III SA/Po 276/15
WyrokWSA w Poznaniu2016-02-10
Skład orzekający: Małgorzata Górecka, Beata Sokołowska, Mirella Ławniczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić rejestracji pojazdu, jeśli dokumenty stanowiące podstawę jego nabycia zostały uznane za sfałszowane prawomocnym wyrokiem sądu karnego, mimo że nabywca działał w dobrej wierze?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma obowiązek odmówić rejestracji pojazdu, jeśli dokumenty stanowiące podstawę jego nabycia, w tym dowód własności, zostały sfałszowane, co zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu karnego. Skutki prawomocnego wyroku sądu karnego są bezwzględnie wiążące dla organów administracji publicznej, nawet jeśli nabywca działał w dobrej wierze. W takiej sytuacji należy uchylić decyzję o rejestracji i odmówić jej dokonania.Stan faktyczny
Skarżący nabył samochód w 2006 roku, który został zarejestrowany. W 2012 roku złożył wniosek o wymianę dowodu rejestracyjnego. W 2014 roku Prokurator Okręgowy wniósł o wznowienie postępowania rejestracyjnego, powołując się na wyrok sądu karnego stwierdzający sfałszowanie umowy kupna-sprzedaży, faktury VAT i zaświadczenia o badaniu technicznym pojazdu. Organ pierwszej instancji uchylił decyzję o rejestracji i odmówił jej dokonania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, podnosząc, że działał w dobrej wierze i nie wiedział o sfałszowaniu dokumentów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Przyznano adwokatowi kwotę tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 10 lutego 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Górecka (spr.) Sędziowie WSA Beata Sokołowska WSA Mirella Ławniczak Protokolant: st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2016 roku przy udziale sprawy ze skargi J U na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2015r. nr [...] w przedmiocie odmowy rejestracji pojazdu, po wznowieniu postępowania 1. oddala skargę, 2. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu adwokatowi P kwotę [...] złotych uwzględniającą podatek od towarów i usług w kwocie [...] złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu
Skarżący- J w dniu 20.04.206r. kupił od J , prowadzącej działalność gospodarczą samochód osobowy marki A rok prod. 1995. Na jego wniosek z dnia 27.04.2006r. dokonano w dniu [...] r. czasowej rejestracji tego samochodu a następnie decyzją nr[...] z dnia [...] . Prezydent Miasta dokonał rejestracji stałej.
W dniu 30.04.2012r. skarżący wniósł o wymianę dowodu rejestracyjnego z powodu braku miejsca na kolejne wpisy terminów badań technicznych powyższego pojazdu. Uwzględniając powyższy wniosek w dniu 18.05.2012 r. Prezydent Miasta wydał decyzję nr[...]. Sprzeciwem z dnia 11.04.2014r. Prokurator Okręgowy zażądał wznowienia postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta nr [...] z dnia [...] w związku z wydanym przez Sąd Rejonowy wyrokiem z dnia 28 stycznia 2013r. w sprawie o sygn. akt [...]. Prokurator powołał się na ustalenia zapadłe w tymże postępowaniu karnym dotyczące sfałszowania umowy kupna – sprzedaży spornego pojazdu, poświadczenia nieprawdy w fakturze VAT, poświadczenia nieprawdy w zaświadczeniu o badaniu technicznym i wprowadzenia w błąd J co do autentyczności powyższych dokumentów, pochodzenia pojazdu, jego wartości i możliwości legalnego zarejestrowania pojazdu na terenie RP).
Wskutek wniesionego sprzeciwu Prezydent miasta wszczął postępowanie wznowieniowe. Postanowieniem z dnia 23.04.2014r. na podstawie art. 145 §1 pkt 1 i art. 149 k.p.a. wznowił z urzędu postępowanie administracyjne zakończone decyzją o rejestracji przedmiotowego pojazdu z dnia[...]. i w wyniku przeprowadzonego postępowania decyzją z dnia[...]. orzekł o uchyleniu swojej decyzji z dnia[...]. wydanej w przedmiocie rejestracji spornego samochodu i na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. odmówił rejestracji tego samochodu.
Następnie postanowieniem z dnia [...]. tenże organ w oparciu o przepis art. 145 §1 pkt 8 k.p.a. wznowił z urzędu postępowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzją o rejestracji spornego samochodu z dnia[...]. i decyzją z dnia. [...] uchylił swoją decyzję z dnia [...] r. w sprawie rejestracji pojazdu A o nr rej. [...] na rzecz J oraz odmówił rejestracji przedmiotowego pojazdu.
W uzasadnieniu decyzji podano, że strona wniosła 30.04.2012 r. o wymianę dowodu rejestracyjnego z powodu braku miejsca na kolejne wpisy terminów badań technicznych powyższego pojazdu. W dniu [...] r. wydano decyzję o rejestracji pojazdu i wydano dowód rejestracyjny.
W dniu 15.04.2014 r. do organu wpłynął sprzeciw Prokuratora Prokuratury Okręgowej. Wniósł o wznowienie postępowania rejestracyjnego, albowiem dowody stanowiące podstawę zarejestrowania pojazdu zostały sfałszowane, co stwierdzono prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia 28 stycznia 2013 r. ( dotyczącym sfałszowania umowy kupna – sprzedaży spornego pojazdu, poświadczenia nieprawdy w fakturze VAT, poświadczenia nieprawdy w zaświadczeniu o badaniu technicznym i wprowadzenia w błąd J co do autentyczności powyższych dokumentów, pochodzenia pojazdu, jego wartości i możliwości legalnego zarejestrowania pojazdu na terenie RP). Podstawą rejestracji jest zgodnie z art. 72 ust. 1 ustawy z 20 czerwca 1997r. -Prawo o ruchu drogowym ( t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 1137, ze zm.) dowód własności pojazdu. Umowa kupna - sprzedaży z dnia 21.03.2006 r., faktura VAT i zaświadczenie o badaniu technicznym zostały sfałszowane.
