III SA/Po 264/14

Dnia 2 kwietnia 2014roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirella Ławniczak po rozpoznaniu w dniu 2 kwietnia 2014 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Syndyka masy upadłości "Firmy A" J. R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za miesiąc maj 2009 roku postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżąca J. R., prowadząca działalność gospodarczą pod firmą "Firma A" z siedzibą w [...], wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując, że w roku 2008 została ogłoszona upadłość jej firmy. W roku 2009 udało jej się zawrzeć układ z wierzycielami, który był realizowany do sierpnia 2011 r. Od tego czasu toczył się spór, czy zarządca przymusowy zrealizował układ. Skarżąca wskazała, że jej sytuacja prawna uniemożliwiała jej działanie, w tym wniesienie opłat sądowych w szesnastu sprawach. W toku postępowania w sprawie prawa pomocy ustalono, że J. R. prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i pobiera świadczenie rentowe z KRUS w wysokości 293,83 zł. Ponadto posiada dom mieszkalny o powierzchni 160 m², dwa mieszkania (o powierzchni 51,5 m² i 52,40 m²) oraz cztery inne nieruchomości (trzy stacje benzynowe, a także działkę gruntową o pow. 151 m²). Firma prowadzona przez skarżącą wykazuje przychody, które kształtowały się następująco: w 2011 roku 10.401.069,20 zł (strata 47.154,51 zł), natomiast w 2012 roku 15.196.467,79 zł (strata 111.672,66 zł). Jednocześnie firma uzyskała następujące przychody w poszczególnych miesiącach poprzedzających złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy: 1.220.674,00 zł w listopadzie 2012 r., 1.0650.072,00 zł w grudniu 2012 r., 959.278,00 zł w styczniu 2013 r., 1.046.897,00 zł w lutym 2013 r., 1.125.336,00 zł w marcu 2013 r., 1.234.534,00 zł w kwietniu 2013 r. W dniu 12 czerwca 2013 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy. Pismem procesowym z dnia 26 czerwca 2013 r. skarżąca, zastępowana przez pełnomocnika – radcę prawnego, złożyła sprzeciw od powyższego orzeczenia referendarza sądowego. Ze znajdującego się w aktach sprawy postanowienia Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] marca 2013 r. (sygn. akt [...]) wynika, że uchylono układ przyjęty w postępowaniu upadłościowym w dniu 2 marca 2009 r., ogłoszono upadłość firmy skarżącej obejmującą likwidację jej majątku oraz wyznaczono sędziego komisarza oraz syndyka. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r. (sygn. akt [...]) Sąd Rejonowy [...] powołał syndyka masy upadłościowej J. R., w osobie P. M. Pismem z dnia 2 stycznia 2014 r. syndyk masy upadłości, P. M., działając przez pełnomocnika – radcę prawnego, oświadczył, że wstępuje do postępowania przed tutejszym Sądem. Zarządzeniem z dnia 20 lutego 2014 r. wezwano pełnomocnika syndyka do złożenia oświadczenia, czy podtrzymuje sprzeciw oraz do jego uzupełnienia poprzez dostarczenie danych o aktualnym stanie masy upadłości, jej aktywach i pasywach, wartości zgłoszonych do masy wierzytelności oraz udokumentowania tych informacji – w celu wykazania braku możliwości poniesienia kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. W odpowiedzi pełnomocnik syndyka oświadczył, że podtrzymuje przedmiotowy sprzeciw i przesłał stosowną dokumentację. Ze sprawozdania finansowego "Firmy A" J. R. w upadłości likwidacyjnej ( k. 99 -112 akt sądowych ) wynika, że na dzień 17 marca 2013 r. aktywa i pasywa wynosiły 916.789,59 zł, strata netto – 357.309,01 zł, wartość środków trwałych – 884.467,26 zł, wartość kapitału podstawowego – 2.180.592,79 zł, zobowiązania zabezpieczone na majątku jednostki – 7.848.089,64 zł, przychód netto ze sprzedaży produktów i towarów ( za okres od 1 stycznia do 17 marca 2013 r. ) – 2.605.957,21 zł. Ponadto z dodatkowego oświadczenia wynika, że aktualna, zweryfikowana wysokość zobowiązań firmy powstała po ogłoszeniu upadłości wynosi 1.486.895,33 zł ( k. 114-116 akt sądowych ). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. - Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym może zostać przyznane na wniosek strony będącej osobą fizyczną, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wskazuje się w piśmiennictwie i orzecznictwie, przepis art. 246 § 1 p.p.s.a. nakłada na stronę obowiązek wykazania tj. - udowodnienia, czy też przedstawienia w sposób przekonywający, że zachodzą wobec niej przesłanki przyznania prawa pomocy. Prawo pomocy jest zatem uprawnieniem, dla którego realizacji strona obowiązana jest dokonać pewnych czynności, w tym przedstawić określone informacje bądź złożyć na wezwanie Sądu czy też referendarza sądowego dokumenty służące ich weryfikacji. Rolą Sądu jest natomiast dokonanie wnikliwej oceny twierdzeń i dowodów przedłożonych przez stronę zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, a w konsekwencji rozstrzygnięcie, czy sytuacja materialna strony daje podstawy do skorzystania ze zwolnienia z art. 245 p. p. s. a. Z nadesłanych dokumentów wynika, że w najbliższym czasie syndyk nie będzie w stanie uzyskać środków na prowadzenie postępowania sądowego, co w powiązaniu z obecnym stanem masy sprawia, że skarżąca nie jest w stanie uiścić należnej opłaty sądowej. Zauważyć bowiem należy, że w masie upadłości co prawda wykazano istnienie aktywów, jednakże ich wartość jest niższa chociażby od aktualnych zobowiązań upadłej wynoszących 1.486.895,33 zł. Nadto z przesłanego sprawozdania finansowego wynika, że w związku z ogłoszeniem upadłości, obejmującej likwidację majątku skarżącej, zaniechano dalszego prowadzenia działalności gospodarczej. W tym stanie rzeczy należało uznać, że strona wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji postanowienia.