III SA/Po 267/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Beata Sokołowska (spr.) Sędzia WSA Mirella Ławniczak As. sąd. Szymon Widłak Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2007 r. przy udziale sprawy ze skargi B. S. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie obciążenia kosztami postępowania celnego I uchyla zaskarżone postanowienie, II zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania, III stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. /-/Sz. Widłak /-/B. Sokołowska /-/M. Ławniczak Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego działając na podstawie art. 265 § 2, art. 267 § 1 pkt. 4 i art. 269 Ordynacji podatkowej oraz art. 71 § 4 w związku z art. 262 Kodeksu celnego, postanowił obciążyć kosztami postępowania celnego prowadzonego w związku z weryfikacją zgłoszenia celnego, z dnia [...] SAD [...] Przedsiębiorstwo A B. S. w wysokości [...] za wykonaną przez Centrum Badań i Ekspertyz Towaroznawczych Akademii Ekonomicznej wycenę dotyczącą określenia wartości importowanej bielizny damskiej. W uzasadnieniu postanowienia organ celny I instancji wyjaśnił, iż do odprawy celnej towaru zgłoszono według dokumentu SAD nr [...] bieliznę damską. W związku z koniecznością ustalenia jej wartości na rynku polskim pobrano próbki przedmiotowego towaru i przekazano do ekspertyzy do Centrum Badań i Ekspertyz Towaroznawczych Akademii Ekonomicznej. Wydana wycena skutkowała powstaniem kosztów w podanej wyżej wysokości. Naczelnik Urzędu Celnego wyjaśnił też, iż koszty związane z poddaniem weryfikacji zgłoszenia celnego są kosztami, które wynikły z winy strony, ponieważ zgłosiła towar o zaniżonej wartości celnej i w związku z tym powinna ponieść koszty za dokonanie przedmiotowej ekspertyzy. Zdaniem organu strona przyczyniła się do powstania kosztów zgłaszając do odprawy celnej towar o zaniżonej wartości celnej. Przedłożona do zgłoszenia faktura była bowiem niewiarygodna w części ceny transakcyjnej, co potwierdził dowód w postaci wyceny i w związku z tym jej koszt obciąża importera. W zażaleniu na powyższe postanowienie B. S. zarzucił, iż sporne zgłoszenie celne nie zostało dokonane nieprawidłowo. Z tego względu nie przyczynił się on do powstania przedmiotowych kosztów, albowiem faktura dołączona do zgłoszenia celnego odzwierciedlała prawdziwą wartość celną towaru. B. S. zakwestionował też wartość dowodową ekspertyzy Centrum Badań i Ekspertyz Towaroznawczych AE. Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Celnej uchylił zaskarżone postanowienie w zakresie podstawy prawnej (wskazując zamiast przepisu art. 267 § 1 pkt. 4 Ordynacji podatkowej art. 267 § 1 pkt. 5 lit. c Ordynacji podatkowej) i utrzymał je w pozostałej części w mocy. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wyjaśnił, iż koszty związane z uzyskaniem ekspertyzy są kosztami, które wynikły z winy strony i jako takie winny zostać przez nią uiszczone. Zdaniem organu II instancji strona przyczyniła się bowiem do ich powstania zgłaszając do odprawy celnej towar o zaniżonej wartości celnej. Do zgłoszenia przedłożona została faktura, która była niewiarygodna w części dotyczącej wartości transakcyjnej i okoliczność ta zobowiązywała organ celny do przeprowadzenia takiego postępowania wyjaśniającego, które pozwoliłoby na ustalenie rzeczywistego stanu rzeczy. Przeprowadzony dowód w postaci wyceny potwierdził zaniżenie ceny transakcyjnej, a na jej podstawie Naczelnik Urzędu Celnego decyzją nr [...] z dnia [...] uznał przedmiotowe zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej wartości celnej bielizny damskiej oraz kwoty długu celnego. W związku z tym Dyrektor Izby Celnej podkreślił, że koszty wynikłe ze złożenia dokumentów o treści, której wiarygodność została słusznie zakwestionowana obciążają B. S. Odnosząc się do dokonanej zmiany podstawy prawnej organ odwoławczy wskazał, iż pomimo błędnego podania w sentencji orzeczenia organu I instancji art. 267 § 1 pkt. 4 Ordynacji podatkowej w jego uzasadnieniu wskazano prawidłowo podstawę obciążenia strony kosztami wynikającymi z jej winy (ze względu na zgłoszenie przez nią towaru o zaniżonej wartości celnej), co odpowiadało w istocie zastosowaniu art. 267 § 1 pkt. 5 lit. c tej ustawy. W skardze na powyższe postanowienie B. S. wniósł o uchylenie orzeczenia organu II instancji. Zarzucił organowi naruszenie art. 71 § 4 Kodeksu celnego oraz art. 267 § 1 pkt. 5 lit. c, art. 187 § 1 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 Kodeksu celnego. Jego zdaniem sporna ekspertyza została przeprowadzona wadliwie, wobec czego nie było faktycznych podstaw do stwierdzenia, że zgłoszenie celne dotyczące bielizny damskiej zostało dokonane nieprawidłowo. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wskazał w szczególności na treść art. 71 § 4 Kodeksu celnego, z którego wynika, że jeżeli w wyniku wykonanych analiz i badań stwierdzono, że towar został zgłoszony nieprawidłowo, koszty związane z przeprowadzeniem badań i analiz ponosi zgłaszający. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Dokonana przez Sąd kontrola legalności zaskarżonego postanowienia prowadzi do wniosku, że skarga jest zasadna. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest obciążenie skarżącego kosztami postępowania tj. kosztami ekspertyzy wykonanej przez Centrum Badań i Ekspertyz Towaroznawczych Akademii Ekonomicznej, której wyniki stanowiły podstawę do przeprowadzenia kalkulacji ustalenia wartości sprowadzonego do Polski towaru metodą zastępczą określoną w art. 29 Kodeksu celnego. Zgodnie z art. 40 § 1 i 2 Kodeksu celnego po przedstawieniu towarów, a przed nadaniem tym towarom właściwego przeznaczenia celnego, mogą one, za zgodą organu celnego zostać zbadane, a ryzyko i koszty tego badania nie obciążają organów celnych. Po przyjęciu zgłoszenia celnego organ celny może przystąpić do jego weryfikacji, polegającej w szczególności na kontroli samego zgłoszenia i dołączonych do niego dokumentów, bądź też na rewizji celnej towarów z możliwością pobrania próbek w celu przeprowadzenia ich dalszej analizy lub dokładniejszej kontroli (art. 70 pkt. 1 i 2 ustawy). Art. 71 § 4 Kodeksu celnego stanowi zaś, że jeżeli w wyniku wykonanych analiz i badań stwierdzono, ze towar został zgłoszony nieprawidłowo, koszty związane z przeprowadzeniem badań i analiz ponosi zgłaszający. Istotnym jest więc ustalenie, czy towar stanowiący przedmiot zgłoszenia celnego został faktycznie nieprawidłowo zgłoszony. W ocenie Sądu przeprowadzona przez Centrum Badań i Ekspertyz Towaroznawczych Akademii Ekonomicznej ekspertyza - wycena bielizny damskiej nie pozwoliła na prawidłowe ustalenie wartości celnej spornego towaru sprowadzonego przez skarżącego. W związku z tym nie można zgodzić się z twierdzeniem organów celnych, iż wartość celna przedstawionego do odprawy towaru została zaniżona, co w konsekwencji spowodować miało nieprawidłowość zgłoszenia. Aby móc obciążyć stronę kosztami postępowania, w tym wypadku kosztami ekspertyzy należałoby z całą pewnością stwierdzić, iż ta ekspertyza (wycena) jest miarodajna i jej wyniki pozwalają na uznanie zgłoszenia celnego za nieprawidłowe. W niniejszej sprawie tak jednak nie jest, albowiem Sąd doszedł do przekonania, iż organy celne nie ustaliły w sposób jednoznaczny, że strona dokonała w dniu [...] nieprawidłowego zgłoszenia celnego zaniżając cenę transakcyjną towaru w stosunku do jego rzeczywistej wartości. Konsekwencją dokonanych ustaleń było uchylenie, przez Sąd orzekający w tym samym składzie, wyrokiem z dnia [...] decyzji Dyrektora Izby Celnej nr [...] z dnia [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego z tytułu importu przedmiotowej bielizny damskiej (sygn. akt III SA/Po 266/05). Mając na uwadze całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz treść powołanego wyżej art. 71 § 4 Kodeksu celnego należało uznać, iż przesłanka zawarta w niniejszym przepisie nie została spełniona. W ocenie Sądu przeprowadzona na zlecenie organów celnych ekspertyza nie pozwoliła na stwierdzenie w sposób niebudzący wątpliwości, że towar został zgłoszony nieprawidłowo. W związku z tym obciążenie skarżącego kosztami postępowania okazało się przedwczesne. Organ celny rozpoznając ponownie sprawę musi wziąć pod uwagę, czy uzupełniony materiał dowodowy - zebrany bez naruszenia przepisów i zasad postępowania zgodnie z wytycznymi zawartymi w uzasadnieniu wyroku w sprawie o sygn. akt III SA/Po 266/05 - pozwoli na przyjęcie, że w dniu [...] B. S. rzeczywiście nieprawidłowo zgłosił bieliznę damską zaniżając jej wartość celną. Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd - na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit c, art. 200 oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - orzekł jak w sentencji wyroku. /-/Sz. Widłak /-/B. Sokołowska /-/M. Ławniczak