III SA/Po 268/10

Dnia 2 czerwca 2010 roku Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2010 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku M.B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności spadkobiercy za zobowiązanie podatkowe oraz określenia wysokości podatku rolnego i podatku od nieruchomości postanawia zwolnić wnioskodawcę od kosztów sądowych /-/ Robert Talaga Dnia 23 marca 2010 roku M. B. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...], Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta L. z dnia [...], nr [...] w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności spadkobiercy M. B. za zobowiązania podatkowe spadkodawcy w podatku od nieruchomości i w podatku rolnym. Wraz ze skarga został wniesiony wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. We wniosku skarżący wskazał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, które utrzymuje z renty rodzinnej po zmarłym ojcu (zajętej częściowo przez komornika do wysokości 250 zł) oraz z pomocy uzyskiwanej od rodziny w niezbędnym do utrzymania zakresie. Wnioskodawca zaznaczył również, ze posiada kamienicę o powierzchni 1500 m² oraz działkę o powierzchni 3000m², które wchodzą w skład masy spadkowej, zajętej przez komornika. Wnioskodawca oświadczył, że nie posiada żadnych zasobów pieniężnych (oszczędności, papierów wartościowych i.t.p.), ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3000 euro. Aby wyjaśnić rzeczywistą sytuację wnioskodawcy został on wezwany do udokumentowania wysokości renty rodzinnej przed zajęciem przez komornika, wyjaśnienia jakie zobowiązania egzekwuje komornik i w jakiej wysokości, udokumentowania pomocy uzyskiwanej od rodziny ze wskazaniem dokładnie od kogo i w jakiej wysokości, przesłania spisu posiadanych nieruchomości z wyszczególnieniem rodzaju działek, powierzchni, miejscowości w której się znajdują, sposobu ich zagospodarowania oraz uzyskiwanych z tego tytułu dochodów, wyjaśnienia czy wnioskodawca pobiera dopłaty bezpośrednie z ARIMR do posiadanych nieruchomości, a jeżeli tak to w jakiej wysokości, wyjaśnienia czy wnioskodawca nabył spadek i ewentualnie, co wchodzi w jego skład, przedłożenia kserokopii rocznego zeznania podatkowego wnioskodawcy za 2009 rok. W ramach uzupełnienia wniosku M. B. poinformował, że kwota renty rodzinnej wynosi 250 zł, a komornik zajmuje około 88 zł. Jednocześnie wyjaśnił, że nie posiada decyzji ZUS o przyznaniu renty rodzinnej, ale wystąpił o jej odpis, który zobowiązał się przesłać do Sądu niezwłocznie po jego uzyskaniu. Z kserokopii zeznania podatkowego PIT-37 wnioskodawcy oraz z informacji organu rentowego wynika, że podstawę obliczenia podatku w 2009 roku stanowiła kwota 4078,00 zł. Wnioskodawca poinformował ponadto, że otrzymuje bezpośrednio od brata M. B. w zależności od potrzeb w danym miesiącu pomoc w kwocie 500 zł. Wyjaśnił również, że przyjął spadek po zmarłym ojcu z dobrodziejstwem inwentarza jako osoba małoletnia. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w L. prowadzi egzekucję przeciwko niemu za długi przejęte w spadku po ojcu. W załączeniu przesłał uzupełniony inwentarz, w którym ZUS zgłosił wierzytelności w kwocie 325.609,91 zł, wpisane do ksiąg wieczystych nieruchomości należących do spadku. Wnioskodawca poinformował również, że nieruchomości wchodzące w skład spadku zostały zajęte przez komornika, podobnie jak czynsz uzyskiwany z tytułu ich najmu. Oświadczył również, że nie pobiera obecnie żadnych dopłat bezpośrednich z ARiMR . W ramach uzupełnienia wniosku zostały również przesłane dokumenty wyjaśniające rzeczywistą sytuację wnioskodawcy. Odpis księgi wieczystej KW [...] Lp. Dz. Nr [...] z dnia [...] potwierdza nabycie przez A. B. (ojca M. B.) domu z około 1905-1910 roku, na której to własności ustanowiono hipoteki przymusowe na łączną kwotę 429.901,12 zł. Odpis zwykły księgi wieczystej [...] świadczy o tym, że na nieruchomości gruntowej o obszarze 0,6046 ha ustanowione zostały hipoteki na łączną kwotę 340.257,17 zł. Odpis zwykły księgi wieczystej [...] świadczy o tym, że na zabudowanej nieruchomości gruntowej o powierzchni 0,0451 ha ustanowione zostały hipoteki na łączną kwotę 303.910,11 zł. Protokół uzupełniający Komornika Sądu Rejonowego przy Sądzie Rejonowym w L. w sprawie zabezpieczenia wierzyciela M. B. przeciwko dłużnikowi A. B. z dnia 23 lutego 2009 roku stanowi, że czysta masa spadkowa wynosi 2.289.010,42 zł w tym stan bierny wynosi 2.873.454,42 zł, a stan czynny wynosi 584.444,00 zł. Zaświadczenie ZUS – Oddział w O. W. z dnia [...] potwierdza zadłużenie zmarłego A. B. na kwotę 337.287, 76 zł. Kserokopie pism o zajęciu wierzytelności, zajęciu z rachunku bankowego oraz zawiadomieniu o wszczęciu postępowania egzekucyjnego i wezwaniu do dobrowolnego wykonania zobowiązań dotyczą kwoty 58.258,38 zł. Kserokopie przesłanych zawiadomień o wszczęciu egzekucji z nieruchomości dotyczą łącznej kwoty 6.557.626,80 zł. Zgodnie z przepisami art. 245 §1 i §3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przepis art. 246 §1 pkt. 2 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja przyznania prawa pomocy posiada wyjątkowy charakter i jest stosowana jedynie w sytuacjach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, z których wynika, iż wnioskodawca nie posiada wystarczających możliwości finansowych pokrycia kosztów sądowych związanych z jego udziałem w sprawie. Za każdym razem na stronie ciąży jednak obowiązek wykazania, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od generalnej zasady ponoszenia kosztów sądowych. W rozpoznawanej sprawie wysokość zobowiązań ciążących na wnioskodawcy przekroczyła 6,5 mln zł. Wartości czystej masy spadkowej po zmarłym ojcu wnioskodawcy wynosi natomiast 2,2 mln zł, przy czym majątek został zajęty przez komornika. Wnioskodawca nie posiada zasobów pieniężnych oraz przedmiotów o wartości przekraczającej 3000 euro. Utrzymuje się natomiast z renty rodzinnej oraz nieregularnej pomocy uzyskiwanej od brata. W tej sytuacji należy uznać, że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego, co powoduje, że zasadny jest jego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w związku z art. 245 § 1 oraz § 3, a także art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji postanowienia. /-/ Robert Talaga