III SA/Po 282/14

PostanowienieWSA w Poznaniu2014-08-27

Skład orzekający: Beata Sokołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który prowadzi działalność gospodarczą i rolniczą, posiada nieruchomości oraz inne aktywa, może zostać zwolniony z kosztów postępowania sądowego lub ustanowienia pełnomocnika z urzędu, mimo istniejących zobowiązań kredytowych i postępowań egzekucyjnych?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżący, pomimo posiadania zobowiązań i postępowań egzekucyjnych, uzyskuje dochody z kilku źródeł (umowa o pracę, działalność gospodarcza, wynajem nieruchomości, dochody z gruntów rolnych) oraz posiada znaczący majątek (nieruchomości, środki trwałe), które pozwalają mu na poniesienie kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Sąd podkreślił, że strata finansowa w działalności nie oznacza automatycznie braku płynności finansowej, a skarżący nie przedstawił pełnej dokumentacji swojej sytuacji majątkowej ani dowodów na pogorszenie swojej sytuacji finansowej.
Stan faktyczny
Skarżący P B złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu i zwolnienia od opłaty od zażalenia na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, wskazując na wysokie dochody skarżącego i brak pełnej dokumentacji jego sytuacji majątkowej. Skarżący wniósł sprzeciw, twierdząc, że jego dochody drastycznie spadły. Sąd analizując dokumentację, stwierdził, że skarżący posiada liczne nieruchomości, dochody z działalności gospodarczej i rolniczej, co nie uzasadnia przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 27 sierpnia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2014 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P B na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L z dnia [...] 2013 r., nr [...] w przedmiocie zakazu prowadzenia stacji kontroli pojazdów postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy Skarżący P B wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu oraz zwolnienie od opłaty od zażalenia na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wydanego w niniejszej sprawie. Na wezwanie Sądu P B złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Po rozpoznaniu wniosku Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 28 lipca 2014 r. odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W uzasadnieniu postanowienia wskazano między innymi, że średnie miesięczne przychody wnioskodawcy przewyższają wielokrotnie obciążenia z tytułu kosztów sądowych i deklarowanych kosztów utrzymania rodziny, a ponadto skarżący nie przekazał pełnych danych rzetelnie dokumentujących sytuację majątkową wnioskodawcy i jego żony. Skarżący wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia, w którym wskazał, że dochody jego i żony "drastycznie spadły", wobec czego nie jest on w stanie uiścić kosztów sądowych przedmiotowej sprawy. W ocenie skarżącego jego sytuacja finansowa znacznie odbiega od przedstawionej w uzasadnieniu postanowienia z dnia 28 lipca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270), dalej P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub w zakresie częściowym, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Sąd po przeanalizowaniu dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy, a dotyczącej stanu majątkowego i sytuacji rodzinnej P B stwierdził, że wniosek strony o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym nie zasługiwał na uwzględnienie. We wniosku o prawo pomocy skarżący podał, że wraz z żoną M B prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, a w ich małżeństwie obowiązuje ustrój wspólności majątkowej. Wnioskodawca otrzymuje z tytułu umowy o pracę [...] zł brutto. Skarżący posiada majątek nieruchomy - jest współwłaścicielem (wraz z żoną) gruntów rolnych o pow. [...]ha i pobiera z nich dochody w ramach zarejestrowanej działalności gospodarczej. P B zadeklarował we wniosku do spłaty zobowiązania w wysokości około [...] zł. Z dokumentacji nadesłanej w ramach uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że P i M B posiadają liczne nieruchomości położone w K, a także nieruchomości położone w B oraz las o pow. [...] ha. Skarżący oświadczył, że jego rachunek bankowy jest aktualnie zajęty w ramach prowadzonego przeciwko niemu postępowania egzekucyjnego. Nie posiada środków pieniężnych na innych kontach bankowych. Prowadził działalność gospodarczą i zatrudnia 3 pracowników (jedna osoba od dłuższego czasu przebywa na zasiłku macierzyńskim). Skarżący jest zatrudniony na umowę o pracę w spółce "B" (od sierpnia 2013 r. do marca 2014 roku przebywał za zasiłku chorobowym). Wynajmuje tej spółce pomieszczenia i z tego tytułu uzyskuje dochód w wysokości[...] zł. P B przedłożył ponadto zeznania podatkowe. Wynika z nich, że [...]. Wnioskodawca przesłał ponadto wezwanie B we W z dnia 8 listopada 2012 roku do spłaty wymagalnego zadłużenia w kwocie [...] zł wraz z odsetkami; umowę pożyczki z B (w wysokości [...] zł); zestawienie należności dochodzonych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w K z dnia 6 marca 2014 roku (dochodzone należności wynoszą [...] zł), zawiadomienie o wszczęciu egzekucji z 16 września 2013 r. na wniosek N([...]) oraz zawiadomienie Komornika przy SR w K o zajęciu wierzytelności na rzecz P w wysokości [...] Skarżący oświadczył, że uzyskany przez niego przychód z wytworzonych płodów rolnych w 2013 roku wyniósł [...] Z przedłożonej dokumentacji wynika również, że skarżący[...]. Z Ewidencji Środków Trwałych za rok 2014 wynika nadto, że strona posiada też motocykl H i samochód ciężarowy V. P i M B zadeklarowali, że ponoszone przez nich średniomiesięczne wydatki wynoszą: [...] Powyższe dane nie uzasadniają, w ocenie Sądu, istnienia podstaw do przyznania stronie prawa pomocy we wnioskowanym przez nią zakresie. Skarżący może ponieść pełne koszty postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przede wszystkim wskazać trzeba, że P B uzyskuje dochody z kilku różnych źródeł: [...] Zdaniem Sądu zadeklarowane i ujawnione przez skarżącego średnie miesięczne przychody znacznie przewyższają obciążenia z tytułu kosztów sądowych oraz deklarowanych kosztów utrzymania koniecznego rodziny (żony M B). Strona wskazywała wprawdzie na ujemny wynik finansowy wynikający z prowadzonej przez niego pozarolniczej działalności gospodarczej oraz istnienie wysokich zobowiązań kredytowych i wszczęcie postępowań egzekucyjnych, jednak nie stanowiło to podstawy do przyznania stronie wnioskowanego przez nią prawa pomocy. Zgodnie bowiem z poglądem utrwalonym w orzecznictwie sądowym powstanie straty nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej i nie przesądza automatycznie o zaistnieniu przesłanek przyznania prawa pomocy (zobacz m. in. postanowienie NSA z dnia 18 grudnia 2013 roku, sygn. akt II GZ 747/13). Stwierdzić należy ponadto, że skarżący, pomimo wezwania, nie przedstawił wszystkich danych, które umożliwiłyby pełne i rzeczywiste ustalenie sytuacji majątkowej jego i żony. W szczególności nie przedłożono wyciągów z rachunków bankowych dokumentujących dokonywane przez skarżącego operacje finansowe, nie podano informacji o środkach przejętych w ramach prowadzonych postępowań egzekucyjnych. Skarżący nie poinformował też o wysokości płatności rolnych otrzymywanych z tytułu prowadzonej działalności rolniczej. Ponadto trzeba mieć na względzie, że niezależnie od istniejących zobowiązań kredytowych czy prowadzonej egzekucji skarżący musi posiadać odpowiednie środki finansowe do prowadzenia bieżącej działalności (gospodarczej i rolniczej), której koszty wynoszą miesięcznie od kilku do kilkudziesięciu tysięcy złotych. Podkreślić należy, że we wniesionym sprzeciwie skarżący powołał się na pogorszenie sytuacji majątkowej, jednak nie załączył do sprzeciwu żadnych dokumentów na potwierdzenie tej okoliczności. Tymczasem było to w interesie strony, która składając wniosek o przyznanie prawa pomocy, winna wykazać istnienie ustawowych przesłanek wnioskowanej pomocy. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło