III SA/Po 269/18

Dnia 6 listopada 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędziowie WSA Marzenna Kosewska WSA Marek Sachajko (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Skrocka – Nerka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2018 roku przy udziale sprawy ze skargi J. G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] marca 2018 roku nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry oddala skargę W dniu [...] lutego 2016 r. funkcjonariusze celni Urzędu Celnego w [...] skontrolowali [...], należący do J. G. (dalej jako "skarżący"). W pomieszczeniu stwierdzono dwa urządzenia, o nazwach Black Horse oraz Hot Spot Platin, włączone i gotowe do gry. W drodze eksperymentu ustalono, że gry oferowane na urządzeniu są grami na automacie w rozumieniu ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2015 r., poz. 612 z późn. zm., dalej jako u.g.h.), urządzanymi z naruszeniem przepisów tej ustawy. Naczelnik Urzędu Celnego w [...] postanowieniem z [...] lipca 2016 r. wszczął z urzędu postępowanie wobec J. G. w sprawie wymierzenia kary pieniężnej w związku z urządzaniem gier na przedmiotowych automatach poza kasynem gry. W toku postępowania organ zgromadził materiał dowodowy w postaci kserokopii umowy najmu powierzchni użytkowej, protokołu oględzin, protokołu przesłuchania skarżącego - jako świadka. Naczelnik Urzędu Celnego w [...] decyzją z [...] września 2016 r. nr [...], wskazując na art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 z późn. zm., dalej jako O.p.) w związku z art. 2 ust. 3, ust. 4 i ust. 5, art. 3, art. 4 ust. 1 pkt 1a, art. 8, art. 89 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2, art. 90, art. 91 u.g.h. wymierzył skarżącemu karę pieniężną w wysokości 24 000 zł w związku z urządzaniem gier na automatach o nazwach Black Horse i Hot Spot Platin (o numerach wskazanych w decyzji), poza kasynem gry. Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie. Podkreślił, że nie układał jakiegokolwiek systemu gry, nie określał wysokości wygranych, nie zatrudniał i nie szkolił pracowników w celu prowadzenia gry, nie organizował gry, nie rozliczał przedsięwzięcia. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu decyzją z [...] marca 2018 r. nr [...], wskazując na art. 233 § 1 pkt 1 O.p. w związku z art. 2 ust. 3-5, art. 3, art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a, art. 89 ust. 1 pkt 2, art. 89 ust. 2 pkt 2, art. 90, art. 91 u.g.h. w brzmieniu obowiązującym na dzień przeprowadzenia kontroli, art. 208 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1948 z późn. zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ wskazał i omówił w uzasadnieniu decyzji podstawy normatywne wydanej decyzji. Dalej wskazał, że na przedmiotowych automatach przeprowadzono eksperyment (po kilka gier bębnowych), którego szczegółowy opis został zawarty w protokole kontroli. Organ podkreślił, że w wyniku eksperymentu ustalono, że aby móc zagrać na automacie, trzeba dokonać zasilenia środkami pieniężnymi, które następnie zostały zmienione na punkty kredytowe, które można było wykorzystać w grze. Zdaniem organu fakt, że udział w grach był możliwy po zasileniu środkami pieniężnymi, świadczy o komercyjnym celu urządzanych gier. Funkcjonariusze w toku eksperymentu ustalili, że wynik gier uzależniony jest od przypadku, a gracz nie ma wpływu na to, jaki układ symbolik na bębnach pojawi się po ich zatrzymaniu. Organ wskazał, że zgodnie z art. 2 ust. 3 u.g.h., grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. Przepis ust. 4 powołanego artykułu określa z kolei, co oprócz wygranych (które w sposób oczywisty i bezsporny są rzeczami) należy również uznać za wygraną rzeczową. Z kolei w ust. 5 tego artykułu ustawodawca wskazał, że grami na automatach są także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy. Użycie przez ustawodawcę w art. 