III SA/Po 285/04
WyrokWSA w Poznaniu2004-09-01
Skład orzekający: Maria Lorych-Olszanowska, Tadeusz M. Geremek, Barbara Koś
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy statut gminy może przewidywać środki dyscyplinujące wobec radnych uchylających się od wykonywania obowiązków, w tym udzielanie upomnień?Ratio decidendi
Statut gminy, jako akt prawa miejscowego uzupełniający przepisy ustawy o samorządzie gminnym, może zawierać postanowienia dyscyplinujące radnych, w tym przewidywać udzielanie upomnień w przypadku uchylania się od wykonywania obowiązków. Brak jest przepisów ustawy, które wprost ograniczałyby radzie gminy możliwość stosowania takich środków, a regulacje te służą zapewnieniu prawidłowego funkcjonowania organów gminy.Stan faktyczny
Radny A.J. zaskarżył uchwałę Rady Gminy R. w przedmiocie statutu gminy, kwestionując zgodność z prawem § 69 statutu, który przewidywał możliwość udzielenia radnemu upomnienia w przypadku uchylania się od wykonywania obowiązków. Skarżący argumentował, że statut nie powinien regulować kwestii dyscyplinowania radnych. Rada Gminy wniosła o oddalenie skargi, twierdząc, że kwestionowany zapis nie narusza przepisów ustawy o samorządzie gminnym i ma charakter porządkowy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych-Olszanowska ( spr.) Sędziowie NSA Tadeusz M. Geremek WSA Barbara Koś Protokolant sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu w dniu 18 sierpnia 2004r. sprawy ze skargi A.J. na uchwałę Rady Gminy R. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie statutu gminy: o d d a l a s k a r g ę /-/ B. Koś /-/ M.Lorych-Olszanowska /-/ T.M. Geremek
Zaskarżoną uchwałą Nr [...] z [... Rada Gminy R. uchwaliła Statut Gminy R..
Pismem z 12 i 23 lutego 2004r. skarżący A.J. pełniący funkcję radnego wezwał radę Gminy R. do usunięcia naruszenia jego interesu prawnego poprzez skreślenie § 69 Statutu, który stanowi, że:
" 1.W przypadku uchylenia się przez radnego od wykonywania jego obowiązków, Przewodniczący Rady może wnioskować o udzielenie radnemu upomnienia.
2. Uchwałą w sprawie, o jakiej mowa w ust. 1 Rada podejmuje po uprzednim umożliwieniu radnemu złożenia wyjaśnień, chyba że okaże się to niemożliwe."
Wniosek skarżącego został przegłosowany przez radnych podczas XII Sesji Rady Gminy R. w dniu 31 marca 2004r. Wniosek ten w wyniku powyższego głosowania został odrzucony.
W skardze na opisaną wyżej uchwałę Rady Gminy R. skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, radny A.J. zakwestionował zgodność z prawem wyżej zacytowanego § 69 Statutu Gminy R..
Stwierdził, że Statut nie powinien regulować kwestii związanych ze stosowaniem środków dyscyplinujących radnych a Rada nie ma prawa udzielać radnym nagan czy upomnień oraz informować o tym wyborców.
Skarżący powołał się przy tym na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 listopada 1995r. sygn. akt SA/Wr 2515/95.
W odpowiedzi na skargę Rada Gminy R. wniosła o jej oddalenie i stwierdziła, że kwestionowany przez skarżącego zapis Statutu nie narusza przepisów ustawy z 08.03.1990r. o samorządzie gminnym ( Dz.U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 ze zm. ).
W ocenie Rady zapis ten " koresponduje z art. 24 cyt. ustawy w zakresie obowiązku udziału w pracach rady oraz z art. 19 ust. 2 w zakresie zadań przewodniczącego rady do organizowania prac rady i przeprowadzenia jej obrad.
... przepis § 69 Statutu" ma charakter porządkowy i ma za zadanie jedynie usprawnienie organizacji i trybu pracy rady. Zapis ten nie wprowadza dodatkowych uprawnień dla przewodniczącego rady gminy, gdyż to rada decyduje - podejmuje uchwałę o udzieleniu upomnienia radnemu uchylającemu się od wykonywania jego ustawowych obowiązków wynikających z art. 24 u.s.g., po uprzednim złożeniu - przez zainteresowanego radnego wyjaśnień". Zdaniem Rady przytoczony § 69 Statutu, wbrew stwierdzeniom skarżącego, nie przewiduje również informowania wyborców o fakcie upomnienia radnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przepis art. 24 ustawy z 08 marca 1990r. o samorządzie gminnym ( tj. Dz.U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 ze zm. ) stanowi, że "Radny jest obowiązany brać udział w pracach rady gminy i jej komisji oraz innych instytucji samorządowych, do których został wybrany lub desygnowany".
Przytoczony przepis nie precyzuje jakie zachowania radnego mogą być poczytane za uchybienie zawartemu w nim obowiązkowi nie zawiera też sankcji za te uchybienia ( por. Komentarz do ustawy o samorządzie gminnym pod. red. Pawła Chmielnickiego Wyd. Prawnicze Lexis Nexis - Warszawa 2004 str. 180 ) .
Skład orzekający w niniejszej sprawie nie podziela poglądu wyrażonego przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 17 listopada 1995r. sygn. akt SA/Wr 2515/95. Zdaniem tut Sądu powyższe regulacje nie pozbawiają rady możliwości stosowania środków dyscyplinujących radnych.
Brak bowiem podstaw po temu by twierdzić, że rada nie ma prawa udzielać radnym nagan czy upomnień. Ograniczeń takich wprost nie zawierają przepisy cyt. ustawy o samorządzie gminnym.
Ustawa ta nie reguluje też wyczerpująco wszystkich kwestii związanych z funkcjonowaniem gminy pozostawiając je do uregulowania w statucie. Statut gminy jest aktem prawa miejscowego uzupełniającym i rozwijającym przepisy cyt. ustawy o samorządzie gminnym.
Z przepisu art. 3 ust. 1 omawianej ustawy wynika, że statut stanowi o ustroju gminy, a więc stanowi o organizacji wewnętrznej i trybie pracy organów gminy. Konkretyzację tych postanowień są m.in normy zapewniające prawidłowe funkcjonowanie organów gminy.
Wiąże się z tym dbałość o należyte wykonywanie obowiązków przez przedstawicieli tych organów.
W związku z powyższym postanowienia statutu gminy dyscyplinujące radnych dla zapewnienia prawidłowej działalności rady i jej komisji mieszczą się w ramach regulacji statutowych.
W świetle powyższego należało uznać, że § 69 Statutu Gminy R. objęty zaskarżoną uchwałą nr 35/03 z 25 kwietnia 2003r a stanowiący o konsekwencjach jakie ponosić będą radni uchylający się od wykonywania należnych do nich obowiązków nie narusza przepisów cyt. ustawy o samorządzie gminnym.
Skarga na powyższą uchwałę, z braku podstaw do jej uwzględnienia, podlegała zatem oddaleniu z mocy art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270).
/-/ B. Koś /-/ M.Lorych-Olszanowska /-/ T.M. Geremek
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło