III SA/Po 266/16

Dnia 10 sierpnia 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych-Olszanowska Sędziowie WSA Małgorzata Górecka WSA Mirella Ławniczak (spr.) Protokolant: Sekr. sąd. Sławomir Rajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2016 roku przy udziale sprawy ze skargi B. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji dotyczącej nałożenia solidarnie obowiązku zapłaty kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem, szacowaniem i zniszczeniem pojazdu oddala skargę Sygn. akt III SA/Po 266 /16 U Z A S A D N I E N I E W dniu [...] lipca 2014 roku Sąd Rejonowy I Wydział Cywilny w L. wydał postanowienie o orzeczeniu przepadku na rzecz Miasta L. samochodu osobowego marki Nissan Primera, o nr rejestr. [...] należącym do B. W.. Podstawą wydania tegoż postanowienia był wniosek Prezydenta Miasta L. o orzeczeniu przepadku samochodu. W toku postępowania poprzedzającego wniosek ustalono, iż w dniu 1 lutego 2014 roku kierujący w/w pojazdem F. P. został zatrzymany przez funkcjonariuszy policji, bowiem nie posiadał dowodu rejestracyjnego. Pojazd został odholowany na parking prowadzony przez spółkę L. . Nie został odebrany przez okres 3 miesięcy, pomimo poinformowania właściciela pojazdu i kierującego o tym, że pojazd został usunięty z drogi. Wobec powyższego Prezydent Miasta L., na podstawie art.130a ust.4 w związku z ust.2 pkt 1 lit b ustawy Prawo o ruchu drogowym skierował do sądu wniosek o przepadek auta. Jeszcze przed wydaniem postanowienia przez Sąd, Komenda Miejska Policji w L. skierowała do B. W. powiadomienie o zdarzeniu z dnia 1 lutego 2014 roku i dyspozycji usunięcia pojazdu. W dniu 7 października 2014 roku Prezydent Miasta L. zawiadomił B. W. o wszczęciu postępowania w sprawie zobowiązania do zapłaty na rzecz Miasta L. kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem, oszacowaniem i sprzedażą pojazdu. W piśmie poinformowano stronę o treści art.10 §1 Kpa, 73 §1 i 41 Kpa. W dniu 8 czerwca 2015 roku Prezydent Miasta L. wydał decyzję o nr [...], w której orzekł o nałożeniu na B. W. i F. P. obowiązku solidarnej zapłaty kwoty [...]zł tytułem kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem, szacowaniem i zniszczeniem pojazdu marki Nissan Primera. W dniu 11 grudnia 2015 roku skierowano do B. W. upomnienie o nr [...] o zwrot należności głównej wraz z odsetkami od kwoty określonej decyzją z dnia 8 czerwca 2015 roku. W dniu 31 grudnia 2015 roku B. W. skierował do Prezydenta Miasta L. pismo, w którym poinformował, że przedmiotowe auto zostało sprzedane 9 grudnia 2013 roku i załączył kserokopię umowy sprzedaży pomiędzy nim, a nabywcą o nieczytelnym imieniu i nazwisku. Organ w dniu 18 stycznia 2016 roku udzielił skarżącemu odpowiedzi na powyższe pismo. W dniu 28 stycznia 2016 roku B. W. złożył odwołanie od decyzji z dnia 8 czerwca 2015 roku wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia. We wniosku wskazał, że nie otrzymał zawiadomienia o awizo przesyłki zawierającej decyzję, nie był też prawidłowo zawiadomiony o prowadzonym postępowaniu, a obecny adres to P. ul. [...], pod którym zamieszkuje od końca lutego 2015 roku. Do wniosku załączył m.in. oświadczenie B. S.-W. i oryginał umowy sprzedaży pojazdu. Postanowieniem z dnia 7 marca 2016 roku o nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło przywrócenia terminu do złożenia odwołania. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że strona uchybiła terminowi do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, który jest terminem już nieprzywracalnym. Mianowicie w dniu 30 grudnia 2015 roku B. W. doręczone zostało upomnienie, w którym wezwano go do zapłaty kwoty określonej decyzją z dnia 8 czerwca 2015 roku. W tym więc dniu skarżący uzyskał informację o wydaniu decyzji, zatem wniosek o przywrócenie terminu winien być złożony najpóźniej do 7 stycznia 2016 roku, a został złożony dopiero 28 stycznia 2016 roku. Wobec przekroczenia tego terminu, organ nie poddawał ocenie przesłanek uprawdopodabniających brak winy w zachowaniu terminu. Skarżący skorzystał z prawa wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. W skardze wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i jednocześnie zarzucił organowi, że błędnie przyjął termin, od którego powinien być liczony czas do złożenia wniosku. W ocenie skarżącego był to moment uzyskania informacji o wydaniu decyzji. To zaniedbanie organu dokonującego doręczenia pozbawiło go praw do obrony, w tym wniesienia odwołania. Zarzucił także organowi naruszenie zasad postępowania tj. art. 7, 10 i 8 K.p.a. Podkreślił, że od 9 grudnia 2013 roku nie jest właścicielem auta i okoliczność tę wykazał stosowym dokumentem. Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z § 3 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 roku, poz. 718 .) - przywoływanej dalej w tekście jako p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do merytorycznego rozpoznania. Kontroli Sądu zostało poddane postanowienie organu odwoławczego w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia 8 czerwca 2015 roku w przedmiocie obciążenia solidarnie B. W. i F. P. opłatą z tytułu kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem, szacowaniem i zniszczeniem pojazdu marki Nissan Primera. Na wstępie należy podnieść, że w ocenie Sądu wskazana decyzja Prezydenta Miasta L. została skutecznie doręczona skarżącemu w trybie zastępczym, zgodnie z wymogami art. 44 K.p.a., co zostało szczegółowo omówione w uzasadnieniu kwestionowanego skargą postanowienia. Ponadto postanowieniem ostatecznym z dnia [...] marca 2016 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło uchybienie do wniesienia odwołania przesądzając jednocześnie, że zaistniały przesłanki do wniesienia wniosku o przywrócenie uchybionego termin. W orzecznictwie sądowo-administracyjnym ugruntowany jest pogląd, że procesowa instytucja doręczenia zastępczego polega nie tyle na domniemaniu, ile oparta jest na konstrukcji fikcji prawnej poprzez uznanie, że nastąpiło doręczenie pisma, które de facto nie miało miejsca. Warunkiem jednak przyjęcia przez organ takiej fikcji prawnej, tj. uznania, iż nastąpiło doręczenie zastępcze, jest dysponowanie przez ten organ niebudzącym wątpliwości dowodem potwierdzającym, że przesłanki określone w art. 44 K.p.a. zostały spełnione. Takim dowodem dla organu nie jest wykazanie przez stronę, że nie otrzymała awiza, ale zwrotne potwierdzenie odbioru zawierające pełną informację, że adresat został zawiadomiony zarówno o pozostawieniu pisma, jak i o miejscu oraz terminie z datą i podpisem doręczyciela (vide: wyrok NSA z 31.05.2012 r. sygn. akt I OSK 2105/11 – LEX nr 1403125). Znajdujące się w aktach sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...] czerwca 2015 roku zawiera wszelkie elementy wymienione w art. 44 K.p.a., w tym adnotacje doręczyciela o pozostawieniu pisma dwukrotnie w placówce pocztowej przez wskazany okres, w sumie 14 dni licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w skrzynce oddawczej adresata. Organ był zatem uprawniony do przyjęcia, iż doręczenie decyzji nie było wadliwe, zaś podjęta próba obalenia domniemania tego doręczenia nie odniosła skutku. Po tym ustaleniu należy przyjąć do oceny prawidłowość kwestionowanego skargą postanowienia. Przewidziana przepisem art. 58 K.p.a. instytucja przywrócenia terminu stwarza możliwość skutecznego dokonania czynności procesowej przez stronę w sytuacji, gdy upłynął już termin do jej podjęcia. W świetle art. 58 K.p.a. przesłanki przywrócenia przez organ terminu są następujące: a) uprawdopodobnienie przez wnoszącego prośbę (zainteresowanego), że chybienie nastąpiło bez jego winy. Wnoszący podanie (zainteresowany) musi zatem uprawdopodobnić istnienie okoliczności, które spowodowały niemożność dokonania czynności w przewidzianym terminie, b) wniesienie prośby o przywrócenie terminu, c) jednocześnie z wniesieniem prośby należy dokonać czynności, dla której przewidziany był uchybiony termin, d) wniesienie prośby o przywrócenie terminu i dokonanie czynności, dla której przewidziany był uchybiony termin, w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia, przy czym ten 7-dniowy termin jest nieprzywracalny (art. 58 § 3 K.p.a.). Tak więc warunkiem przywrócenia terminu, zgodnie z art. 58 § 1 K.p.a., jest uprawdopodobnienie, że jego uchybienie nastąpiło bez winy wnoszącego pismo. Jednocześnie skuteczność tego wniosku uzależniona jest od jego wniesienia w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia oraz dopełnienia uchybionej czynności (§ 2 tego przepisu). Przesłanka dochowania terminu jest pierwotna w stosunku do pozostałych podstaw. Jej niedochowanie zawsze skutkuje nieuwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu. Ten 7-dniowy termin jest bowiem nieprzywracalny (art. 58 § 3 K.p.a.). Jak już powyżej wskazano, stosownie do treści art. 58 § 2 K.p.a. wniosek (prośbę) o przywrócenie terminu należy złożyć w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia. Datą, od której należy liczyć ten termin, jest data uzyskania przez osobę zainteresowaną wiadomości o zdarzeniu . Zdarzeniem tym było wydanie decyzji przez Prezydenta Miasta L. z dnia 8 czerwca 2015 roku, która doręczona została adresatowi w trybie zastępczym w dniu 1 lipca 2015 roku pod adresem P. os. [...] [...]. Upomnienie związane z wykonaniem tej decyzji z dnia 11 grudnia 2015 roku odebrane zostało również pod adresem P., os. [...] [...] przez matkę zobowiązanego w dniu 30 grudnia 2015 roku . Nie ulega wątpliwości, że w tym momencie skarżący miał świadomość, że wydano decyzję, od której odwołanie składał. Decyzja ta wyraźnie jest wymieniona w poz.1 tabeli określającej rodzaj należności pieniężnej. Nie sposób uznać pisma z dnia 31 grudnia 2015 roku za wniosek o przywrócenie terminu, bowiem wówczas skarżący w ogóle nie podnosił kwestii adresu, terminu ani skutków doręczenia, a jedynie kwestionował zasadność upomnienia. Nie sposób też uznać za prawdziwe twierdzeń skarżącego o tym, że o sprawie dowiedział się dopiero z pisma Prezydenta L. z dnia 18 stycznia 2015 roku, bo przecież pismo to było odpowiedzią na jego informację z dnia 31 grudnia 2015 roku i było w istocie polemiką z nią, a zwłaszcza z wiarygodnością przedłożonej umowy. Informacja zaś zawierała wyraźnie odesłanie do treści upomnienia, skarżący nie może więc dowodzić, że nie zrozumiał jego treści i nieznany mu był fakt wydania decyzji. A skoro tak, to uprawnionym jest stanowisko organów, że termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu upłynął w dniu 7 stycznia 2016 roku i winien być liczony od daty otrzymania upomnienia, czyli od 30 grudnia 2015 roku, nie zaś jak twierdzi pełnomocnik wnioskodawcy od daty otrzymania pisma z dnia 18 stycznia 2016 roku. W świetle powyższego, wniosek skarżącego o przywrócenie terminu złożony dopiero 28 stycznia 2016 roku nie mógł zostać uwzględniony przez organ, gdyż strona przekroczyła siedmiodniowy termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. W tej sytuacji organ nie mógł wydać innego rozstrzygnięcia, niż tylko odmówić przywrócenia terminu do złożenia odwołania. W konsekwencji sąd nie dopatrzył się również w działaniu organu naruszeń postępowania wskazanych w skardze, a polegających m.in. na pozbawieniu strony udziału w postępowaniu poprzez nieskuteczne doręczenie decyzji. Wobec powyższego, na podstawie art., 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd skargę oddalił.