III SA/Po 275/25

Dnia 3 września 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Sachajko Sędzia WSA Walentyna Długaszewska (sprawozdawca) Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 września 2025 roku sprawy ze skargi M. R. na postanowienie Wielkopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 26 lutego 2025r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego na rzecz skarżącego kwotę 100,- (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...], dalej: "PPIS", pismem z 22 sierpnia 2022 r. wezwał M. R. do poddania jego córki A. R. (ur. 8 czerwca [...] r.) obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciwko wskazanym w wezwaniu chorobom w podanym w nim terminie. W dniu 21 listopada 2022 r. PPIS wystawił upomnienie adresowane do zobowiązanego, wzywając go do poddania córki wyszczególnionym w nim szczepieniom ochronnym w podanym w nim terminie. W dniu 24 października 2023 r. PPIS jako wierzyciel wystawił tytuł wykonawczy na M. R. w celu wyegzekwowania obowiązku poddania jego córki obowiązkowym szczepieniem ochronnym przeciwko wskazanym w nim chorobom. W tytule wykonawczym zawarto wniosek o nałożenie grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku. W dniu 27 października 2023 r. PPIS skierował tytuł wykonawczy do Wojewody [...] w celu egzekucji administracyjnej. W dniu 15 października 2024 r. Wojewoda [...] wydał postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego przeciwko zobowiązanemu w części dotyczącej poddania jego córki szczepieniom ochronnym przeciwko dwóm wymienionym w postanowieniu chorobom. W dniu 27 listopada 2024 r. Wojewoda [...] wydał postanowienie o: 1) wezwaniu zobowiązanego do wykonania obowiązku objętego tytułem wykonawczym (za wyjątkiem dwóch chorób, o których mowa w postanowieniu z 15 października 2024 r.) do 31 maja 2025 r. oraz 2) w przypadku niewykonania obowiązku - o nałożeniu na zobowiązanego grzywny w wysokości 1 075 zł. Strona wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego podnosząc: 1. określenie obowiązku niezgodnie z art. 17 ust. 2 i 4 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2024 r., poz. 924 ze zm.), dalej: "ustawa", przez pominięcie przez wierzyciela obowiązku wykluczenia przeciwwskazań do szczepienia i wystawienia zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym; 2. brak wymagalności obowiązku szczepień z uwagi na brak kwalifikacji dziecka do szczepień ochronnych, brak wykluczenia przeciwwskazań, brak wydania zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym i brak indywidualnego kalendarza szczepień; 3. naruszenie art. 29 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2023 r., poz. 2505), dalej: "p.e.a.", przez przystąpienie do egzekucji, podczas gdy tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów z art. 27 p.e.a., tj. wierzyciel: a) niewłaściwie powołał podstawę prawną obowiązku o charakterze niepieniężnym, co skutkuje pominięciem art. 17 ust. 2 i 4 ustawy; b) błędnie wskazał w tytule wykonawczym podstawę prawną prowadzonej egzekucji. Postanowieniem z 14 stycznia 2025 r. PPIS oddalił zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, w uzasadnieniu postanowienia odnosząc się oddzielnie do zarzutu nr 1, nr 2 i nr 3. Strona wniosła zażalenie na postanowienie z 14 stycznia 2025 r. Postanowieniem z 26 lutego 2025 r. [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, dalej: "[...]PIS", powołując jako podstawę prawną art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572), dalej: K.p.a.", uchylił postanowienie organu pierwszej instancji w części, tj. w zakresie dotyczącym rozpoznania zarzutu nr 3, i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji w tej części oraz utrzymał w mocy to postanowienie w pozostałej części. W uzasadnieniu postanowienia wskazano m. in., że w świetle art. 33 § 2 p.e.a. nie można postawić zarzutu nr 3 (niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów z art. 27 p.e.a.), stąd w tym zakresie postanowienie organu pierwszej instancji należy uchylić i umorzyć postępowanie w tej części. Z kolei pozostałe zarzuty (nr 1 i nr 2) są niezasadne (z wymienionych w uzasadnieniu względów), stąd utrzymano w tym zakresie w mocy postanowienie organu pierwszej instancji o ich oddaleniu. Strona wniosła skargę na postanowienie organu drugiej instancji w części orzekającej o utrzymaniu w mocy postanowienia organu pierwszej instancji zarzucając: 1. określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa przez zobowiązanie do poddania córki nieistniejącym szczepieniem, niezawartym w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. 2023 r., poz. 2077 ze zm.); 2. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, tj. uznanie, że skarżący nie wykonał obowiązku podczas gdy nie jest on wymagalny; 3. naruszenie art. 7, art. 77, art. 136 i art. 138 K.p.a. w zw. z art. 27 p.e.a. przez niezbadanie czy tytuł wykonawczy spełnia wymogi z art. 27 p.e.a.; 4. naruszenie art. 17 ust. 2 ustawy, podczas gdy brak jest potwierdzenia wykluczenia przeciwwskazań do szczepienia; 5. naruszenie art. 7a, art. 77 i art. 81a K.p.a. przez rozstrzygnięcie wątpliwości interpretacyjnych na niekorzyść skarżącego, jak również wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy i brak wszechstronnego rozważenia całości materiału dowodowego; 6. naruszenie art. 80 K.p.a. przez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i dokonanie tej oceny w sposób dowolny. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w zaskarżonej części. W odpowiedzi na skargę WPIS podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Postanowieniem z 14 stycznia 2025 r. PPIS oddalił zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, a jedynie w uzasadnieniu postanowienia odniósł się oddzielnie do poszczególnych zarzutów (nr 1, nr 2 i nr 3). Z kolei zaskarżonym postanowieniem [...]PIS uchylił postanowienie PPIS w części, tj. w zakresie dotyczącym rozpoznania zarzutu nr 3, i umorzył postępowanie PPIS w tej części oraz utrzymał w mocy to postanowienie w pozostałej części. W pierwszej kolejności należy ustalić, czy sentencja zaskarżonego postanowienia, w kontekście brzmienia sentencji postanowienia organu pierwszej instancji, jest zgodna z prawem. Stosownie do art. 138 § 1 w zw. z art. 144 K.p.a. organ odwoławczy wydaje decyzję, w której: 1) utrzymuje w mocy zaskarżone postanowienie albo 2) uchyla zaskarżone postanowienie w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając to postanowienie - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, albo 3) umarza postępowanie zażaleniowe. Organ odwoławczy może uchylić zaskarżone postanowienie w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy postanowienie to zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie (art. 138 § 2 zdanie pierwsze K.p.a.). Porównując sentencję zaskarżonego postanowienia z wymienionymi w art. 138 § 1 i 2 K.p.a. możliwymi rozstrzygnięciami organu odwoławczego, w kontekście brzmienia sentencji postanowienia organu pierwszej instancji, należy stwierdzić, że sentencja zaskarżonego postanowienia została skonstruowana nieprawidłowo. Postanowienie [...]PIS zawiera rozstrzygnięcie nieprzewidziane w przepisach, gdyż orzeka o uchyleniu postanowienia PPIS w części i umorzeniu postępowania PPIS w tej części oraz utrzymaniu w mocy tego postanowienia w pozostałej części. Możliwe jest co prawda uchylenie postanowienia organu pierwszej instancji w części (art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a.), ale ta uchylana część powinna stanowić odrębną część sentencji postanowienia organu pierwszej instancji, nie zaś część odnoszącą się do części zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym (tu: zarzutu nr 3). Jeżeli zatem organ pierwszej instancji w sentencji swego postanowienia oddala zarzuty, organ odwoławczy nie ma możliwości uchylenia postanowienia organu pierwszej instancji w części, jako że jego sentencja nie została podzielona na części. Z tego względu Sąd konsekwentnie uznał, że skarga dotyczy całego postanowienia [...]PIS, a nie jedynie jego części. Naruszenie przepisów postępowania (art. 138 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a.) mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, stąd zaskarżone postanowienie podlega uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.". Przedwczesne byłoby zatem na obecnym etapie sprawy rozpatrywanie zarzutów dotyczących jej meritum i związanych z nimi zarzutów naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ drugiej instancji weźmie pod uwagę zawarte w niniejszym uzasadnieniu wskazania co do konstrukcji sentencji orzeczenia. W tym stanie sprawy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w pkt I. sentencji. Rozstrzygnięcie o zwrocie kosztów sądowych zapadło w pkt II. sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. Na zasądzone koszty składa się kwota 100 zł uiszczona tytułem wpisu od skargi.