2 ust. 5 u.g.h. sformułowania "są także" oznacza, że aby gry urządzane na danym automacie uznać za gry na automacie w świetle przepisów ustawy, wystarczającym jest zarówno spełnienie jednego z warunków opisanych w art. 2 ust. 3 i ust. 5, jak również ma to miejsce, gdy spełnione są obydwa warunki. Przepisy te uzupełniają się bowiem nawzajem. Z treści powyższych przepisów wynikają bowiem ustawowe istotne cechy gier na automacie (tj. gier na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych), którymi są: organizowanie tych gier w celach komercyjnych, występujący w grach element losowości lub charakter losowy oraz opcjonalnie - możliwość wygranej pieniężnej lub rzeczowej. Zdaniem organu administracji zestawienie użytych w art. 2 ust. 3 i art. 2 ust. 5 u.g.h. zwrotów "gra zawiera element losowości" oraz "gra ma charakter losowy" prowadzi do uprawnionego wniosku, że o ile na gruncie art. 2 ust. 3 ww. ustawy, poza losowością gry na automacie, możliwe jest jeszcze wprowadzenie do gry, jako istotnych, elementów umiejętności, zręczności lub wiedzy, o tyle na gruncie art. 2 ust. 5 powołanej ustawy te elementy mogą mieć jedynie charakter marginalny, aby zachowała ona charakter losowy w rozumieniu tego przepisu. Dominującym elementem gry musi być "losowość", rozumiana jako nieprzewidywalność rezultatu tej gry; elementy zręczności, wiedzy bądź umiejętności mogą występować jedynie jako elementy marginalne w grze. Dominować ma w tym przypadku losowość rozumiana jako nieprzewidywalność rezultatu oceniana z perspektywy grającego. Odnosząc się do argumentów odwołania organ podkreślił, że w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. ustawodawca jasno i precyzyjnie określił, kto podlega karze pieniężnej za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry. Jest to urządzający, którego w żaden sposób nie należy utożsamiać tylko i wyłącznie z właścicielem automatu, gdyż tak zaprezentowana wykładnia tego przepisu, byłaby jego zwyczajną nadinterpretacją. Urządzanie gier na automacie to nie tylko udostępnianie swojego urządzenia, ale także umożliwianie grającym korzystanie z niego, nawet jeżeli stanowi ono cudzą własność. Pojęcie "urządzającego" jest pojęciem prawnym, którego interpretacji dokonuje organ celny, poczynając ustalenia w sprawie. Ponadto, dokonując wykładni pojęcia "urządzającego", należy przeanalizować jego znaczenie w kontekście całej ustawy o grach hazardowych. I tak z treści art. 7 tej ustawy można wnioskować, że w przypadku urządzania gier chodzi o prowadzenie, czy też uruchomienie działalności hazardowej w określonym miejscu. Urządzanie gry w ocenie organu odwoławczego, będzie zatem oznaczało układanie sytemu gry, organizowanie jej, określenie wygranych, udostępnienie sprzętu. Zdaniem organu urządzanie gier nie może być utożsamiane z kwestią ich fizycznego prowadzenia i tym samym powinno być rozumiane w szerszy sposób. Dalej organ ocenił, że pojęcie to, oprócz aspektów formalnoprawnych, obejmuje także m.in. kwestie posiadania i udostępniania sprzętu do gier, zarządzania nim oraz wykorzystywania określonego oprogramowania. Organ ocenił, że do uznania strony za urządzającą gry istotnym jest fakt, wynikający z przeprowadzonej kontroli, że to skarżący, jako władający lokalem: [...], wynajął część powierzchni tego lokalu, na której kontrolujący funkcjonariusze stwierdzili ustawione i działające przedmiotowe automaty do gier. Organ wskazał na zapisy umowy najmu powierzchni użytkowej nr [...] (k. 32), którą skarżący zawarł w dniu [...] października 2015 r. z [...] (dalej jako spółka). Zgodnie z § 1 pkt 1 umowy spółka prowadzi działalność gospodarczą, której przedmiotem jest urządzanie i prowadzenie gier na automatach. Miesięczne wynagrodzenie ryczałtowe miało wynosić [...] zł netto i ulegało umniejszeniu proporcjonalnie do okresu, w którym automaty nie byłyby eksploatowane w lokalu z przyczyn nie leżących po stronie najemcy. Zgodnie z umową: wynagrodzenie to obejmuje również koszty dostarczania energii elektrycznej pozwalające na niezakłóconą pracę automatów, ochronę automatów przed uszkodzeniem lub zniszczeniem (§ 4 pkt 1 umowy). Wynajmujący zobowiązał się do stałego dostarczania energii elektrycznej, pozwalającego na niezakłóconą pracę automatów, ochrony automatów przed uszkodzeniem lub zniszczeniem, umożliwienia spółce lub osobom wyznaczonym i upoważnionych przez spółkę do swobodnego dostępu do automatów, a klientom lokalu do swobodnego dostępu do automatów w godzinach otwarcia lokalu, powiadamiania spółki o istotnych zmianach godzin otwarcia lokalu, z co najmniej 5 dniowym wyprzedzeniem, powiadamiania spółki o zamiarze przerwania pracy lokalu, z co najmniej 5 dniowym wyprzedzeniem, niezwłocznego powiadamiania spółki o wszelkich awariach, uszkodzeniach, nieprawidłowościach w pracy automatów, próbach ingerencji w konstrukcję automatu przez osoby nieupoważnione oraz zmianie danych lokalu, niezwłocznego powiadomienia spółki o utracie, wygaśnięciu tytułu prawnego do lokalu oraz zamiarze przeniesienia tytułu prawnego (§ 3 pkt. 3-8 umowy). Organ ocenił, że w świetle okoliczności sprawy nie sposób uznać, że tak naprawdę otrzymywane przez stronę wynagrodzenie stanowi opłatę wyłącznie za wynajmowaną powierzchnię, skoro jego wysokość była uzależniona od okresu eksploatowania automatów. Dalej organ stwierdził, że zapewniając odpowiednie warunki do wstawienia, uruchomienia i eksploatacji przedmiotowych urządzeń w swoim lokalu i zapewniając co najmniej wydzielone miejsce z dostępem do automatów dla osób trzecich, zasilenie energią elektryczną, a nawet sprawowanie nadzoru nad właściwym użytkowaniem automatów, skarżący współuczestniczył w urządzaniu gier na przedmiotowych automatach. Gdyby skarżący, jako władający lokalem, nie zgodził się na wynajęcie w swoim lokalu powierzchni pod przedmiotowe automaty, to nie miałoby miejsca urządzanie gier. Organ zaznaczył przy tym, że nie kwestionuje faktu, że sama czynność oddania części powierzchni użytkowej lokalu wynikająca z czynności cywilnoprawnych nie przesądza, że w każdym przypadku władającemu lokalem lub jego właścicielowi można przypisać przymiot urządzania gier na automacie wbrew przepisom u.g.h. Ocenił jednak, że czynności, które skarżący podejmował nie sprowadzały się wyłącznie do wynajęcia powierzchni lokalu podmiotowi władającemu automatami. Zdaniem organu to właśnie skarżący umożliwiał funkcjonowanie spornych automatów i korzystanie z nich przez grających, czerpiąc z tego tytułu zyski. Sama zaś specyfika urządzania gier na automatach leżąca po stronie władających lokalem, nie jest szczególnie skomplikowana, nie wymaga specjalnego przygotowania pomieszczeń, czy ich przystosowania - poza zasilaniem urządzeń w energię elektryczną i udostępnieniem automatów osobom na nich grającym. J. G. wniósł skargę na ww. decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, domagając się stwierdzenia nieważności obu wydanych w sprawie decyzji, ewentualnie uchylenia obu wydanych w sprawie decyzji, a nadto zasądzenia zwrotu kosztów postępowania, według norm przepisanych. Zarzucił: 1. rażące naruszenie art. 187 § 1, art. 191 i art. 192 w zw. z art. 120 oraz 121 O.p. w zw. z art. 91 u.g.h. poprzez dokonanie całkowicie dowolnej oceny dowodów, bowiem podmiotem urządzającym gry był najemca – spółka, 2. rażące naruszenie art. 216 w zw. z art. 180 § 1 w zw. z art. 181 w zw. z art. 284a § 2-3 w zw. z art. 235 O.p. w zw. z art. 91 u.g.h. w zw. z art. 36 ust. 5 w zw. z art. 54 in fine w zw. z art. 55 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o służbie celnej (Dz. U. nr 168 poz. 1323) w zw. z art. 77 ust. 6 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807) poprzez dokonanie ustaleń w niniejszym postępowaniu na podstawie materiałów kontroli, ignorując fakt, że przedmiotowe materiały — dokumenty, pochodzą z nielegalnych czynności kontrolnych, przeprowadzonych w sytuacji odmiennej aniżeli niecierpiąca zwłoki, 3. rażącą obrazę przepisów art. 120 w zw. z art. 201 § 1 pkt 2 w zw. z art. 235 O.p. w zw. z art. 91 u.g.h. w zw. z art. 2 ust. 6 u.g.h. poprzez zaniechanie obligatoryjnego zawieszenia przedmiotowego postępowania, gdy rozpatrzenie niniejszej sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych: czy gra na urządzeniach stanowiących przedmiot niniejszego postępowania stanowi grę na automacie w rozumieniu przepisów u.g.h., 4. niedopuszczalne zastosowanie wobec skarżącego przepisów art. 89 ust. 1pkt 2 i ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 90 ust. 1 i art. 91 u.g.h. na skutek braku notyfikacji projektu regulacji prawnej, 5. rażące naruszenie art. 2 w zw. z art. 1 Konstytucji w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. poprzez wydanie zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy przepis art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. pozostaje w oczywistej sprzeczności ze wskazanymi przepisami Konstytucji. 6. rażące naruszenie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. poprzez wydanie zaskarżonej decyzji w odniesieniu do osoby fizycznej, natomiast do poniesienia kary pieniężnej może być zobowiązany jedynie podmiot wymieniony w art. 6 ust. 4 u.g.h. urządzający gry hazardowe bez koncesji lub zezwolenia i urządzający gdy na automatach poza kasynem gry – a nie osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, określanej dalej "P.p.s.a.") w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 P.p.s.a.). Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym na podstawie art. 134 § 1 P.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Istotę sporu w niniejszej sprawie stanowi prawidłowość przyjęcia przez organy administracji publicznej, że skarżący dopuścił się czynu polegającego na urządzaniu gier na automacie poza kasynem gry - w aspekcie przepisów u.g.h. Kontrolując zaskarżoną decyzję jak również całe postępowanie administracyjne Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd wskazuje, że punktem wyjścia dla analizy reguł postępowania jest – biorąc pod uwagę sankcjonujący charakter norm prawnych, które mogą mieć zastosowanie w niniejszej sprawie oraz możliwość zastosowania przez organy istotnej dolegliwości finansowej - zasada wyrażona w art. 120 O.p., zgodnie z którą organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa, stanowiąca konkretyzację normy konstytucyjnej zawartej w art. 7 Konstytucji RP. Należy podkreślić, że w myśl art. 187 § 1 O.p. organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Przepisy te stanowią konkretyzację zasady prawdy materialnej, przewidzianej w art. 122 O.p., przez wprowadzenie dyrektywy zupełności postępowania dowodowego. To bowiem organ podatkowy zabiega w postępowaniu o udowodnienie każdego faktu za pomocą wszystkich dostępnych środków i źródeł dowodowych aby wydać orzeczenie kończące postępowanie w sprawie. Zgodnie z art. 191 O.p. organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W polskiej procedurze podatkowej obowiązuje, wobec uregulowania wynikającego z art. 122 i art. 191 O.p., zasada swobodnej oceny dowodów, polegająca na pozostawieniu organom prowadzącym postępowanie swobody w ocenie materiału dowodowego i samodzielności w ocenie wagi oraz mocy poszczególnych dowodów. Ocena przydatności danego dowodu dla ustalenia stanu faktycznego sprawy jest weryfikowana wyłącznie wskazaniami wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego (por. wyrok NSA z 30 stycznia 2013 r., sygn. akt II FSK 1212/11, Centralna Baza Orzeczeń i Informacji o Sprawach na stronie internetowej NSA, dalej jako CBOSA). Na mocy art. 180 § 1 O.p., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Dla realizacji