III SA/Po 284/09

Dnia 28 kwietnia 2009 roku. Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2009 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku T. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T.K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych /-/R. Talaga W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu w wysokości 200,00 zł T.K. złożył wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. We wniosku T.K. wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną oraz dwoma synami. Wnioskodawca nie posiada żadnych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3000 euro. Jednocześnie oświadczył, że nie osiąga żadnego dochodu z jego firmy handlowej A. Natomiast jego żona pracowała na czas określony w firmie B. i osiągała z tego tytułu wynagrodzenie w wysokości 281,50 zł miesięcznie. Wnioskodawca oświadczył, że dnia 31 lipca 2002 roku została ustanowiona rozdzielność majątkowa z jego żoną, która nie posiada żadnego majątku. Miesięczne koszty utrzymania T. K. oszacował na 3.000,00 zł (mieszkanie, media, RTV, telefon – 1100,00 zł, wyżywienie – ok. 1.500,00 zł, inne opłaty ok. 400,00 zł). Ponadto wnioskodawca zaznaczył, że sytuacja w jakiej się znalazł od momentu wydania decyzji obciążających go kwotą należności celno – podatkowych ulega ciągłemu pogorszeniu, a zakończenie części postępowań administracyjnych uniemożliwiło mu dalszą działalność i postawiło w obliczu bankructwa. Z informacji złożonych w ramach uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy w przez T. K. w sprawie o sygnaturze III SA/Po 181/09, wynika, że środki przeznaczane na utrzymanie rodziny w kwocie 3.000,00 zł otrzymuje on od swoich teściów oraz ojca jako pomoc bezzwrotną od 2006 roku, kiedy to rodzina, w wyniku jego aresztowania pozbawiona została środków do życia. W związku z powyższym nie może on udokumentować, zarówno źródeł jak i wysokości otrzymywanej pomocy, bowiem ani teściowie, ani też ojciec nigdy nie żądali składania pisemnych dowodów na otrzymywaną od nich pomoc. Ponadto oświadczył, że nie posiada tytułu prawnego do zajmowanego mieszkania, które należy do jego ojca. Zaznaczył przy tym, że za zgodą ojca został w tym lokalu zameldowany wraz ze swoją rodziną i dlatego reguluje wszystkie opłaty wynikające z rachunków za mieszkanie, które wystawiane są na jego ojca, z pieniędzy otrzymywanych w ramach bezzwrotnej pomocy finansowej. W związku z tym nie jest w stanie przedłożyć dokumentów na w/w okoliczności, gdyż w rzeczywistości nie są one jego własnością, a po uregulowaniu rachunków zwraca je ojcu. Poinformował również, że ani on ani jego synowie (uczący się) nie posiadają rachunków bankowych, lokat oraz kont bankowych, nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych oraz nie posiadają pojazdów samochodowych. Natomiast ze względu na umowę o rozdzielności majątkowej z żoną od dnia 31 lipca 2002 r. nie posiada informacji o jej majątku, ale z ustnego oświadczenia żony dowiedział się, że nie posiada ona żadnych oszczędności, rachunków bankowych, kont oraz lokat. Wnioskodawca nie jest w stanie przedłożyć zeznań podatkowych żony za wskazany okres. Ponadto oświadczył, że jego synowie nie posiadają nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych oraz pojazdów podlegających obowiązkowi rejestracji. Z przesłanych kserokopii zeznań podatkowych wynika natomiast, że T. K. w 2008 roku poniósł stratę w wysokości 7.100,00 zł, w 2007 rok nie uzyskał żadnego dochodu, a w 2006 roku poniósł stratę w wysokości 520,95 zł. Zgodnie z przepisami art. 245 §1 i §3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przepis art. 246 §1 pkt. 2 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja przyznania prawa pomocy posiada wyjątkowy charakter i jest stosowana jedynie w sytuacjach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, z których wynika, iż wnioskodawca nie posiada wystarczających możliwości finansowych pokrycia kosztów sądowych związanych z jego udziałem w sprawie. Za każdym razem na stronie ciąży jednak obowiązek wykazania, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od generalnej zasady ponoszenia kosztów sądowych. W przedmiotowej sprawie wnioskodawca wraz z żoną i dziećmi zamieszkują w lokalu stanowiącym własność jego ojca i utrzymują się z bezzwrotnej pomocy uzyskiwanej od teściów i ojca wnioskodawcy w kwocie 3.000,00 zł. Dodatkowo należy uwzględnić, że T. K. został wcześniej zwolniony w kilkudziesięciu sprawach od uiszczenia opłat sądowych w łącznej kwocie przekraczającej 40.000,00 zł, a jego sytuacja nie uległa poprawie od tamtego czasu. W tych okolicznościach należy uznać, że T. K., który w ostatnim okresie wniósł sześć kolejnych spraw, w których łączna kwota wpisów wynosi 1.200,00 zł, nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co czyni zasadnym jego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w związku z art. 245 § 1 oraz § 3, a także art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji postanowienia. /-/R. Talaga