III SA/Po 286/21

WyrokWSA w Poznaniu2021-11-17

Skład orzekający: Sędzia WSA Szymon Widłak, Sędzia WSA Mirella Ławniczak, Sędzia WSA Izabela Paluszyńska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy płatnik składek, który złożył deklarację rozliczeniową po terminie, jest uprawniony do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za marzec 2020 roku na podstawie przepisów ustawy COVID-19, jeśli twierdzi, że był zwolniony z obowiązku składania deklaracji?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja została uchylona z powodu naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ rentowy nie wyjaśnił w sposób wyczerpujący, czy skarżący był zobowiązany do złożenia deklaracji rozliczeniowej za marzec 2020 r. zgodnie z przepisami ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, ani nie ocenił prawidłowo zebranego materiału dowodowego. Ponadto, organ nie zapewnił stronie czynnego udziału w postępowaniu i nie udzielił jej niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.
Stan faktyczny
Skarżący T. O., prowadzący pozarolniczą działalność, wnioskował o zwolnienie z opłacania składek za marzec 2020 r. na podstawie ustawy COVID-19. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) odmówił prawa do zwolnienia, argumentując, że skarżący nie złożył deklaracji rozliczeniowej za marzec 2020 r. w wymaganym terminie do 30 czerwca 2020 r. Skarżący podnosił, że był zwolniony z obowiązku składania deklaracji. ZUS utrzymał w mocy swoją decyzję.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w [...] z dnia [...] grudnia 2020 r. oraz poprzedzającą ją decyzję tego organu z dnia [...] września 2020 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Szymon Widłak (spr.) Sędzia WSA Mirella Ławniczak Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Protokolant: st. sekr. sąd. Artur Iwiński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2021 r. sprawy ze skargi T. O. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w [...] z dnia [...] grudnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za marzec 2020 roku uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w [...] z dnia [...] września 2020 r., nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] w [...] (dalej: "Zakład", "ZUS") decyzją z [...] grudnia 2020 r., nr [...], po rozpatrzeniu wniosku T. O. o ponowne rozpoznanie sprawy od decyzji z [...] września 2020 r., nr [...], w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek należnych za marzec 2020 roku, utrzymał w mocy decyzję wydaną w I instancji. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym. T. O. (dalej: "strona") wystąpił do Zakładu z wnioskiem o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od marca do maja 2020 roku, jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność opłacająca składki wyłącznie za siebie. ZUS decyzją z [...] września 2020 r., nr [...], odmówił stronie prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek na własne obowiązkowe ubezpieczenia [...] za okres marzec 2020 roku. We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy strona wskazała, że od 1 stycznia 2020 r. opłaca niższe składki z tytułu przysługującego jej ",małego ZUS" potwierdzonego deklaracją [...] oraz [...] złożoną [...] stycznia 2020 r. Składka wyliczona w [...] obowiązuje do 31 grudnia 2020 r. Zgodnie z art. 47 pkt 2a ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 266 ze zm., dalej: "u.s.u.s.") zdaniem strony nie ma ona obowiązku składania deklaracji miesięcznych. Zakład, utrzymując w mocy decyzję wydaną w I instancji, przywołał treść art. 31zo ust. 2, ust. 2a i ust. 4 oraz art. 31zq ust. 1, ust. 2, ust. 3 i ust. 4 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm., dalej: "ustawa COVID-19") i wskazał, że warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek było przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych należnych za marzec, kwiecień i maj 2020 roku nie później niż do 30 czerwca 2020 r., chyba że płatnik składek zwolniony był z obowiązku ich składania. Obowiązek składania deklaracji regulują przepisy ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, a w szczególności art. 47 ust. 1 pkt 1, ust. 2, ust. 2a, ust. 2b. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego ustalono, że płatnik nie był zwolniony z obowiązku złożenia deklaracji rozliczeniowej za okres objęty rozstrzygnięciem. Strona nie złożyła deklaracji w terminie do 30 czerwca 2020 r. Deklaracja rozliczeniowa została złożona 1 lipca 2020 r. W związku z powyższym zdaniem Zakładu stronie nie przysługuje prawo do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek. W skardze strona nie zgodziła się z zaskarżoną decyzją podnosząc, że jest zwolniona z obowiązku składania deklaracji rozliczeniowej. W odpowiedzi na skargę ZUS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko. Organ wskazał jednocześnie, że obowiązek przesłania deklaracji rozliczeniowej nie istnieje w szczególności w sytuacji, gdy w ostatnio złożonej deklaracji rozliczeniowej zadeklarowane są składki na ubezpieczenia od najniższej podstawy wymiaru i nie nastąpiła żadna zmiana w stosunku do miesiąca poprzedniego. W przypadku skarżącego ta ostatnia sytuacja nie zachodzi, a deklaracje złożone zostały po terminie. W piśmie procesowym z [...] marca 2021 r. skarżący powtórzył swoje stanowisko. Podniósł ponadto, że w okresie od stycznia do czerwca 2020 roku składki na ZUS nie uległy zmianie. Deklaracja złożona [...] lipca 2020 r. była wysłana pomyłkowo. Na rozprawę przed tut. Sądem, która odbyła się [...] listopada 2021 r., w trybie art. 15 zzs4 ust. 2 ustawy COVID-19, nikt się nie stawił. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] w [...] z [...] grudnia 2020 r., nr [...], jak i poprzedzająca ją decyzja z [...] września 2020 r., nr [...], wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") uzasadnia ich wyeliminowanie z obrotu prawnego. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w kontrolowanej sprawie stanowiły przepisy art. 31zo i nast. ustawy COVID-19. Zgodnie z art. 31zo ust. 2 tej ustawy na wniosek płatnika składek, będącego osobą prowadzącą pozarolniczą działalność, o której mowa w art. 8 ust. 6 u.s.u.s., zwanej dalej "osobą prowadzącą pozarolniczą działalność", opłacającego składki wyłącznie na własne ubezpieczenia społeczne lub ubezpieczenie zdrowotne, zwalnia się z obowiązku opłacenia nieopłaconych należności z tytułu składek na jego obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz wypadkowe, dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, należne za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r., jeżeli prowadził działalność przed dniem 1 kwietnia 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych uzyskany w pierwszym miesiącu, za który jest składany wniosek o zwolnienie z opłacania składek, o którym mowa w art. 31zp ust. 1, nie był wyższy niż 300% prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto w gospodarce narodowej w 2020 r. Jak stanowi art. 31zq ust. 1 ustawy COVID-19, w istotnym dla rozpoznawanej sprawy zakresie, z marzec, kwiecień i maj 2020 r. płatnik składek zobowiązany jest przesyłać deklaracje rozliczeniowe lub imienne raporty miesięczne na zasadach i w terminach określonych w przepisach ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zgodnie z tymi przepisami zwolniony jest z obowiązku ich składania. Zgodnie zaś z art. 31zq ust. 3 ustawy COVID-19 warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych należnych za marzec, kwiecień i maj 2020 r. nie później niż do dnia 30 czerwca 2020 r., chyba że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania. Istota sporu do jakiego doszło pomiędzy stronami niniejszego postępowania sprowadza się do stwierdzenia, czy skarżący był zobowiązany do złożenia deklaracji rozliczeniowej za marzec 2020 r. Organ rentowy dopuścił się w tym względzie istotnego naruszenia art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej: "K.p.a."). Do postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją, na mocy art. 180 K.p.a. oraz art. 123 u.s.u.s., zastosowanie znajdowały przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, które w art. 7 przewidują, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Stosownie natomiast do art. 77 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Materiał dowodowy zebrany w sprawie powinien więc być kompletny, to jest dotyczyć wszelkich okoliczności faktycznych, które mają istotne znaczenie dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a zatem konieczne jest zgromadzenie i przeprowadzenie z urzędu dowodów, które pozwolą rozstrzygnąć sprawę w kontekście znajdującego zastosowanie przepisu prawa materialnego. Zgodnie z art. 77 § 4 zd. 2 K.p.a. fakty znane organowi z urzędu należy zakomunikować stronie. Dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego organ ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 K.p.a.). Zgodnie z art. 107 § 1 pkt 6 K.p.a. decyzja administracyjna – która co do zasady rozstrzyga sprawę co do jej istoty (art. 104 § 2 K.p.a.) – zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa, co wynika już z art. 107 § 3 K.p.a. Uzasadnienie faktyczne i prawne jest ważnym elementem decyzji, bowiem przedstawia tok rozumowania organu, który doprowadził do określonego rozstrzygnięcia (art. 107 § 1 pkt 5 K.p.a.). Ponadto, odpowiednie ujawnienie procesu decyzyjnego w sferze podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia stanowi jedną z gwarancji prawidłowej realizacji zasady przekonywania ujętej w art. 11 K.p.a. Uzasadnienie decyzji powinno umożliwiać kontrolę poprawności jej rozstrzygnięcia, w tym przez sąd administracyjny, który nie zastępuje organu administracji publicznej w podaniu motywów uzasadnienia decyzji o oznaczonej treści. W realiach kontrolowanej sprawy Zakład nie wyjaśnił w dostateczny sposób dlaczego uznał, że na skarżącym – stosownie do art. 31zq ust. 1 i ust. 3 ustawy COVID-19 – spoczywał obowiązek złożenia deklaracji rozliczeniowej za miesiąc objęty zaskarżoną decyzją. Art. 31zq ust. 1 ustawy COVID-19 odwołuje się w tym względzie do przepisów ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, zastrzegając, że płatnik składek – zgodnie z przepisami przywołanej ostatnio ustawy – może być zwolniony z obowiązku składania deklaracji rozliczeniowych. Zadaniem Zakładu, w świetle art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 K.p.a., było wobec tego wyjaśnienie w oparciu o przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i z uwzględnieniem okoliczności faktycznych konkretnej sprawy, w tym na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego (dokumentacji ubezpieczeniowej), czy skarżący był zwolniony z obowiązku złożenia deklaracji rozliczeniowej za marzec 2020 r., czy też obowiązek ten na nim spoczywał. Nie jest w powyższym zakresie wystarczające samo przywołanie przez Zakład wybranych przepisów art. 47 u.s.u.s. oraz lakoniczne stwierdzenie, że: "po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego ustalono, że płatnik nie był zwolniony z obowiązku złożenia deklaracji rozliczeniowej za marzec 2020 r.". Niewiadomym bowiem pozostaje na jakich środkach dowodowych w tym względzie organ się oparł oraz jaka była ich ocena prawna, poza samym końcowym wnioskiem, w tym zwłaszcza z powodu jakich okoliczności faktycznych, uznanych przez organ za istotne na tle oznaczonych przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, Zakład uznał, że skarżący nie był zwolniony ze spornego obowiązku. Podkreślenia przy tym wymaga, że skarżący w prezentowanym stanowisku powołuje się na art. 47 ust. 2a u.s.u.s., zaś organ rentowy nie wyjaśnił dlaczego w sprawie – odnosząc się do jej okoliczności faktycznych – przepis ten nie znajduje jego zdaniem zastosowania. Nie powinno także umknąć uwadze, że na etapie I instancji ZUS wskazał, że doszło do sporządzenia z urzędu dokumentów rozliczeniowych 29 kwietnia 2020 r. Dopiero w II instancji organ stwierdził, że deklaracja rozliczeniowa została złożona 1 lipca 2020 r., bez jakiegokolwiek wyjaśnienia dlaczego przestał uznawać deklarację sporządzoną z urzędu i dlaczego deklaracja jaka miała być złożona 1 lipca 2020 r. została pominięta w ustaleniach poczynionych w poprzedniej instancji. Jednocześnie w aktach administracyjnych zawarto wyłącznie wspomnianą powyżej deklarację rozliczeniową z 29 kwietnia 2020 r. utworzoną przez Zakład z urzędu oraz deklarację rozliczeniową jaką skarżący miał złożyć 1 lipca 2020 r., która odnosi się do tego samego okresu. Brak dokumentacji rozliczeniowej za okresy poprzedzające, obok braku wyjaśnień samego Zakładu, nie pozwala przeprowadzić weryfikacji tego na jakiej podstawie organ rentowy uznał, że skarżący nie był zwolniony z obowiązku złożenia deklaracji rozliczeniowych za marzec 2020 r. Równocześnie – w razie uznania, że obowiązek taki na skarżącym jednak spoczywał – Zakład powinien w sposób jednoznaczny wykazać dlaczego przyjął, że do złożenia deklaracji doszło 1 lipca 2020 r., nie ograniczając się jedynie do wydruku korespondencji wewnętrznej w tej kwestii, co jest o tyle istotne, że z deklaracji znajdującej się w aktach administracyjnych wynika, że została ona wypełniona już 30 czerwca 2020 r. Niezbędne okazuje się zatem, z uwagi na powyższe, powtórzenie postępowania celem ustalenia, czy skarżący zwolniony był z obowiązku składania deklaracji rozliczeniowych, a jeśli w świetle art. 31zq ust. 1 ustawy COVID-19 na skarżącym taki obowiązek spoczywał – celem dokładnego odtworzenia przebiegu złożenia przez niego rzeczonych deklaracji. W warunkach niniejszej sprawy kwestie te nie są możliwe do rozstrzygnięcia zarówno ze względu na braki w przedstawionym materiale dowodowym, jak i niewyczerpujące oraz odmienne uzasadnienia wydanych decyzji. Nie dają one podstaw do oceny przez tut. Sąd, czy Zakład prawidłowo przyjął, że skarżący złożył wymagane w świetle art. 31zq ust. 1 w zw. z ust. 3 ustawy COVID-19 dokumenty rozliczeniowe po 30 czerwca 2020 r. Zauważyć ponadto trzeba, że w postępowaniu administracyjnym wszczętym w następstwie złożonego przez skarżącego wniosku Zakład – kierując się zasadą wyrażoną w art. 9 K.p.a. – powinien czuwać nad tym, aby na skutek nieznajomości prawa skarżący nie poniósł szkody. W tym celu, jak tego wymaga art. 9 K.p.a., organ administracji publicznej zobowiązany jest do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. W orzecznictwie wskazuje się, że realizacja obowiązków wynikających z art. 9 K.p.a. polega m.in. na powinności organu administracji poinformowania strony w sposób szczegółowy o tym, od jakich okoliczności zależy rozstrzygnięcie sprawy i jakie dowody powinny być przedstawione przez stronę, aby zostało wydane rozstrzygnięcie o treści żądanej przez stronę (zob. wyrok NSA z 6 września 2001 r., sygn. akt V SA 44/01, dostępny w CBOSA, na stronie: [...]). Ponadto, obowiązek udzielania stronie informacji powinien być rozumiany w jak najszerszy sposób, jego naruszenie zaś należy traktować jako wystarczającą przesłankę do uchylenia decyzji (zob. teza pierwsza wyroku NSA z 25 czerwca 1997 r., sygn. akt SA/Lu 2087/95, LEX nr 30816). Należy dodać, że art. 9 K.p.a. zobowiązuje organ do udzielania stronie potrzebnych informacji i wskazówek z urzędu, a nie tylko na wniosek. Organy administracji publicznej obowiązane są także zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (art. 10 § 1 K.p.a.). Organy administracji mogą odstąpić od zasady określonej w § 1 tylko w przypadkach, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną (art. 10 § 2 K.p.a.). Organ administracji obowiązany jest utrwalić w aktach sprawy, w drodze adnotacji, przyczyny odstąpienia od zasady określonej w § 1 (art. 10 § 3 K.p.a.). Zgodnie natomiast z art. 79a § 1 K.p.a. w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Przepisy art. 10 § 2 i 3 stosuje się. W świetle art. 15 zzzzzn pkt 1 ustawy COVID-19 w okresie stanu epidemii, w szczególności, gdy urząd administracji obsługujący organ administracji publicznej wykonuje zadania w sposób wyłączający bezpośrednią obsługę interesantów, organ administracji publicznej może odstąpić od zasady określonej w art. 10 § 1 K.p.a. także w przypadku, gdy wszystkie strony zrzekły się swego prawa. Jak wynika z danych powszechnie dostępnych – strona internetowa ZUS [...]) – ZUS od 4 maja 2020 r. przywrócił standardową obsługę klientów w placówkach Zakładu, zachęcając jedynie do załatwiania spraw w ZUS "bez wychodzenia z domu", przez portal Platformy Usług Elektronicznych. Zatem organ powinien realizować – od 4 maja 2020 r. – uregulowaną w przywołanym powyżej art. 10 K.p.a. zasadę czynnego udziału strony w toku prowadzonego postępowania w sprawie. Z akt administracyjnych sprawy ani z uzasadnienia decyzji nie wynika, aby Zakład wyjaśnił