III SA/Po 271/18

Dnia 20 września 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Sachajko Sędziowie WSA Małgorzata Górecka (spr.) WSA Mirella Ławniczak Protokolant: st. sekr. sąd. Sławomir Rajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2018 roku przy udziale sprawy ze skargi X na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego za nieuzasadnione I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] r. nr [...] II. uchyla postanowienie [...] z dnia [...] r. nr [...]i poprzedzające je postanowienie [...] z dnia [...] r. nr [...] III. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych. III SA/Po 271/18 Uzasadnienie. Postanowieniem z dnia [...] . Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] . , którym organ ten uznał za nieuzasadniony zarzut nieistnienia obowiązku w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym na podstawie tytułu wykonawczego [...]wystawionego przez [...]w dniu [...]roku obejmującego nieuiszczone należności z tytułu opłat abonamentowych RTV za okres[...] -[...]. Powyższe postanowienia wydano w następującym stanie faktycznym. Organ I instancji prowadził postępowanie egzekucyjne na podstawie powyższego tytułu wykonawczego z wynagrodzenia za pracę zobowiązanego X. Organ dokonał zajęcia wynagrodzenia za pracę, a zawiadomienie o zajęciu zostało doręczone dłużnikowi w dniu [...]r. Pismem z dnia [...]r. złożył on zarzuty na powyższe postępowanie wskazując na nieistnienie obowiązku z uwagi na złożenie do [...] rezygnacji z opłacania abonamentu z końcem [...] roku jak i twierdził, że dochodzenie obecnie przedmiotowych należności jest przedawnione . W piśmie tym powołano się na wcześniej już złożone tożsame wyjaśnienia skutkiem czego miało być odstąpienie wierzyciela od dochodzenia roszczeń. Postanowieniem z dnia [...] r. [...]uznał wniesiony zarzut za nieuzasadniony. Po wniesieniu zażalenia [...]postanowieniem z dnia [...]r. utrzymał w mocy postanowienie z[...] r. W tym stanie prawnym organ I instancji uznał, że stanowisko wierzyciela jest dla niego wiążące i uznał zarzut wniesiony w związku z postępowaniem egzekucyjnym za niezasadny. W zażaleniu na powyższe postanowienie strona podtrzymała swoje stanowisko w przedmiocie wyrejestrowania odbiornika RTV jak i podniosła , że nie ma obowiązku przechowywania dokumentów przez okres ponad 10-letni. Strona podała, że należności za okres od [...] roku były już wcześniej przedmiotem żądania ich zapłaty kierowanym do strony przez wierzyciela, który po uzyskaniu stanowiska strony miał odstąpić od ich dochodzenia i wobec postawy wierzyciela strona zmuszona była do złożenia oświadczenia o rezygnacji z RTV drugi raz co miało miejsce [...]r. Organ II instancji w uzasadnieniu swojego postanowienia z dnia [...]r. , którym utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...]r. wskazał, że zgodnie z art. 34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( dalej u.p.e.a.) stanowisko wierzyciela w sprawie zarzutów było wiążące dla organu egzekucyjnego. Zobowiązany wyrejestrował odbiorniki dopiero [...]r. zaś [...]nie dysponuje dokumentem , który świadczyłby o wyrejestrowaniu odbiorników w [...] roku. Zobowiązanemu został nadany numer identyfikacyjny abonamentu [...] co oznacza, że [...] wykonała w stosunku do zobowiązanego obowiązek nałożony rozporządzeniem Ministra Transportu z dnia 25 września 2007roku w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych w okresie[...] Skoro zobowiązany nie przedstawił dokumentu wyrejestrowania odbiorników za okres do [...] roku to jest zobowiązany do ponoszenia opłat abonamentowych do czasu wyrejestrowania odbiorników. Organ podał, że dokumentacja przedmiotowa winna być przechowywana przez zobowiązanego bezterminowo gdyż jedynie dokumenty finansowe należy przechowywać do czasu przedawnienia, co wynika z treści art. 86 §1 Op. Co do zarzutu przedawnienia, organ powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 roku , sygn. akt K 24/08 wskazując, że do opłat abonamentowych, które są opłatą o charakterze administracyjnym stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej, jej art. 2 § 2 co oznacza, że zastosowanie ma art. 70 § 1 w zakresie związanym z przedawnieniem tychże należności . Organ podał, że bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony i po przerwaniu biegu terminu przedawnienia, biegnie ono na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. W rozpoznawanej sprawie w dniu [...]r. organ egzekucyjny zastosował wobec zobowiązanego środek egzekucyjny, o czym został zobowiązany powiadomiony [...]r. poprzez doręczenie tytułu wykonawczego z dnia [...]r. wobec czego należność w tym tytule ujęta nie uległa przedawnieniu. W skardze na powyższe postanowienie organu II instancji strona podniosła zarzut naruszenia przepisu art. 7 k.p.a. poprzez pobieżne zapoznanie się ze sprawą przez organ i podnosząc tę samą jak dotychczas argumentację. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2016, poz.1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - dalej: p.p.s.a.), uwzględnienie skargi następuje w przypadku: a) naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Po dokonaniu kontroli zaskarżonego postanowienia, Sąd stwierdza, że są podstawy do zakwestionowania stanowiska organu wyrażonego w zaskarżonym postanowieniu. Wskazać należy przede wszystkim , że zdaniem Sądu nie dokonano wyczerpującej analizy treści zarzutów zawartych w piśmie z dnia [...]r – [...]. W piśmie tym skarżący podniósł zarzut nieistnienia obowiązku. Wskazał on również, że złożył podobne, jak w treści tegoż pisma, wyjaśnienia w odpowiedzi na pierwsze upomnienie z dnia z dnia [...] roku , które dotyczyło opłat abonamentowych za okres [...]- [...] rok i wierzyciel ([...]) odstąpił od dochodzenia należności. W aktach administracyjnych jest upomnienie z dnia [...]r. i pismo skarżącego, które w swej treści przedstawia stanowisko skarżącego będące odpowiedzią na upomnienie w zakresie obowiązku uiszczenia opłat RTV za okres [...]- [...]. Skarżący stwierdza, że wierzyciel po złożeniu wyjaśnień przez skarżącego odstąpił od dochodzenia zapłaty należności określonym pierwszym upomnieniem. Dalej w aktach administracyjnych jest pismo skarżącego, w którym stwierdza, że [...]roku w dokumentach wyrejestrowujących zaznaczył, że został zmuszony przez [...] drugi raz wyrejestrować odbiornik (pismo z dnia [...]r. będące zażaleniem). [...] jako wierzyciel w ogóle nie odniosła się do powyższych twierdzeń. Należy zauważyć, że stanowisko wierzyciela (tu [...]) jest dla organu egzekucyjnego wiążące a zatem organ egzekucyjny nie jest uprawniony do prowadzenia odrębnego postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenie podstaw do uwzględnienia zarzutów i do podważenia w tym trybie stanowiska wierzyciela. Dlatego aby obecnie dokonać ustaleń faktycznych należy wzruszyć zaskarżone postanowienia wydane przez organ egzekucyjny. W ocenie Sądu uchylenie powyższych aktów prawnych wynikało z tej przyczyny, że [...] nie dokonała wyczerpujących ustaleń faktycznych w zakresie tego, czy istniał obowiązek podlegający przedmiotowej egzekucji. Stanowisko wierzyciela nie zawiera niezbędnych informacji umożliwiających dokonanie oceny przez Sąd czy jest ono prawidłowe w zakresie zarzutu nieistnienia obowiązku. Wskazać należy, że zdaniem skarżącego już w [...] roku [...][...] przysłał on do [...] zawiadomienie o rezygnacji z korzystania z odbiorników radiowo – telewizyjnych. Nie posiada on jednak stosownego dokumentu w tym zakresie ze względu na upływ czasu ale poinformował o tym wierzyciela gdy ten przesłał upomnienie z dnia [...]roku . Następnie skarżący stwierdził, że wierzyciel odstąpił od dochodzenia należności i po upływie kilku lat ponowił upomnienie tym razem dotyczyło to należności za kolejny okres. Wskutek postawy wierzyciela skarżący zmuszony był kolejny raz złożyć oświadczenie o wyrejestrowaniu odbiorników, co uczynił w[...] roku. [...] twierdziła, że skarżący nie dokonał skutecznego wyrejestrowania odbiornika, gdyż skarżącemu nadano indywidualny numer indentyfikacyjny jako użytkownikowi odbiorników RTV a tym samym [...] wykonała swój obowiązek wynikający z rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007roku w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych w okresie [...]co ma świadczyć o tym, że skoro w tym czasie skarżącemu nadano numer identyfikacyjny to nie mógł on wcześniej (w [...] czy też w [...]roku) wyrejestrować odbiorników. Jednocześnie [...] twierdzi, że skarżący nie przedstawił stosownego dowodu na wyrejestrowanie odbiorników, co jest jego obowiązkiem i to bezterminowym i tylko taki dokument zwalnia od obowiązku opłacenia abonamentu za żądany okres. Sąd stwierdza, że dla skutecznego zawiadomienia strony o nadaniu jej numeru indentyfikacyjnego nie było niezbędne dokonanie tego zawiadomienia w formie przesyłki ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru. Nie ulega jednak wątpliwości, że w aktach dotyczących przedmiotowego numeru identyfikacyjnego winny być informacje o przesłaniu tego numeru, np. w formie zwykłej przesyłki listownej. [...] poza twierdzeniem o nadaniu numeru identyfikacyjnego nie przedłożyła jakiejkolwiek dokumentacji w tej sprawie. [...] stwierdziła kategorycznie, że nie ma dowodów na dokonanie skutecznego wyrejestrowania się skarżącego w [...] ([...]roku). Nie ma jednak informacji w jaki sposób zostały dokonane tego rodzaju ustalenia ( czy odwoływano się do rejestrów – ewidencji wykreślanych użytkowników czy do innych dokumentów tego rodzaju ). Wierzyciel twierdzi, że nie ma dowodu wyrejestrowania odbiornika. Należy zauważyć, że wierzyciel też nie wskazał na czym oparł swoje twierdzenie, że strona miała zarejestrowany odbiornik, z jakich posiadanych dokumentów – pochodzących od strony, a będących w dyspozycji wierzyciela wynika, że jest abonentem, że to skarżący zgłosił posiadanie radioodbiorników, kiedy, czy wydana przed nadaniem numeru książeczka opłat RTV w istocie była wystawiona na skarżącego. Wierzyciel nie wskazał w jaki sposób odnotowuje informacje o wyrejestrowaniu, jaka jest procedura w tym zakresie, gdzie sprawdził, że abonent nadal jest zarejestrowany, czy to jest ta sama ewidencja w której odnotowuje się wyrejestrowanie abonenta. Te informacje umożliwiłyby dokonanie oceny czy stanowisko wierzyciela jest prawidłowe i na jakiej podstawie zostały poczynione ustalenia. Ze stanowiska wierzyciela można wnioskować, że jedynym dokumentem umożliwiającym wykazanie wyrejestrowania odbiornika RTV, jest dokument który powinien posiadać abonent, a do tego posiadać ten dokument bezterminowo. Sąd nie kwestionuje, że dowód wyrejestrowania odbiornika byłby dowodem świadczącym o tej okoliczności. W takiej sytuacji rodzi się pytanie co w przypadku gdy taki dokument z przyczyn losowych, niezależnych od strony zostanie utracony. W okolicznościach niniejszej sprawy - brak od [...] roku jakiejkolwiek reakcji wierzyciela na brak uiszczania opłat abonamentowych , brak reakcji na wyjaśnienia skarżącego złożone po otrzymaniu upomnienia z dnia[...] r. brak informacji o tym czy strona została poinformowana o nadaniu numeru identyfikacyjnego – należy uznać za usprawiedliwione przeświadczenie strony o skutecznym wyrejestrowaniu odbiornika, braku obowiązku uiszczania opłat abonamentowych i braku obowiązku przechowywania dowodu wyrejestrowania odbiornika RTV. Z żadnych przepisów nie wynika, że strona jest zobowiązana bezterminowo przechowywać dokument (dowód) wyrejestrowania odbiornika. Na marginesie, wierzyciel nie wskazuje w jaki sposób i przez jaki czas przechowuje dokumenty, informacje dotyczące wyrejestrowania (jak i zarejestrowania) odbiornika. W zbliżonym stanie faktycznym wypowiedział się WSA w Gorzowie Wlkp. (wyrok z dnia 18.10.2017r., sygn. akt I SA/Go 341/17) . Sąd aprobuje stanowisko WSA w Gorzowie Wlkp. Co do kwestii bezterminowego przechowywania przez zobowiązanego dowodu wyrejestrowania odbiorników RTV. Skoro termin przedawnienia opłat abonamentowych jest 5- letni ( zastosowanie znajdują tu przepisy Ordynacji podatkowej- art. 70 § 1 ) to nie sposób wymagać od strony aby taki dokument przechowywała w nieskończoność. Także skład orzekający podziela pogląd wyrażony w wym. orzeczeniu, że nie do zaaprobowania jest sytuacja, że wierzyciel odnosi się do zgłoszonych zarzutów opierając rozstrzygnięcie na przepisach prawa bez wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego jak też braku wskazania w jaki sposób te ustalenia uczyniono. W świetle powyższego – w ocenie Sądu – nie budzi wątpliwości, że wierzyciel zobowiązany był do ustalenia/wyjaśnienia kwestii wyrejestrowania odbiornika, gdyż to ona przesądza o istnieniu/lub nieistnieniu egzekwowanego obowiązku. Z tego też powodu wierzyciel rozpoznając ponownie sprawę przede wszystkim zgromadzi pełen materiał dowodowy i wskaże w jaki sposób dokonał ustalenia stanu faktycznego z którego wnioskuje, że skarżący jest zobowiązany do uiszczenia opłat abonamentowych. Z uwagi, że organ egzekucyjny jest związany stanowiskiem wierzyciela w zakresie podniesionych zarzutów, a mogło ono zostać skontrolowane przez Sąd dopiero na etapie skargi na postanowienie organu egzekucyjnego w przedmiocie zarzutów egzekucyjnych – wyrażone przez wierzyciela stanowisko - na podstawie art. 135 P.p.s.a. należało uchylić w obu instancjach. W przeciwnym razie organ egzekucyjny, pomimo wskazanych wątpliwości i nieprawidłowości nie mógłby ich wyjaśnić i naprawić w toku swojego postępowania, a tym samym nie byłby uprawniony do podważenia stanowiska wierzyciela. Z tego też względu konieczne było wyeliminowanie tych postanowień, gdyż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Ponownie wydając stanowisko w sprawie zarzutów, wierzyciel zobowiązany będzie wskazać na jakiej podstawie dokonał ustaleń oraz uwzględnić upływ czasu,, brak skutecznego zawiadomienia o nadaniu numeru identyfikacyjnego, brak od [...]r. domagania się uiszczania opłat abonamentowych. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c oraz art. 135 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.