III SA/Po 269/14

Dnia 3 kwietnia 2014roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Walentyna Długaszewska po rozpoznaniu w dniu 3 kwietnia 2014 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Syndyka masy upadłości "R." na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za miesiąc czerwiec 2010 roku postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Skarżąca X., prowadząca działalność gospodarczą pod firmą "R." z siedzibą w C., wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując, że w roku 2008 została ogłoszona upadłość jej firmy. W roku 2009 udało jej się zawrzeć układ z wierzycielami, który był realizowany do sierpnia 2011 r. Od tego czasu toczył się spór, czy zarządca przymusowy zrealizował układ. Skarżąca wskazała, że jej sytuacja prawna uniemożliwiała jej działanie, w tym wniesienie opłat sądowych w szesnastu sprawach. W toku postępowania w sprawie prawa pomocy ustalono, że X. prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i pobiera świadczenie rentowe z KRUS w wysokości [...] zł. Ponadto posiada dom mieszkalny o powierzchni [...] m², dwa mieszkania (o powierzchni ... m²) oraz cztery inne nieruchomości (trzy stacje benzynowe, a także działkę gruntową o pow. .. m²). Firma prowadzona przez skarżącą wykazuje przychody, które kształtowały się następująco: w 2011 roku [...] zł (strata ... zł), natomiast w 2012 roku [...] zł (strata ... zł). Jednocześnie firma uzyskała następujące przychody w poszczególnych miesiącach poprzedzających złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy: [...] W dniu [...] czerwca 2013 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy. Pismem procesowym z dnia [...] czerwca 2013 r. skarżąca, zastępowana przez pełnomocnika – radcę prawnego, złożyła sprzeciw od powyższego orzeczenia referendarza sądowego. Ze znajdującego się w aktach sprawy postanowienia Sądu Rejonowego P. z dnia [...] marca 2013 r. (sygn. akt ...) wynika, że uchylono układ przyjęty w postępowaniu upadłościowym w dniu 2 marca 2009 r., ogłoszono upadłość firmy skarżącej obejmującą likwidację jej majątku oraz wyznaczono sędziego komisarza oraz syndyka. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r. (sygn. akt ...) Sąd Rejonowy P. powołał syndyka masy upadłościowej X., w osobie P. Pismem z dnia [...] stycznia 2014 r. syndyk masy upadłości, P., działając przez pełnomocnika – radcę prawnego, oświadczył, że wstępuje do postępowania przed tutejszym Sądem. Zarządzeniem z dnia [...] lutego 2014 r. wezwano pełnomocnika syndyka do złożenia oświadczenia, czy podtrzymuje sprzeciw oraz do jego uzupełnienia poprzez dostarczenie danych o aktualnym stanie masy upadłości, jej aktywach i pasywach, wartości zgłoszonych do masy wierzytelności oraz udokumentowania tych informacji – w celu wykazania braku możliwości poniesienia kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. W odpowiedzi pełnomocnik syndyka oświadczył, że podtrzymuje przedmiotowy sprzeciw i przesłał stosowną dokumentację. Ze sprawozdania finansowego "X." w upadłości likwidacyjnej (k. ... akt sądowych) wynika, że na dzień [...] marca 2013 r. aktywa i pasywa wynosiły [...] zł. Ponadto z dodatkowego oświadczenia wynika, że aktualna, zweryfikowana wysokość zobowiązań firmy powstała po ogłoszeniu upadłości wynosi [...] zł (k. ... akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym może zostać przyznane na wniosek strony będącej osobą prawną, jeżeli wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Jak wskazuje się w piśmiennictwie i orzecznictwie, przepis art. 246 § 2 p.p.s.a. nakłada na stronę obowiązek wykazania, tj. udowodnienia, czy też przedstawienia w sposób przekonywający, że zachodzą wobec niej przesłanki przyznania prawa pomocy. Prawo pomocy jest zatem uprawnieniem, dla którego realizacji strona obowiązana jest dokonać pewnych czynności, w tym przedstawić określone informacje bądź złożyć na wezwanie Sądu czy też referendarza sądowego dokumenty służące ich weryfikacji. Rolą Sądu jest natomiast dokonanie wnikliwej oceny twierdzeń i dowodów przedłożonych przez stronę zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, a w konsekwencji rozstrzygnięcie, czy sytuacja materialna strony daje podstawy do skorzystania ze zwolnienia z art. 245 p.p.s.a. Z nadesłanych dokumentów wynika, że w najbliższym czasie syndyk nie będzie w stanie uzyskać środków na prowadzenie postępowania sądowego, co w powiązaniu z obecnym stanem masy upadłości sprawia, że strona skarżąca nie jest w stanie uiścić należnej opłaty sądowej. Należy zauważyć, że co prawda w masie upadłości wykazano istnienie aktywów, jednak ich wartość jest niższa chociażby od aktualnych zobowiązań upadłej wynoszących [...] zł. Z przesłanego zaś sprawozdania finansowego wynika, że w związku z ogłoszeniem upadłości, obejmującej likwidację majątku skarżącej, zaniechano dalszego prowadzenia działalności gospodarczej. W tym stanie rzeczy należało uznać, że strona wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3 oraz art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., Sąd postanowił, jak w sentencji postanowienia.