odpowiedzialności administracyjnej za popełnienie deliktu polegającego na urządzaniu gier na automatach poza kasynem gry istotna jest okoliczność, że w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. ustawodawca operuje pojęciem "urządzającego gry". Tego rodzaju zabieg służący identyfikacji sprawcy naruszenia prowadzi do wniosku, że podmiotem, wobec którego może być egzekwowana odpowiedzialność za omawiany delikt jest każdy (osoba fizyczna, osoba prawna, jednostka organizacyjna nie mająca osobowości prawnej), kto urządza grę na automatach w niedozwolonym do tego miejscu, a więc poza kasynem gry – i to bez względu na to, czy legitymuje się koncesją na prowadzenie kasyna gry, której jak to wynika z art. 6 ust. 4 u.g.h. nie może uzyskać ani osoba fizyczna, ani jednostka organizacyjna nie mająca osobowości prawnej, ani też osoba prawna nie mająca formy spółki akcyjnej lub spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, które to spółki prawa handlowego, jako jedyne, o koncesję taką mogą się ubiegać. Z powyższego wynika, że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. jest adresowany do każdego, kto w sposób w nim opisany, a więc sprzeczny z ustawą, urządza gry na automatach. Stwierdzić zatem należy, że urządzający gry na automatach poza kasynem gry podlegać będzie karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, według którego wyrażenie "urządzanie gier" należy rozumieć szeroko. Sięgając do wykładni językowej wskazać trzeba, że pojęcie "urządzanie gier" w języku polskim rozumiane jest jako synonim takich pojęć, jak: "utworzyć, uporządkować zagospodarować", "zorganizować, przedsięwziąć, zrobić" (Słownik poprawnej polszczyzny, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1994). Według zaś Słownika języka polskiego pod red. Mieczysława Szymczaka (PWN, Warszawa 1981) urządzić to m.in. zorganizować jakąś imprezę, jakieś przedsięwzięcie, itp. W tym kontekście "urządzanie gier" obejmuje podejmowanie aktywnych działań, czynności dotyczących zorganizowania i prowadzenia przedsięwzięcia w zakresie gier hazardowych (eksploatacji automatów), w znaczeniu art. 2 ust. 3 i ust. 5 u.g.h. Natomiast urządzający gry w rozumieniu art. 89 ust. 1 tej ustawy to każdy podmiot realizujący (wykonujący) te działania, czynności. Urządzanie gier na automatach obejmuje nie tylko fizyczne jej prowadzenie ale także inne działania, polegające na zorganizowaniu i pozyskaniu odpowiedniego miejsca do zamontowania urządzenia, przystosowania go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego automatu nieograniczonej liczbie graczy, utrzymywanie automatu w stanie stałej aktywności, umożliwiającej jego sprawne funkcjonowanie, wypłacanie wygranych, związane z obsługą urządzenia czy zatrudnieniem odpowiednio przeszkolonego personelu i ewentualnie jego szkolenie. W konsekwencji warunkiem przypisania odpowiedzialności na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. jest wykazanie, że dany podmiot aktywnie uczestniczył (tj. podejmował działania) w procesie urządzania nielegalnych gier hazardowych, a więc podejmował określone czynności nie tylko związane z procesem udostępniania automatów, lecz także z ich obsługą oraz stwarzaniem technicznych, ekonomicznych i organizacyjnych warunków umożliwiających sprawne i niezakłócone funkcjonowanie samego urządzania oraz jego używanie do celów związanych z komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych (por. wyrok WSA w Poznaniu z 22 czerwca 2016 r., I SA/Po 402/15; wyrok WSA w Rzeszowie z 31 maja 2015 r., II SA/Rz 1094/15; wyrok WSA w Szczecinie z 3 września 2015 r., II SA/Sz 439/15, CBOSA). Sąd wskazuje, że w świetle ustalonego przez organy stanu faktycznego – w aspekcie dowodowym – zostało wykazane, że skarżący miał przewidzianą bardziej aktywną rolę niż tylko zgoda na zainstalowanie przedmiotowych automatów do gry (za wynagrodzeniem). Sąd podziela dość oczywisty argument organu II instancji, że zgoda skarżącego na zainstalowanie przedmiotowych automatów do gry miała bezpośredni wpływ na ich udostępnienie graczom. Co samo w sobie nie oznaczałoby jeszcze, że to skarżący stał się urządzającym gry. Dla zrealizowania zamierzenia – działalności w zakresie gier na automatach, objętych zakresem normowania, dojść może w wyniku zaangażowania i współdziałania więcej niż jednego podmiotu. Nie może to jednak oznaczać automatyzmu, skutkującego uznaniem, że podmioty które w tym procederze uczestniczą w jakimkolwiek zakresie, objęte są automatycznie dyspozycją art. 89 ust. 1 u.g.h., jako "urządzający gry". W niniejszej sprawie trzeba jednak wskazać na zapisy umowy zawartej przez spółkę ze skarżącym. Zgodnie z § 4 pkt 3 umowy, wysokość miesięcznego ryczałtowego wynagrodzenia (300 zł netto) miała ulegać zmniejszeniu proporcjonalnie do okresu, w którym automaty nie są eksploatowane w lokalu z przyczyn nie leżących po stronie spółki. Koresponduje z tym przepisem zapis § 3 pkt 7 umowy, zgodnie z którym skarżący zobowiązał się do niezwłocznego powiadamiania spółki o wszelkich awariach, uszkodzeniach, nieprawidłowościach w pracy automatu, próbach ingerencji w konstrukcję automatu przez osoby nieupoważnione oraz zmianie danych dotyczących lokalu. Zatem skarżący zobowiązał się wykonywać aktywnie czynności związane z graniem na przedmiotowych automatach i to z tymi czynnościami zostało powiązane wynagrodzenie z tytułu najmu. Sąd podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z 7 czerwca 2017 r., II GSK 5336/16 (CBOSA) wskazujące, że konieczne jest poczynienie ustaleń w kwestii zakresu obowiązków spoczywających na podmiocie udostępniającym lokal, które wskazywałyby na czynne uczestnictwo w urządzaniu gier, a także pobieranie zysków z tej działalności, wykraczających jednak ponad sam czynsz, a wskazujących na partycypowanie w zysku z urządzanych gier. NSA podkreślił, że inaczej przedstawia się sytuacja podmiotu, który bez względu na to czy gry na automacie się odbywają czy też nie, otrzymuje stałe kwoty, bynajmniej nie związane z samym urządzaniem gier, lecz udostępnieniem na ten cel lokalu. Podzielając powyższy pogląd Sąd stwierdza, że zobowiązanie umowne skarżącego do niezwłocznego informowania spółki o wszelkich awariach, uszkodzeniach, nieprawidłowościach w pracy automatu, próbach ingerencji w konstrukcję automatu przez osoby nieupoważnione oraz zmianie danych dotyczących lokalu, powiązane z wysokością wynagrodzenia w razie braku eksploatowania automatu z przyczyn nie leżących po stronie spółki – czyni skarżącego jedną z osób urządzających gry. Przy czym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym zwraca się uwagę, że w celu ustalenia odpowiedzialności istotne jest przypisanie konkretnym podmiotom cechy "urządzającego gry na automatach". Istniejące powiązanie określonych podmiotów np. urządzającego gry na automacie w lokalu i wynajmującego lokal nie świadczy jeszcze o tym, iż te podmioty również urządzają gry na automacie. Granica ocen w tego rodzaju sytuacjach powinna uwzględniać złożoność sytuacji faktycznych i rzeczywiste powiązania istniejące pomiędzy podmiotami. Tak więc konieczne jest ustalenie, że podmioty te działały wspólnie i w porozumieniu, tj. zawarły umowę o współdziałanie, zakładającą pomiędzy uczestnikami przedsięwzięcia podział ról, odnoszący się do istotnych elementów przedsięwzięcia, polegającego na nielegalnym urządzaniu gier hazardowych, bądź choćby realizowały owo współdziałanie w sposób faktyczny, wskazując na istnienie takiego porozumienia (por. wyrok NSA z dnia 9 listopada 2016 r. II GSK 2736/16, a także wyroki: WSA w Szczecinie z dnia 22 grudnia 2016 r. II SA/Sz 1355/15 i WSA w Rzeszowie z dnia 11 października 2016 r. II SA/Rz 293/16; CBOSA). Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.