Dnia [...] r. organ wydał decyzję ostateczną o uchyleniu pierwszej rejestracji i odmowie zarejestrowania pojazdu. W ten sposób wyeliminowano z obrotu decyzję o rejestracji pojazdu z dnia [...] r. Podstawą prawną wznowienia postępowania jest wobec tego art. 145 par. 1 pkt. 8 kpa.
W odwołaniu od powyższej decyzji J podniósł, że nabył sporny pojazd w dobrej wierze, jako uczciwy człowiek. Nie wiedział, że dokumenty dotyczące spornego pojazdu zostały sfałszowane.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzja z dnia [...] r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy ustalił, że w sprawie zachodziła przesłanka z art. 145 par. 1 pkt. 8 kpa. Sporny pojazd został zarejestrowany na podstawie dokumentów sfałszowanych i poświadczających nieprawdę, co wynika z prawomocnego wyroku sądu wydanego w sprawie karnej. Z tego względu pierwotna decyzja rejestracyjna podlegała wyeliminowaniu z obrotu prawnego i nie mogła stanowić prawidłowej podstawy decyzji z dnia [...] r.
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu J podniósł, że nabył sporny pojazd w dobrej wierze, jako uczciwy człowiek. Nie wiedział, że dokumenty dotyczące spornego pojazdu zostały sfałszowane. Nie może ponosić za to odpowiedzialności.
W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga jest nieuzasadniona.
Przedmiotowy pojazd został zarejestrowany pierwotnie w dniu [...] r. k. 28 akt adm.
Strona skarżąca wniosła 30.04.2012 r. o wymianę dowodu rejestracyjnego z powodu braku miejsca na kolejne wpisy terminów badań technicznych powyższego pojazdu. W dniu [...] r. organ I instancji wydał decyzję o rejestracji pojazdu i wydano wobec tego stronie dowód rejestracyjny – k. 19 akt.
W dniu 15.04.2014 r. do organu wpłynął sprzeciw Prokuratora Prokuratury Okręgowej. Wniósł o wznowienie postępowania rejestracyjnego, albowiem dowody stanowiące podstawę zarejestrowania pojazdu zostały sfałszowane, co stwierdzono prawomocnym wyrokiem SR w Gnieźnie sygn. [...] z dnia 28.01.2013 r. ( dotyczącym sfałszowania umowy kupna – sprzedaży spornego pojazdu z 21.03.2006 r., poświadczenia nieprawdy w fakturze VAT, poświadczenia nieprawdy w zaświadczeniu o badaniu technicznym i wprowadzenia w błąd J co do autentyczności powyższych dokumentów, pochodzenia pojazdu, jego wartości i możliwości legalnego zarejestrowania pojazdu na terenie RP).
Podstawą rejestracji jest wg. art. 72 ust. 1 pkt. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym dowód własności pojazdu. Dowodem tym może być m. in. umowa kupna-sprzedaży danego pojazdu, która musi odzwierciedlać rzeczywistą transakcję handlową dotyczącą danego pojazdu.
Umowa kupna - sprzedaży spornego samochodu z dnia 21.03.2006 r. zawarta pomiędzy kupującą J ( która następnie sprzedała skarżącemu samochód) a K , faktura VAT odzwierciedlająca sprzedaż przez J skarżącemu spornego samochodu za kwotę [...] zł i zaświadczenie o badaniu technicznym tego samochodu okazały się być dokumentami sfałszowanymi, poświadczającymi nieprawdę. Wynika to z prawomocnego wyroku sądu karnego, którego skutki są bezwzględnie wiążące dla organów administracji publicznych.
Dnia [...] r. organ wydał po wznowieniu postępowania decyzję ostateczną o uchyleniu pierwszej rejestracji z dnia [...] r. i odmowie zarejestrowania pojazdu ( k. 14 ). W ten sposób wyeliminowano z obrotu podstawę prawną do wydania decyzji o rejestracji pojazdu z dnia [...] r.
Podstawą prawną wznowienia postępowania w niniejszej sprawie jest wobec tego art. 145 par. 1 pkt. 8 kpa ( decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostały następnie uchylone lub zmienione ).
Z tego względu zasadnie w ocenie Sądu organy obu instancji uznały, że po wznowieniu postępowania należało uchylić decyzję organu I instancji z dnia [...] r. w sprawie rejestracji pojazdu A o nr rej. [...] na rzecz J oraz odmówić rejestracji przedmiotowego pojazdu. Nie było bowiem podstaw faktycznych i prawnych do dokonania czynności zarejestrowania pojazdu.
Sąd wskazuje, że skarżący może dokonać rejestracji przedmiotowego samochodu niemniej dopiero po uzyskaniu tytułu prawnego do tej rzeczy co może nastąpić na podstawie prawomocnego orzeczenia sądowego stwierdzającego zasiedzenie przez skarżącego tejże ruchomości.
Z tych względów należało orzec jak w sentencji wyroku zgodnie z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). O kosztach orzeczono na podstawie § 19 w zw. z §18 pkt 1 ppkt 1 c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (t.j. Dz. U. 2013.461, ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło