III SA/Po 265/11

WyrokWSA w Poznaniu2011-07-06

Skład orzekający: Maria Lorych-Olszanowska, Barbara Koś, Szymon Widłak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo wznowił postępowanie administracyjne w sprawie przyznania płatności rolnych z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa, gdy strona twierdziła, że informowała organ o wydzierżawieniu gruntów przed wydaniem pierwotnej decyzji?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania, w szczególności zasady wyjaśniania stanu faktycznego sprawy i pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Organ nie wyjaśnił wystarczająco, czy okoliczność wydzierżawienia gruntów była rzeczywiście nieznana organowi pierwszej instancji w dacie wydawania decyzji, mimo że strona podnosiła takie twierdzenia. Brak tych wyjaśnień uniemożliwił kontrolę sądową prawidłowości zastosowania trybu wznowienia postępowania.
Stan faktyczny
E. B. złożył wniosek o przyznanie płatności ONW na 2008 rok. Pierwotnie decyzją przyznano mu płatności. Następnie, po otrzymaniu informacji z KRUS o pobieraniu przez E. B. renty rolniczej i wydzierżawieniu gruntów, organ pierwszej instancji wznowił postępowanie, uchylił pierwotną decyzję i odmówił przyznania płatności, nakładając sankcję. Organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy. E. B. zaskarżył decyzję organu odwoławczego, zarzucając m.in. błędną interpretację przepisów i brak rzetelnego zebrania materiału dowodowego, wskazując, że informował organ pierwszej instancji o dzierżawie gruntów.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję i stwierdził, że nie może być ona wykonana.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 6 lipca 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych-Olszanowska (spr.) Sędziowie WSA Barbara Koś WSA Szymon Widłak Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Skrocka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2011 roku przy udziale sprawy ze skargi E. B. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2008 rok, po wznowieniu postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. W dniu 5 maja 2008r. E. B. złożył wniosek o przyznanie płatności na rok 2008, w którym zadeklarował działki ewidencyjne o numerach: [...], [...], [...] położone w województwie wielkopolskim, powiat złotowski, gmina Z., obręb K. oraz działki ewidencyjne o numerach [...], [...] leżące w województwie wielkopolskim, powiat z., gmina Z., obręb S. Decyzją z dnia [...], Nr [...], Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Z., przyznał E. B. płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW), na rok 2008 w wysokości [...] zł. Pismem z dnia 7 stycznia 2009 roku Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Placówka Terenowa w P. poinformowała Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Z., że E. B. w latach 2004-2008 nie użytkował własnych gruntów rolnych i w związku z powyższym w okresie od 1 stycznia 2004r. pobierał rentę rolniczą w pełnej wysokości, a więc nie był uprawniony do pobierania dopłat. Jednocześnie do pisma dołączono: oświadczenie E. B. z dnia 22 grudnia 2008 roku, że umowa dzierżawy z dnia 14 października 2002 roku jest nadal realizowana, oświadczenie W.T. z dnia 29 grudnia 2008 roku dotyczące podpisania umowy dzierżawy oraz użytkowania gruntów będących jej przedmiotem, umowę dzierżawy z dnia 14 października 2002 roku, zawartą pomiędzy E.B., a W.T. na okres 10 lat. Postanowieniem dnia [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Z., na podstawie art. 149 §1, art. 145 §1 pkt 5, art. 147 i art. 150 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 roku, Nr 98, poz. 1071 ze zm.) wznowił postępowanie administracyjne i wskazał, że wydając decyzję w dniu [...] o przyznaniu płatności nie posiadał wiedzy o wydzierżawieniu gruntów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego. Postanowieniem z [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Z., dopuścił również w sprawie dowody w postaci dokumentów przesłanych przez KRUS oraz odpowiedzi na wezwanie z dnia [...] do złożenia wyjaśnień z dnia [...]. Decyzją z dnia [...], Nr [...], Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Z., na podstawie art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U., Nr 64, poz. 427), w związku z §3 ust. 1, ust. 2, ust. 3, §5 ust. 2, ust. 3, i ust. 7 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania 'Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)', objętej programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 68, poz. 448 ze zim.), art. 16 ust. 3 akapit 2 oraz ust. 6 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 roku ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 368, z 23 grudnia 2006 roku, s. 74), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego, uchylił z urzędu decyzję Nr [...] z dnia [...] i odmówił E. B. przyznania płatności na rok 2008 z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania oraz nałożył sankcję w wysokości [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że wnioskodawca wydzierżawił będące jego własnością grunty rolne w zamian za przyznaną przez Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego rentę rolniczą. Wnioskodawca nie spełnił tym samym warunków przyznania płatności ONW do gruntów wymienionych we wniosku o przyznanie płatności. W konsekwencji ze względu na stwierdzone różnice między powierzchnią stwierdzoną, a powierzchnią zadeklarowaną do objęcia płatnością, odmówiono wypłaty płatności ONW na 2008 rok i nałożono z tego tytułu sankcje. W odwołaniu z dnia 22 listopada 2010 roku, E. B. podniósł, że wydanie decyzji o przyznaniu płatności poprzedzone było zebraniem materiału dowodowego, na podstawie którego Kierownik Biura wiedział, że wnioskodawca jest właścicielem gruntów, ale z uwagi na chorobę i stan zdrowia zmuszony był wydzierżawić grunty W. T. w dniu [...]. Wnioskodawca informował o tym Starostwo Powiatowe w Z. - Wydział Geodezji i Kartografii, Urząd Gminy, a także Biuro Powiatowe Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Z., gdzie uzyskał informację, że dla składania wniosków o dopłaty bez znaczenia jest to kto składa wniosek – właściciel gruntu czy dzierżawca pod warunkiem, że taki wniosek będzie złożony tylko raz. Wnioskodawca wskazał, że czuje się oszukany, gdyż został wprowadzony w błąd, że jest uprawniony do dopłat jako właściciel nieruchomości. Decyzją z dnia [...], nr [...], Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P., na podstawie art. 138 §1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego, w związku z art. 10 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 roku o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2008 r., Nr 98, poz. 634 ze zm.) oraz w związku z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w sytuacji, gdy doszło do przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego i istnieją dowody świadczące o tym, że producent rolny składający wniosek o przyznanie płatności ONW nie był posiadaczem tego gospodarstwa, tzn. nie prowadził na nim działalności rolniczej, nie jest możliwe przyznanie na jego rzecz płatności ONW. Istotną przesłanką decydującą o przyznaniu płatności jest bowiem rzeczywiste posiadanie (użytkowanie) gruntów rolnych, co oznacza przyznanie ich osobie, która rzeczywiście uprawia grunty, tzn. decyduje, jakie rośliny uprawiać i dokonuje swobodnie odpowiednich zabiegów agrotechnicznych oraz zbiera plony. Sam fakt bycia właścicielem nie jest przesłanką do otrzymania płatności, gdyż może je otrzymać jedynie posiadacz będący faktycznym użytkownikiem gruntów rolnych, faktycznym producentem rolnym. W przedmiocie przyznania płatności ONW nie bada się natomiast legalności podstaw prawnych posiadania, lecz wyłącznie stan faktycznego władania gruntami rolnymi. Natomiast fakt, iż E. B. przekazywał otrzymane dopłaty w całości dzierżawcy gruntów w ocenie organu odwoławczego nie ma żadnego znaczenia w przedmiotowej sprawie. Organ odwoławczy podkreślił również, że informacje na temat zasad przyznawana płatności obszarowych są przekazywane przez pracowników Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, zgodnie z treścią broszury informacyjnej pt. "Dopłaty bezpośrednie dla rolników - jak je uzyskać?", z której wynika, iż z wnioskiem o przyznanie dopłaty występuje ten, kto rzeczywiście użytkuje daną działkę rolną. Natomiast w przypadku wątpliwości związanych z przyznawaniem płatności bezpośrednich i innych instrumentów pomocowych informacji udzielali również przeszkoleni pracownicy Ośrodków Doradztwa Rolniczego oraz Izb Rolniczych, a także inne ośrodki, czy też firmy zajmujące się doradztwem rolniczym. Organ potwierdził, że beneficjent informował w dniach 14 i 15 października 2002 roku Starostwo Powiatowe z Z. oraz KRUS (zarówno Oddział Regionalny w P. jak i też Placówkę Terenową w Z.) o podpisaniu umowy dzierżawy, jednak z akt przedmiotowej sprawy ani też z dokumentów dołączonych do odwołania nie wynika, aby powyższe informacje zostały przekazane pracownikom Biura Powiatowego ARiMR w Z. w 2004 roku i w latach kolejnych. Organ podkreślił, że postępowanie o przyznanie płatności jest postępowaniem wszczynanym i toczącym się w oparciu wniosek zainteresowanego i brak jest podstaw do rozstrzygania sprawy w zakresie wykraczającym poza żądanie wnioskodawcy, jak również jego modyfikowanie na podstawie własnego uznania. Organ wyjaśnił również, że odmówił wcześniej przeprowadzenia dowodu ze spersonalizowanego formularza wniosku o przyznanie płatności na rok 2010, przesłanego skarżącemu przez organ, na okoliczność uporczywego wprowadzania w błąd pomimo wiedzy, że działki objęte wnioskiem są dzierżawione osobie trzeciej, ponieważ w ocenie organu nie miało to wpływu na dowody zgromadzone w omawianej sprawie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, E.B. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając jej: - naruszenie prawa materialnego, poprzez błędną interpretację art. 145 § 1 lub 145 a kpa w odniesieniu do stanu faktycznego poprzez stwierdzenie, że wszystkie informacje udzielane przez pracowników ARiMR są przekazywane w sposób rzetelny, - naruszenie prawa materialnego, w odniesieniu do stanu faktycznego, poprzez stwierdzenie, że z akt przedmiotowej sprawy ani z dokumentów dołączonych do odwołania nie wynika, aby powyższe informacje dotyczące dzierżawy gruntów zgłoszonych we wniosku zostały przekazane pracownikom Biura Powiatowego ARiMR, -naruszenie art. 9 kpa w odniesieniu do stanu faktycznego, poprzez stwierdzenie, że w postępowaniu o przyznanie płatności nie ma podstaw do rozstrzygania sprawy w zakresie wykraczającym poza żądanie wnioskodawcy jak również jego modyfikowania na podstawie własnego (subiektywnego) uznania. W uzasadnieniu skargi E.B. powtórzył, że w Biurze Powiatowym ARiMR w Z. uzyskał informację, że dla składania wniosków o dopłaty bez znaczenia jest kto składa wniosek o dopłaty, właściciel gruntu czy dzierżawca pod warunkiem jednak, że taki wniosek jest składany tylko raz. Ponadto przypomniał, że informował o fakcie dzierżawy gruntów zarówno Starostwo Powiatowe w Z. oraz KRUS, a także Biuro Powiatowe Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Z. Na potwierdzenie tego faktu nie przedkładał jednak żadnych dokumentów, ponieważ nikt tego nie wymagał. Zaznaczył również, że składał wniosek o dopłaty w obecności dzierżawcy gruntów W.T. i w jego obecności pracownik Biura Powiatowego ARiMR pomagał wypełnić wniosek o przyznanie płatności stwierdzając, że dopłaty należą się właścicielowi gruntów rolnych. W tym zakresie skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka W. T. Skarżący wskazał również, że wydanie decyzji było poprzedzone zebraniem materiału dowodowego w sprawie i Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wiedział, że wnioskodawca jest właścicielem gruntów a z uwagi na dolegliwości zdrowotne wydzierżawił posiadane grunty rolne W.T. Skarżący stwierdził również, że organ przed wydaniem decyzji miał obowiązek zbadać wnikliwie stan faktyczny w oparciu o który wydał decyzję o przyznaniu dopłat, czyli także informację udzieloną przez wnioskodawcę odnośnie wydzierżawienia gruntów z powodu jego choroby i złego stanu zdrowia. Jednocześnie podkreślił, że wielokrotnie zgłaszał się do Biura Powiatowego ARIMR w celu przepisania użytkowania gospodarstwa na dzierżawcę, ale za każdym razem był informowany, że nie ma takiej potrzeby. Skarżący zarzucił organowi II Instancji, że odmówił przeprowadzenia dowodu na okoliczność uporczywego wprowadzenia w błąd w zakresie wniosku o przyznanie dopłat, w sytuacji gdy po wydaniu przedmiotowej decyzji organ przesłał kolejny wniosek o przyznanie płatności na rok 2010, elektronicznie wypełniony danymi wnioskodawcy, co w jego opinii jest nakłanianiem do jego złożenia. Zdaniem skarżącego organ w takiej sytuacji stara się przerzucić na wnioskodawcę odpowiedzialność za niewłaściwe udzielenie informacji. Natomiast on sam działał w zaufaniu do organu wierząc, że informacja uzyskana w zakresie złożenia wniosku o dopłaty została udzielona na podstawie obowiązujących przepisów. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadą prawną wymienioną w przepisie art. 145 § 1 kpa. Jest to zarazem jeden z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego, mających na celu kontrolowanie prawidłowości decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym ( zob. m. in. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011, s. 531-534 ). Procedowanie w trybie nadzwyczajnym przez organ administracji jest przy tym wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, wyrażonej w art. 16 § 1 kpa, stąd też zastosowanie wznowienia postępowania winno odbywać się ze szczególnym uwzględnieniem wszelkich ustawowych gwarancji procesowych przynależnych stronie. Zakres postępowania wznowieniowego jest węższy aniżeli postępowania zwyczajnego i ogranicza się do badania podstaw wznowienia wskazanych przez wnioskodawcę czy przez organ w wypadkach wszczęcia postępowania z urzędu. W niniejszej sprawie Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Z. wydał w dniu [...] decyzję przyznającą skarżącemu płatność z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na 2008 r. Powodem przyznania płatności było ustalenie przez organ, że wniosek spełniał przesłanki wskazane w art. 20 ust.2, pkt. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 ) oraz § 2, §3 ust. 1, 2, 3, §5 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 11 kwietnia 2007r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 (Dz. U. Nr 68, poz. 448 ze zm.) zgodnie z którymi płatności przyznawane są m. in. osobie fizycznej, która zobowiąże się do przestrzegania określonych wymagań, posiadającej grunty o określonej powierzchni i prowadzącej działalności rolniczą zgodną z minimalnymi wymaganiami utrzymywania gruntów w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska, a warunkiem otrzymania płatności jest posiadanie przez danego producenta działek o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha. Zgodnie z utrwalonym poglądem orzecznictwa sądowego chodzi przy tym o faktyczne władztwo i użytkowanie rolnicze danego gospodarstwa rolnego przez wnioskodawcę, niezależnie od posiadania przez niego ( lub nie ) określonego tytułu prawnego do danego gruntu w rozumieniu przepisów prawa rzeczowego ( zob. m. in. wyrok NSA z 4 czerwca 2009 r., sygn. akt II GSK 1012/08, lex nr 563485; wyrok WSA w Łodzi z 17 kwietnia 2009 r., sygn. akt II SA/Łd 172/09, lex nr 550508; wyrok WSA w Opolu z 25 lutego 2009 r., sygn. akt I SA/Op 387/08, Iexnr531101 ). Po wydaniu powyższej decyzji organ I instancji wznowił z urzędu postanowieniem z dnia [...] na podstawie art. 149 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt. 5, art. 147 i art. 150 kpa postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu tego postanowienia organ powołał się na podstawę wznowieniową określoną w art. 145 § 1 pkt 5 kpa, wskazując, że Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Z., wydając decyzję nie posiadał wiedzy o wydzierżawieniu przez wnioskodawcę gruntów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego. Następnie, postanowieniem z dnia [...] powołał jako dowody w postępowaniu wznowieniowym: umowę z dnia 14 października 2002 r. o wydzierżawieniu gruntów na okres 10 lat, oświadczenia stron umowy potwierdzające jej faktyczną realizację oraz pismo strony z dnia 17 lutego 2010 r. potwierdzające pobieranie renty rolniczej i nieprowadzenie osobistej działalności gospodarczej na spornych gruntach od 2002 r. W ocenie organu powyższe dokumenty mają dowodzić, iż wnioskodawca w momencie wydawania decyzji nie był użytkownikiem spornego gospodarstwa, ani nie prowadził w nim działalności rolniczej. Zgodnie z treścią powołanego wyżej przepisu art. 145 § 1 pkt 5 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Z powyższej regulacji wynika więc, że o zaistnieniu omawianej podstawy wznowienia można mówić wówczas, gdy łącznie zostaną spełnione następujące przesłanki: a) wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, b) są one istotne dla sprawy, tzn. mogą mieć wpływ na jej odmienne rozstrzygnięcie, c) nie były znane organowi, który wydał decyzję, d) istniały w dniu wydania decyzji (zob. B. Gruszczyński w: S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Ordynacja podatkowa, Komentarz, Warszawa 2007, s. 733). Z akt administracyjnych sprawy wynika, że organy obu instancji zasadnie uznały, iż fakt oddania w dzierżawę spornych gruntów osobie trzeciej na mocy umowy z dnia 14 października 2002 r. w zamian za świadczenie z KRUS oraz oświadczenie strony o faktycznym nieużytkowaniu rolniczym gruntów od 2002 r. mogą być uznane ( odpowiednio ) za okoliczność i dowód istotny dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy (jako warunkujące bezpośrednio kwestię spełniania przesłanki do otrzymania wnioskowanych płatności). Podkreślić jednak należy, że oświadczenie strony pochodzi z grudnia 2008 r., zatem nie istniało w dniu wydania decyzji o przyznaniu płatności, podobnie jak i pozostałe (poza umową dzierżawy) powołane przez organ dowody. Jednocześnie w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji organów obu instancji nie wyjaśniono, że powyższa okoliczność dotycząca wydzierżawienia gruntów, a co za tym idzie faktycznego użytkowania spornych gruntów była nieznana organowi I instancji w dacie wydawania przez niego zakwestionowanej decyzji, pomimo że strona w odwołaniu podnosiła, iż przed złożeniem wniosku poinformowała pracownika Biura Powiatowego Agencji o tym, że przekazała grunty rolne w dzierżawę, uzyskując informację, że pomimo tego może ubiegać się o płatności. Tej kwestii organ odwoławczy nie wyjaśnił w decyzji, pomimo jej istotnego znaczenia dla istnienia przesłanki wznowienia. Postępowanie w przedmiocie uzyskania płatności rolnych jest wszczynane na wniosek producenta rolnego. Wszystkie złożone wnioski podlegają szczegółowej kontroli - dane w nich zawarte dotyczące zadeklarowanych działek ewidencyjnych i działek rolnych mogą być m. in. porównywane z bazami danych, w tym m. in. z bazą ewidencji gruntów i budynków. W przypadku niezgodności we wniosku strona jest wzywana o ich wyjaśnienie lub dokonanie odpowiedniej korekty wniosku. O okoliczności tej strona zawiadomiła skutecznie Starostwo Powiatowe i Urząd Gminy, co jest okolicznością bezsporną w sprawie. Strona miała też konsultować zasadność składania wniosku o dopłaty z pracownikami organu I instancji, czego wielokrotnym świadkiem był dzierżawca gruntów – T. W. Również ten zarzut nie został rozpoznany przez Dyrektora ARiMR mimo tego, iż dotyczy okoliczności mającej zasadnicze znaczenie dla oceny zaistnienia przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Podnosząc ten zarzut skarżący wskazywał, że organy Agencji rozpoznając jego wniosek o przedmiotowe płatności miały wiedzę o tym, że wnioskodawca wydzierżawił swoje gospodarstwo. Posiadanie takiej wiedzy, przed wydaniem decyzji przyznającej płatności w kolejnych latach, pozbawia natomiast tę okoliczność cechy nowości i braku wiedzy organu o tej okoliczności. Organ II instancji nie zawarł w uzasadnieniu swojej decyzji jakichkolwiek wyjaśnień dotyczących tego, dlaczego pomimo tezy strony odwołującej się o fakcie informowania określonych organów (w tym pracowników organu I instancji) o istnieniu i faktycznym wykonywaniu umowy dzierżawy, sam fakt zawarcia tej umowy miał być okolicznością nieznaną organowi I instancji w dacie podejmowania decyzji o przyznaniu płatności. Skoro w odwołaniu strona powoływała się na błędne informacje uzyskiwane od konkretnych pracowników organu (w skardze wskazano na osobę R.K.) to rzeczą organu odwoławczego było dokonanie odpowiednich ustaleń faktycznych na okoliczność współpracy skarżącego z organami Agencji, poprzez przesłuchanie samego skarżącego, wskazanych przez niego pracowników organu oraz T. W., który miał być wielokrotnym świadkiem rozmów prowadzonych w kwestii ubiegania się o dopłaty. Brak wyjaśnień organu odwoławczego w tym zakresie uniemożliwia praktycznie sądową kontrolę zasadności stwierdzenia w niniejszej sprawie istnienia przesłanki wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Nie wiadomo bowiem w istocie, czy organ miał faktyczne podstawy do skorzystania z tego nadzwyczajnego trybu postępowania administracyjnego i w konsekwencji stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa. Powyższe zaniechania procesowe organu oznaczały naruszenie art. 7 (zasady wyjaśniania stanu faktycznego sprawy), art. 8 (zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa) oraz art. 107 § 3 kpa. Jak już wskazano powyżej, zastosowanie nadzwyczajnego trybu wznowienia postępowania winno odbywać się ze szczególnym uwzględnieniem wszelkich ustawowych gwarancji procesowych przynależnych stronie. Obowiązek ten dotyczy m. in. wszechstronnego wyjaśniania przyczyn wznowienia, które może prowadzić ostatecznie do negatywnych dla strony skutków materialnoprawnych. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ zobowiązany będzie uwzględnić powyższe wskazania i przeprowadzić postępowanie wyjaśniające co do twierdzeń strony o poinformowaniu pracownika Biura Powiatowego o wydzierżawieniu gruntów, przeprowadzając w tym zakresie przynajmniej dowód z przesłuchania strony oraz określonych świadków (w tym wskazanych przez stronę pracowników organu I instancji). Biorąc pod uwagę wskazane wyższej okoliczności Sąd uznał, iż decyzja Dyrektora ARiMR została wydana z naruszeniem przepisów postępowania (art. 7, 8, 107 § 3 kpa w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 kpa) mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł o uchyleniu skarżonej decyzji. O wykonalności decyzji Sąd postanowił zaś w oparciu o art. 152 cytowanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło