III SA/Po 27/09

Dnia 02 grudnia 2009roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych-Olszanowska Sędziowie NSA Tadeusz M. Geremek (spr.) WSA Małgorzata Górecka Protokolant: st. sekr. sąd. Barbara Dropek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 02 grudnia 2009 roku przy udziale sprawy ze skargi R.R. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych I. Oddala skargę, II. Przyznaje radcy prawnemu od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej skarżącemu z urzędu, kwotę [...] złotych w tym [...] złotych tytułem podatku od towarów i usług. /-/M. Górecka /-/M. Lorych-Olszanowska /-/T.M. Geremek WSA/wyr.1- sentencja wyroku Decyzją z [...]. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa po rozpatrzeniu wniosku R.R. z dnia 12 maja 2005r., na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz.U. z 2004r., Nr 6, poz. 40 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) odmówił wnioskodawcy przyznania płatności na 2005r. z tytułu Jednolitej Płatności Obszarowej - 2005r. i Uzupełniającej Płatności Obszarowej oraz nałożył na wnioskodawcę sankcję w łącznej wysokości 3170,01 zł., która będzie potrącana z płatności pomocy, do której producent rolny jest uprawniony z tytułu wniosków składanych w ciągu trzech lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono niezgodności. Decyzją z dnia [...]. Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego A.R.iM.R, orzekając na skutek złożonego odwołania, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy podkreślił, iż decyzję w sprawie przyznania płatności Kierownik Biura Powiatowego A.R.iM.R. wydaje w oparciu o dane podmiotowe i przedmiotowe podane przez producenta rolnego we wniosku bądź też zmianie do wniosku, a deklarując do dopłaty działki rolne wnioskodawca jest zobowiązany do deklarowania faktycznych powierzchni przez niego użytkowanych, a w tym przypadku nastąpiło zawyżenie obszaru, do którego przysługują płatności obszarowe. Organ II instancji potwierdził bowiem, iż wnioskodawca nie wyjaśnił błędów związanych z działkami ewidencyjnymi nr 766/12 i 766/3. Wskazał, że producent konsekwentnie odmawiał stawienia się w Biurze z aktualnym wypisem z EGiB, aby dokonać korekty wniosku. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu złożył producent rolny, wnosząc o uchylenie decyzji organu I instancji i decyzji organu odwoławczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia [...] r., [...]. uchylił decyzje obu instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd m.in. wskazał, że decyzje organów administracji obu instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy, albowiem nie jest możliwa ocena ich zgodności z prawem materialnym tj. art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004r. Nr 6, poz. 40 ze zm.), art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz.Urz. WE Nr L 345 z 20.11.2004r., str. 1 ze zm.) oraz art. 51 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianych schematów w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004r., str. 18 ze zm.). Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organy administracji miały uwzględnić podniesione w uzasadnieniu wyroku okoliczności i ustalić czy skarżący spełnia przesłanki dla skutecznego ubiegania się o przyznanie dopłat z tytułu JPO i UPO. Organy obu instancji zobowiązane zatem zostały do podjęcia aktywności procesowej, racjonalnego i jednolitego działania, wyczerpującej i wszechstronnej oceny przedłożonego przez stronę materiału dowodowego oraz właściwego ustosunkowania się do niego, a także udzielenia skarżącemu zrozumiałych i wyczerpujących informacji o podstawach faktycznych i prawnych, które stanowią podstawę rozstrzygnięcia o jego prawach. Decyzją z dnia [...] r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR ponownie rozpoznając sprawę odmówił przyznania producentowi rolnemu płatności z tytułu JPO i UPO na 2005 rok. Następnie Dyrektor ARiMR decyzją z dnia [...] r., orzekając na skutek złożonego odwołania, utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. W uzasadnieniu decyzji wskazano m.in., że zgodnie z treścią art. 6 oraz art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego, organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, stoją na straży praworządności i są zobowiązane - w toku postępowania - podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z przepisu tego (ustanawiającego tzw. zasadę prawdy obiektywnej) wynika, iż organ administracji nie może ograniczyć się do oczekiwania na przedstawienie przez stronę dowodów potwierdzających jej żądanie, ale powinien aktywnie (czynnie) dążyć do wyjaśnienia sprawy. Mając powyższe na uwadze, jak również zalecenia Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego Kierownik Biura Powiatowego czynnie pozyskiwał informacje mogące wyjaśnić przedmiotowe nieprawidłowości o czym każdorazowo producent rolny był informowany. Między innymi, dlatego twierdzenia Odwołującego, iż AR i MR nie jest od wyjaśniania nieprawidłowości w Geodezji, Biurze Komornika oraz Sądzie, od tego są odpowiednie instytucje, należy uznać za bezzasadne w tym zakresie. Jak wynika z protokołów granicznych jak i wykazów zmian gruntowych, otrzymanych z Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej, w lutym 1981 roku nastąpił podział działki o numerze [...] na działki o numerach [...]. Następnie działka [...] podzieliła się w dniu [...] roku na działki o numerach [...]. Odnosząc się natomiast do działki [...] to zgodnie z postanowieniem Sądu [...] r. nastąpiło wyniesienie drogi z ww. działki, której to drodze nadano numer [...]. Zgodnie z § 9 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454) działkę ewidencyjną stanowi ciągły obszar gruntu, położony w granicach jednego obrębu, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych. W przypadku sąsiadujących ze sobą działek ewidencyjnych, będących przedmiotem tych samych praw oraz władania tych samych osób, wykazuje się w ewidencji jako odrębne działki ewidencyjne, jeżeli wyodrębnione zostały w wyniku podziału nieruchomości, są wyszczególnione w istniejących dokumentach określających stan prawny nieruchomości, a w szczególności w księgach wieczystych oraz obejmują grunty zajęte pod drogi publiczne, rowy, linie kolejowe, wody śródlądowe. W przypadku podziału nieruchomości, nowo powstałe działki ewidencyjne oznacza się numerami w postaci ułamka q/p, w którym q jest liczbą naturalną oznaczającą numer działki ewidencyjnej pierwotnej podlegającej podziałowi, zaś p jest najmniejszą liczbą naturalną umożliwiającą wyróżnienie każdej nowej działki ewidencyjnej. Powstała droga stanowi część działki [...] tak, więc jej wyodrębnienie spowodowało podział całej działki [...] na dwie niełączące się ze sobą działki, zmieniając jej numerację zgodnie z wyżej przytoczonym rozporządzeniem na [...]. W związku z powyższym deklaracje działek rolnych A, B, C, D, E, G, K są niezgodne z stanem faktycznym, co za tym idzie nie jest możliwe przyznanie płatności do zadeklarowanej powierzchni wykorzystywanej w celu rolniczym. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu R. R. wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji i decyzji organu odwoławczego, wypłacenie zaległych dopłat obszarowych zgodnie ze złożonymi wnioskami. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Na rozprawie w dniu 2 grudnia 2009 r. pełnomocnik skarżącego wnosił i wywodził jak w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się nieuzasadniona. Zgodnie z treścią art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd, tylekroć będzie on związany oceną prawną wyrażoną we wcześniejszym orzeczeniu. Orzeczenie sądu administracyjnego wywiera zatem skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. Wyjaśnić należy, że przez ocenę prawną należy rozumieć sąd o prawnej wartości sprawy. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania właśnie takiej decyzji. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciążący na organie administracji oraz sądzie, może być wyłączony tylko w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego lub po wzruszeniu wyroku. Ocena prawna wynika z uzasadnienia wyroku sądu i dotyczy wykładni przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym przypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. W zakresie oceny prawnej mieści się zarówno krytyka zaskarżonego rozstrzygnięcia w aspekcie prawnym, jak i wyjaśnienie, dlaczego zastosowanie przepisów prawa zostało w danym konkretnym przypadku uznane przez sąd administracyjny za błędne i jakie, zdaniem tego sądu, przepisy prawne powinny być zastosowane lub jaka powinna być ich interpretacja, aby rozstrzygnięcie organu administracyjnego mogło być uznane za zgodne z prawem. Związanie samego sądu administracyjnego w rozumieniu cytowanego przepisu oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się orzeczeniu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej. W tej sytuacji podkreślić należy, że zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach. Przechodząc na grunt przedmiotowej sprawy, wskazać zatem należy, że rozpatrując po raz kolejny niniejszą sprawę organy I i II instancji, były związane oceną prawną zawartą w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu [...] Z analizy akt sprawy wynika, że organ odwoławczy zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą przyznania płatności JPO i UPO [...]. W swoich zaleceniach co dalszego postępowania Sąd administracyjny m.in. nakazał organom ustalić czy skarżący spełnia przesłanki dla skutecznego ubiegania się o przyznanie dopłat z ww. tytułu. Organy obu instancji zobowiązane były zatem do podjęcia aktywności procesowej, racjonalnego i jednolitego działania, wyczerpującej i wszechstronnej oceny przedłożonego przez stronę materiału dowodowego oraz właściwego ustosunkowania się do niego, a także udzielenia skarżącemu zrozumiałych i wyczerpujących informacji o podstawach faktycznych i prawnych, które stanowią podstawę rozstrzygnięcia o jego prawach. Skład orzekający podziela stanowisko organów administracji co do braku podstaw do przyznania wnioskowanej płatności, a ponadto stwierdza, iż wykonały one w toku postępowania wcześniejsze zalecenia Sądu. Należy zauważyć, że postępowanie o przyznanie płatności z tytułu Jednolitej Płatności Obszarowej i Uzupełniającej Płatności Obszarowej jest postępowaniem wszczynanym i toczącym się w oparciu o wniosek zainteresowanego. ARiMR nie miała podstaw do modyfikowania wniosku producenta rolnego na podstawie własnego uznania, do rozstrzygania sprawy w zakresie wykraczającym poza żądanie wnioskodawcy, jak również jego modyfikowania na podstawie własnego uznania. Rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał w oparciu o dane podmiotowe i przedmiotowe podane przez producenta rolnego we wniosku, bądź też zmianie do wniosku, a należy pamiętać, iż deklarując do dopłaty działki rolne wnioskodawca jest zobowiązany do deklarowania aktualnych i faktycznych działek ewidencyjnych oraz powierzchni przez niego użytkowanych. Sąd podziela stanowisko organów, iż z analizy zebranego materiału dowodowego w sprawie wynika, że wnioskodawca nie jest obecnie właścicielem działek o nr [...] lecz działek o numerach [...] powstałych w wyniku podziału działki [...] oraz działek o numerach [...] powstałych w wyniku podziału działki [...]. Ten fakt potwierdzają zarówno informacje z rejestru gruntów, protokoły graniczne jak i wykazy zmian gruntowych. Jednakże z uwagi na nieuregulowany stan prawny działki nr [...] uznano deklarację za prawidłową w konsekwencji przyznając do niej płatność. Z kolei na podstawie identyfikacji działek oraz w związku z tym, że producent nie wyjaśnił błędów związanych z działką ewidencyjną nr [...] organ prawidłowo wydał decyzję o odmowie przyznania przedmiotowych płatności na rok [...]. Podkreślenia wymaga fakt, iż Kierownik Biura Powiatowego, realizując wytyczne Sądu, działał w interesie producenta rolnego wykonując czynności zmierzające do właściwego sporządzenia i wydania decyzji w oparciu o cały materiał dowodowy, zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 8, 9, 10 oraz 11 Kpa, ale co również wymaga podkreślenia, nałożone na organ przez przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego oraz wyrok Sądu administracyjnego obowiązki nie oznaczają podejmowania przez niego działań za Stronę. W tym miejscu zaznaczyć należy, iż organ I instancji wzywał wnioskodawcę do złożenia korekty, wskazując, iż złożenie formularza korekty z prawidłowymi działkami ewidencyjnymi istniejącymi w bazie ewidencji gruntów i budynków jest niezbędnym elementem umożliwiającym zatwierdzenie sprawy oraz wydanie decyzji przyznającej płatności z tytułu JPO i UPO na rok [...]. Mało tego, Kierownik Biura Powiatowego dostarczył wraz z wezwaniem z [....] r. do producenta rolnego wszystkie niezbędne dokumenty potrzebne do prawidłowego wypełnienia korekty do wniosku, a mimo to skarżący nie skorzystał z przysługującego prawa wniesienia poprawnej korekty. Niezgodności danych zawartych we wniosku z komputerową bazą danych, jaka jest prowadzona między innymi w oparciu o dane geodezyjne, a której producent rolny mimo wezwania organów nie usunął, jest jedynym powodem odmowy przyznania dopłat. Mając to na uwadze brak jest podstaw do uznania zarzutów skargi za zasadne. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) skargę oddalił. /-/ M. Górecka /-/ M. Lorych-Olszanowska /-/ T.M. Geremek