skarżącemu – przed 30 czerwca 2020 r. – że warunkiem pozytywnego załatwienia wniosku jest złożenie – o ile na skarżącym spoczywał taki obowiązek, o czym była mowa powyżej – brakujących deklaracji rozliczeniowych. Z akt tych jak i uzasadnienia nie wynika także, aby Zakład przed wydaniem decyzji odmownej umożliwił skarżącemu wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, jak również, aby wyjaśnił skarżącemu przesłanki, które nie zostały spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z jego żądaniem. Z informacji znanych tut. Sądowi z urzędu – z analogicznych spraw ze skarg na decyzje Zakładu – wynika, że organ rentowy mógł informować co najmniej niektórych z płatników składek o braku wymaganych deklaracji rozliczeniowych. Rozważając obecnie analizowaną kwestię Zakład będzie wobec tego zobowiązany uwzględnić także wynikającą z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP zasadę równości. Przepis ten stanowi bowiem, że wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Wobec stwierdzonych powyżej braków w wyjaśnieniach Zakładu, do jakich doszło w ramach kontrolowanej sprawy, nie sposób stwierdzić, czy w sprawie tej organ rentowy dopełnił wymogów wynikających z art. 9, art. 10 § 1 oraz art. 79a § 1 K.p.a. Powyższe braki stanowią zatem o naruszeniu przez ZUS – także i w aktualnie rozważanym zakresie – art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 K.p.a. Zauważyć przy tym trzeba, że jeśli organ odstępuje od zasad określonych w art. 10 § 1 K.p.a. i wytycznych płynących z art. 79a § 1 K.p.a. (co może nastąpić w sytuacji przewidzianej w art. 10 § 2 K.p.a.), to w myśl art. 10 § 3 K.p.a. jest zobowiązany utrwalić w aktach sprawy, w drodze adnotacji, przyczyny takiego odstąpienia. Tymczasem takiej adnotacji także w aktach brakuje. Uznać zatem należy, że w kontrolowanej sprawie doszło do istotnego naruszenia art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 K.p.a. Nie tylko w zgromadzonym materiale dowodowym zachodzą znaczące braki, lecz ponadto motywy podjętego przez organ rentowy rozstrzygnięcia pozostają nieczytelne. Nie jest natomiast rolą sądu administracyjnego wyręczanie organu w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia oraz – jak już powyżej wyjaśniono – w uzupełnianiu postępowania dowodowego. Obowiązki te spoczywają na organie. Ponownie rozpoznając sprawę Zakład uwzględni ocenę prawną i wytyczne co do dalszego postępowania zawarte w niniejszym uzasadnieniu. Organ uzupełni materiał dowodowy o dokumenty źródłowe (pełną dokumentację ubezpieczeniową płatnika za okres, którego sprawa dotyczy), co pozwoli na ustalenie, czy skarżący był zobowiązany do złożenia deklaracji rozliczeniowej za marzec 2020 r. stosownie do art. 31zq ust. 1 ustawy COVID-19, a jeżeli tak, to czy uczynił to w terminie określonym w art. 31zq ust. 3 ustawy COVID-19. Organ rentowy podda przy tym ocenie stanowisko skarżącego, które zostało zaprezentowane na etapie postępowania przed tut. Sądem, w świetle którego deklaracja rozliczeniowa, która złożona być miała 1 lipca 2020 r., została wysłana pomyłkowo, odbierając – w razie gdy uzna to za potrzebne – dodatkowe w tym względzie wyjaśnienia od skarżącego, czy przeprowadzając inne potrzebne do wyjaśnienia tej okoliczności czynności dowodowe. Jednocześnie tut. Sąd zaleca organowi, aby w przypadku stwierdzenia, że skarżący złożył wymagane deklaracje rozliczeniowe po 30 czerwca 2020 r. – na podstawie obowiązującego od 16 grudnia 2020 r. art. 15zzzzzn2 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy COVID-19 zawiadomił skarżącego o uchybieniu terminu do dokonania czynności kształtującej jego prawo (złożenie wymaganych dokumentów), wyznaczając termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do ich złożenia. Przepis ten wprost uwzględnia sytuację, w której strona uchybiła terminowi do dokonania czynności kształtującej jej prawa i obowiązki. Choć Sąd dostrzega, że powołany przepis wszedł w życie po wydaniu zaskarżonej decyzji, niemniej obejmuje zdarzenia, które miały miejsce "w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19". Stan epidemii ogłoszono od 20 marca 2020 r. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło