcia dydaktyczne prowadzone są przez Fundację [...] w ww. budynku od 2022 r. Jak wynika z dołączonej do akt administracyjnych ( k. 65) decyzji Inspektor Sanitarny wydanej w dniu 20 maja 2022 r. wydanej w związku z wnioskiem inwestora – Spark Infrastruktura Sp. z o.o. w sprawie wyrażenia zgody na obniżenie wysokości dla pomieszczeń planowanych jako pomieszczenia placówki oświatowej [...] w P. ( szkoła podstawowa, liceum ogólnokształcące ) przy ul. [...] w P., organ już w tej decyzji nie wyraził zgody na obniżenie wysokości sali filmowej – pomieszczenia usytuowanego na poziomie piwnicy, wyjaśniając w uzasadnieniu decyzji, że brak jest możliwości lokalizacji poniżej poziomu terenu budynku pomieszczeń dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych. Ponadto w opinii sanitarnej z dnia 18 listopada 2022 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w P. stwierdził zgodność warunków pomieszczeń przeznaczonych na działalność placówki [...] Szkoła Podstawowa i Liceum Ogólnokształcące zlokalizowanych na parterze i I piętrze budynku, z wyłączeniem pomieszczeń zlokalizowanych poniżej poziomu terenu, z wymogami sanitarno – technicznymi i zaopiniował pozytywnie przygotowanie placówki do podjęcia działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej. Wskazane wyżej okoliczności nie były kwestionowane w kontrolowanej sprawie. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w P. wskazaną wyżej decyzja z dnia 17 stycznia 2024 r. nakazał Fundacji [...] zaprzestania użytkowania ww. pomieszczeń, wykorzystywanych do realizacji zadań dydaktycznych. Podstawę materialno prawną obowiązku stanowiły przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 17 grudnia 2010 r. w sprawie podstawowych warunków niezbędnych do realizacji przez szkoły i nauczycieli zadań dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych oraz programów nauczania ( Dz.U. z 2024 r. , poz. 9 ) oraz przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. 2022 r,. poz. 1225 ). Jak wynika z § 1 ww. rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 17 grudnia 2010 r. obiekt szkolny powinien: 1) posiadać pomieszczenia do realizacji zadań dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych, które spełniają wymagania dla pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi, 2) spełniać warunki techniczne i lokalizacyjne - określone w przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r. poz. 1225 oraz z 2023 r. poz. 2442). Z § 4. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. wynika zaż , że pomieszczenia przeznaczone na pobyt ludzi dzielą się na: 1) pomieszczenia przeznaczone na stały pobyt ludzi, w których przebywanie tych samych osób w ciągu doby trwa dłużej niż 4 godziny; 2) pomieszczenia przeznaczone na czasowy pobyt ludzi, w których przebywanie tych samych osób w ciągu doby trwa od 2 do 4 godzin włącznie. Treść § 73 ust. 1 ww. rozporządzenia wskazuje, że w pomieszczeniach przeznaczonych na stały pobyt ludzi poziom podłogi powinien znajdować się powyżej lub być równy poziomowi terenu przy budynku. W świetle materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, poza sporem jest, że wskazane wyżej pomieszczenia, w których realizowane są zajęcia dydaktyczne, nie spełniają warunku, o którym mowa, tj. poziom podłogi powinien znajdować się powyżej lub być równy poziomowi terenu przy budynku. W świetle powyższego, nie mogą mieć znaczenia dla oceny zasadności kontrolowanego rozstrzygnięcia podnoszone przez stronę skarżąca okoliczności, że szkoła posiada pomieszczenia, które spełniają warunki, o których mowa w ww. przepisach. Wydana w przedmiotowej sprawie decyzja dotyczy wyłącznie pomieszczeń, które wskazanych wyżej warunków nie spełniają, a co za tym idzie, słusznie organ nakazał zaprzestania użytkowania tych pomieszczeń do realizacji zadań dydaktycznych. Za nieznajdujące uzasadnienia, w świetle wskazanych wyżej przepisów, Sąd uznał również, podniesione w skardze zarzuty, dotyczące długości czasu spędzanego w ww. pomieszczeniach przez użytkujące je osoby. Skarżąca zarzuciła, że pobyt tych samych osób w pomieszczeniach w ciągu doby nie trwa dłużej niż 4 godziny. Nie może budzić wątpliwości, że pomieszczenia szkolne, w których przebywają zarówno uczniowie jak i nauczyciele, co wymaga podkreślenia, przeznaczone do realizacji zadań dydaktycznych winny spełniać wymagania dla pomieszczeń przeznaczonych na pobyt stały ludzi, bez wzglądu na ilość spędzanego w nich czasu. Jak słusznie wskazał organ, ustawodawca w § 73 ust. 2 ww. rozporządzenia ograniczył katalog pomieszczeń dla których można wyrazić zgodę na usytuowanie poziomu podłogi poniżej poziomu terenu i nie przewidział takiej możliwości dla jednostek systemu oświaty. Co należy również podkreślić, wskazując na ww. decyzje ( wydane w sprawie wyrażenia zgody na obniżenie wysokości dla pomieszczeń oraz opinię sanitarną ) , strona skarżąca miała świadomość, co do braku możliwości wykorzystania pomieszczeń znajdujących się w piwnicy budynku szkoły , jako niespełniajacych warunków do prowadzenia w nich zajęć dydaktycznych. Skarżąca zarzuca ponadto naruszenie art. 32 Konstytucji RP, który stanowi, że wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny. Nie można podzielić stanowiska skarżącej o naruszeniu art. 32 Konstytucji RP poprzez nierówne traktowanie obywateli, z tego względu, że na terenie Rzeczpospolitej Polskiej są placówki szkolne, w których odbywają się zajęcia dydaktyczne w pomieszczeniach nie spełniających wymagań dla pomieszczeń przeznaczonych do stałego pobytu ludzi. Jak słusznie wskazał organ, wszystkie pomieszczenia w których odbywają się zajęcia dydaktyczne muszą spełniać wymogi wskazane w ww. rozporządzeniach. Jeżeli zaś na terenie kraju znajdują się placówki szkolne, w których zajęcia dydaktyczne odbywają się w zagłębieniu, może to dotyczyć sytuacji, w której placówki te powstały przed wejściem w życie aktualnie obowiązujących przepisów i w których nie dokonywano żadnej z czynności określonych w § 2. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., z którego wynika , że przepisy rozporządzenia stosuje się przy projektowaniu, budowie i przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, a także do związanych z nimi urządzeń budowlanych ( ...). Sąd uznał jednocześnie, że stan faktyczny został ustalony przez organy prawidłowo, wyjaśniono wszystkie istotne okoliczności, niezbędne do wydania decyzji w przedmiotowej sprawie, nie zachodziła zatem potrzeba przeprowadzania dowodu uzupełniającego na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. Wobec powyższego Sąd uznał, że organy obu instancji nie dopuściły się naruszenia wskazanych w skardze przepisów i na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.