III SA/Po 284/10

Dnia 07 lipca 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Górecka ( spr.) Sędziowie WSA Marzenna Kosewska WSA Szymon Widłak Protokolant: st. sekr. sąd. Kamila Perkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 lipca 2010 roku przy udziale sprawy ze skargi B. W. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia nr w przedmiocie odmowy przyznania płatności obszarowych na rok 2007 oddala skargę /-/ Sz. Widłak /-/ M. Górecka /-/ M. Kosewska Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Kierownik Biura Powiatowego ARIMR decyzją z dnia 18.12.2009 r. odmówił przyznania B. za rok 2007 jednolitej płatności obszarowej, uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych i uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę ( uprawianych na trwałych użytkach zielonych ). W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż we wniosku o płatności zadeklarowano działki nr ..., w ramach JPO podano 3,86 ha, w ramach UPO do powierzchni grupy upraw podstawowych 1,67 ha i UPO do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę – 2,19 ha. Do wniosku wnioskodawca zadeklarował ponadto działkę nr ... - 10,00 ha w ramach uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę. W trakcie kontroli wniosku okazało się że działka nr ... została zgłoszona również przez innego producenta rolnego. W toku postępowania przeprowadzono dwie rozprawy administracyjne – w dniu 21.05.2008 r. i 16.02.2009 r. W trakcie rozprawy w dniu 16.02.2009 r. wnioskodawca stwierdził, iż w 2007 r. użytkował rolniczo minimum 10 ha i zbierał trawę dla koni ze spornej działki nr ... . Oceniając zeznania świadków oraz inne dowody zebrane w sprawie organ I instancji uznał, iż działkę nr ... użytkowała od 2004 r. Wspólnota Wiejska, dokonująca na niej zabiegów agrotechnicznych. Zarząd Wspólnoty wyraził zgodę wnioskodawcy na nieodpłatny zbiór siana z powierzchni około 2 ha. Organ I instancji stwierdził, iż wnioskodawca nie udokumentował ostatecznie faktu użytkowania 10 ha łąki na działce nr ..., a jedynie ok. 2 ha, co wynikało z zeznań świadków wnioskowanych przez obie strony konfliktu krzyżowego. Płatność bezpośrednia za 2007 przysługuje posiadaczowi minimum 1 ha gruntów rolnych, a płatność zwierzęca związana była z wymogiem posiadania odpowiedniej liczby zwierząt gospodarskich wpisanych do specjalnego rejestru. W przypadku współposiadania danej działki do wniosku należy załączyć zgodę współposiadaczy na przyznanie płatności. Organ I instancji ostatecznie uznał, iż zgodę taką uzyskał J. ( strona konfliktu krzyżowego ), a nie wykazał się nią de facto B. Dalej organ uznał za bezsporny fakt skoszenia całości łąk przez Wspólnotę w czerwcu 2007 r. ( w tym również na działce nr ... ), natomiast co do wnioskodawcy, że zebrał on jedynie siano z 1-2 ha, co potwierdzili świadkowie obu stron konfliktu. Ponieważ wnioskodawca dokonywał późniejszego koszenia i zbierania siana czy zielonki z łąk należących do Wspólnoty, wobec czego przyjęto zadeklarowanie przez niego działki w dobrej wierze. Organ wskazał, że przy JPO zadeklarowano 13,86 ha a stwierdzono 3,86 ha ( różnica – 259,07 % ), przy UPO zadeklarowano 1,67 ha i stwierdzono 1,67 ha, natomiast przy płatnościach zwierzęcych podano 12,19 ha a stwierdzono 2,19 ha ( powierzchnia zadeklarowana wszystkich UPO – 13,86 ha, stwierdzona 3,86 ha, różnica 259,07 % ). Przy JPO stwierdzona różnica przekroczyła 30 % co skutkowało odmową przyznania tej płatności. Podobnie przy uzupełniających płatnościach obszarowych. Nie nałożono przy tym sankcji wskazanych w art. 68 ust. 1 rozporządzenia Komisji ( WE ) nr 796/2004. W odwołaniu od tej decyzji strona podniosła, iż organ dokonał błędnych ustaleń faktycznych i naruszenia prawa, wnosząc o jej uchylenie i wydanie decyzji przyznającej przedmiotowe płatności. W ocenie strony organ oparł się bezzasadnie na opinii osób występujących po firmą Wspólnota Wsi w sytuacji, gdy podmiot ten może funkcjonować jedynie jako odrębna osoba prawna. Wnioskodawca twierdził, iż to on wykonywał najwięcej prac w zakresie zbiorów od wiosny do jesieni, co – w jego ocenie- zostało potwierdzone przez część świadków. Według niego odstąpienie od nałożenia sankcji było jednoznaczne ze stwierdzeniem zadeklarowania we wniosku prawidłowych danych. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARIMR decyzją z dnia 05.03.2010 r. utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji, podzielając jego ustalenia faktyczne i prawne. Organ odwoławczy wskazał, iż płatność przysługuje za posiadanie gruntów, nawet w przypadku bezumownego czy też bezprawnego korzystania z niego. Bez znaczenia dla sprawy było zatem to, iż J. i pozostali współużytkownicy posiadali prawo do dysponowania gruntami jako Wspólnota Gruntowa. Wnioskodawca wykonał na spornej działce tzw. drugi pokos traw, jednakże wcześniej sporny grunt był użytkowany przez J. i członków Wspólnoty. Z pierwszego pokosu B. jedynie zebrał część siana z powierzchni ok. 2 ha, co nie jest przesłanką do uznania wcześniejszego użytkowania rolniczego działki. Wnioskodawca nie spełniał przesłanek do otrzymania jednolitej płatności obszarowej, gdyż nie był jedynym posiadaczem działki nr ... i nie posiadał zgody określonej w art. 7 ust. 7 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Zgodę tą uzyskał w odpowiedniej formie J. Wnioskodawca miał zgodę jedynie na zebranie siana z pierwszego pokosu z ok. 2 ha i nieformalną zgodę na wykonanie drugiego pokosu. Nie użytkował on wobec tego spornej działki na zadeklarowanej powierzchni 10 ha. Z tego też powodu nie było podstaw do przyznania mu uzupełniającej płatności obszarowej. Powyższy stan faktyczny organ II instancji ustalił generalnie na podstawie zeznań członków Wspólnoty, uznanych za spójne i logiczne. Organ odwoławczy uznał przy tym za zasadne odstąpienie od nałożenia sankcji finansowych za zasadzie art. 68 ust. 1 rozporządzenia Komisji ( WE ) nr 796/2004. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona skarżąca wniosła o uchylenie decyzji obu instancji, zarzucając im błędne ustalenia faktyczne i naruszenie przepisów prawa. Podniosła ona argument o przewlekłości postępowania, ustaleniach faktycznych dokonanych w oparciu o niespójne zeznania świadków, pominięciu braku legitymacji procesowej Wspólnoty Gruntowej do występowania w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym, nie przeprowadzenie kontroli terenowej oraz odstąpienie od sankcji finansowych z jednoczesnym utrzymaniem odmowy wypłaty płatności rolnej JPO i UPO. W ocenie skarżącego dokonywał on prac na spornej działce od wiosny do jesieni. Ponadto organ sprzecznie stwierdził, iż wniosek był poprawny i odstąpił od sankcji finansowych, a jednocześnie nie przyznał mu wnioskowanych płatności. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, powołując się na uzasadnienie swojej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Skarga okazała się nieuzasadniona. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego warunkiem otrzymania jednolitej płatności obszarowej było posiadanie w dniu 31 maja danego roku gruntów rolnych o powierzchni minimum 1 ha, utrzymywanych zgodnie z odpowiednimi normami. Spełnianie przesłanek do otrzymania JPO warunkowało jednocześnie możliwość otrzymania uzupełniających płatności obszarowych ( art. 7 ust. 2 ustawy ). Warunkiem koniecznym do uzyskania przedmiotowych płatności było wobec tego faktyczne posiadanie i użytkowanie rolnicze danego gruntu – na dzień 31 maja 2007 r. W przypadku współposiadania, płatności przysługiwały temu z producentów rolnych, który uzyskał pisemną zgodę innych współposiadaczy ( art. 7 ust. 7 ). W niniejszej sprawie sporna była kwestia dotycząca tego, kto faktycznie posiadał i użytkował 10 ha działki nr ... zadeklarowanej jednocześnie przez skarżącego i J. Organy obu instancji ustaliły w toku prowadzonego postępowania, iż przedmiotową działkę nr ... użytkowała od 2004 r. Wspólnota Wiejska , dokonująca na niej określonych zabiegów agrotechnicznych. Zarząd Wspólnoty wyraził zgodę wnioskodawcy na nieodpłatny zbiór siana z powierzchni około 2 ha. Organy uznały za bezsporny fakt skoszenia całości łąk przez Wspólnotę w czerwcu 2007 r. ( w tym również na działce nr ... ), natomiast wnioskodawca zebrał jedynie siano z 1-2 ha z tzw. pierwszego pokosu, co potwierdzili świadkowie obu stron konfliktu. Dokonywał on w następnych miesiącach koszenia i zbierania siana czy zielonki z łąk należących do Wspólnoty, z czego nie wynika jednak fakt użytkowania przez niego 10 ha działki w okresie wcześniejszym ( a szczególnie w dniu 31 maja 2007 r. ). Organ wskazał ostatecznie, że przy JPO zadeklarowano 13,86 ha a stwierdzono 3,86 ha ( różnica 10,0 ha – 259,07 % ), przy UPO zadeklarowano 1,67 ha i stwierdzono 1,67 ha, natomiast przy płatnościach zwierzęcych podano 12,19 ha a stwierdzono 2,19 ha ( powierzchnia zadeklarowana wszystkich UPO – 13,86 ha, stwierdzona 3,86 ha, różnica również 10,0 ha - 259,07 % ). Przy JPO stwierdzona różnica przekroczyła 30 % co skutkowało odmową przyznania tej płatności. Podobnie przy uzupełniających płatnościach obszarowych. Sąd po przeanalizowaniu akt administracyjnych niniejszej sprawy uznał, iż powyższe ustalenia faktyczne zostały dokonane przez organy w prawidłowy sposób i na podstawie wyczerpującego materiału dowodowego. Z zeznań części świadków zebranych w toku przeprowadzonej rozprawy administracyjnej ( członków Wspólnoty ) wynika sposób prowadzenia prac agrotechnicznych przez poszczególnych rolników i wykonanie w miesiącu czerwcu 2007 r. tzw. pierwszego pokosu z działki nr ... . Skarżący zebrał skoszone siano z części działki, na co zgodę wyraziła Wspólnota, nie wykazał on jednak wobec tego ostatecznie w skuteczny sposób, iż był wyłącznym posiadaczem i użytkownikiem 10 ha działki w czerwcu 2007 r., a tym bardziej w okresie wcześniejszym, co uprawniałoby go do otrzymania wnioskowanych JPO i UPO. Nie miał też pisemnej zgody na otrzymanie płatności, wskazanej w art. 7 ust. 7 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Organy obu instancji dokonały przy tym wyczerpującej oceny zeznań wszystkich świadków odebranych na rozprawie administracyjnej, zawnioskowanych przez skarżącego i drugą stronę tzw. konfliktu krzyżowego. Szczegółowo wyjaśniły w uzasadnieniach swoich decyzji, dlaczego części zeznań dano wiarę w całości, uznając je za spójne i logiczne, a część uznano za niewiarygodne. Wyczerpująco odniesiono się też do wyjaśnień samego wnioskodawcy. Ostatecznie organy zasadnie uznały wobec tego, iż koszenie części działki ... od lipca 2007 r. nie dawało podstaw do przyznania skarżącemu dopłat JPO i UPO za cały 2007 r. Nie wykazał on bowiem skutecznie posiadania i rolniczego użytkowania zadeklarowanych 10 ha tej działki w całym wymaganym okresie czasu. Odnosząc się do zarzutu braku legitymacji procesowej Wspólnoty do występowania w niniejszym postępowaniu administracyjnym wskazać należy, iż w trakcie rozprawy byli przesłuchiwani wyłącznie poszczególni członkowie tej Wspólnoty jako osoby fizyczne - producenci rolni dokonujący określonych zabiegów agrotechnicznych na działce i mogący potwierdzić ( lub nie ) fakt jej posiadania przez wnioskodawcę. Nie było wobec tego potrzeby uczestniczenia w postępowaniu samej Wspólnoty jako odrębnego podmiotu – osoby prawnej. Odnośnie zarzutu nieprzeprowadzenia kontroli w terenie organy zasadnie przyjęły zdaniem Sądu, iż sprawa dotyczyła stanu faktycznego z 2007 r. a wniosek o taką kontrolę został zgłoszony przez stronę dopiero w dniu 11 listopada 2008 r., wobec czego dokonanie tej czynności dowodowej w tym terminie było już w tym przypadku bezprzedmiotowe. W kwestii zarzutu niezastosowania sankcji finansowych na podstawie art. 68 ust. 1 rozporządzenia Komisji ( WE ) nr 796/2004 wskazać należy, iż zgodnie z tym uregulowaniem prawnym obniżki i wyłączenia nie mają zastosowania, gdy rolnik złożył wniosek poprawny pod względem faktycznym, lub może wykazać, iż nie jest winny nieprawidłowości. W niniejsze sprawie przedmiotowy wniosek nie był ( wbrew tezom organów ) złożony poprawnie pod względem faktycznym, gdyż nieprawidłowo zadeklarowano 10 ha działki nr ... , co skutkowało odmową przyznania JPO i UPO. Były natomiast przesłanki do stwierdzenia, iż sam producent rolny wykazał brak winy w powstaniu nieprawidłowości – ze względu na specyficzną sytuację faktyczną dotyczącą wspólnego użytkowania spornej działki przez wielu producentów rolnych. Za niezasadny należało uznać ponadto zarzut przewlekłości postępowania administracyjnego, gdyż w sprawie wydano w sumie czterokrotnie decyzję w I instancji ( w dniu 23.06.2008 r., 30.03.2009 r., 01.09.2009 r. i 18.12.2009 r. ), z czego były one trzykrotnie uchylane przez organ odwoławczy a sprawa kierowana do ponownego rozpatrzenia. Długi termin załatwiania przedmiotowej sprawy nie naruszał wobec tego odpowiednich przepisów kpa. Biorąc po uwagę powyższe okoliczności Sąd uznał, iż zaskarżone decyzje organu II i I instancji zostały wydane prawidłowo, bez naruszenia krajowych przepisów prawa materialnego i procesowego, jak również odpowiednich przepisów wspólnotowych. Ze względu na to należało uznać skargę za bezzasadną i orzec o jej oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ). /-/Sz. Widłak /-/ M. Górecka /-/ M. Kosewska