III SA/Po 286/25

Dnia 12 sierpnia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędzia WSA Mirella Ławniczak Sędzia WSA Marek Sachajko (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 sierpnia 2025 roku sprawy ze skargi R. G. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia 7 lutego 2025 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2022 oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia 7 lutego 2025 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w [...] (dalej: Dyrektor Oddziału Regionalnego, organ odwoławczy) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] z dnia 13 sierpnia 2024 r. w sprawie przyznania na rzecz R. G. (dalej: skarżący) płatności rolno – środowiskowo – klimatycznej na 2022 rok. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynikał następujący stan sprawy: W dniu 27 maja 2022 r. skarżący złożył za pośrednictwem platformy aplikacyjnej eWniosekPlus wniosek o przyznanie płatności na rok 2022. Powierzchnia działek rolnych zadeklarowana do płatności rolno – środowiskowo – klimatycznej (w ramach wariantu 4.8: "ochrona siedlisk lęgowych ptaków (...)" wynosiła 54,73 ha. Organ ustalił jednak, że powierzchnia gruntów, na której realizowane było zobowiązanie w ramach wariantu 4.8 wynosiła 54,34 ha. Taką powierzchnię organ przyjął jako podstawa do obliczenia płatności. Nadto wskazano, że płatność musi być pomniejszona, ponieważ skarżący nie posiadał planu działalności rolnośrodowiskowej sporządzonego przez upływem 25 dni od ostatecznego terminu składania wniosków o płatność. Skarżący nie zgodził się z rozstrzygnięciem organu I instancji i złożył odwołanie. Dyrektor Oddziału Regionalnego w zaskarżonej decyzji podzielił ustalenia organu I instancji. Za trafne uznał ustalenia w przedmiocie sporządzenia planu działalności rolnośrodowiskowej dnia 14 lipca 2022 r., podczas, gdy ostateczny (przedłużony) termin składnia wniosków o płatności upływał dnia 31 maja 2022 r., a więc termin sporządzenia planu przypadający 25 dni po tej dacie (§ 4 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia PRSK) upłynął dnia 27 czerwca 2022 r. Zdaniem organu było to równoznaczne z brakiem planu, co z kolei stanowiło przesłankę obniżenia płatności o 40% (§ 33 ust. 9 rozporządzenia PRSK). Organ odwoławczy podzielił również ustalenia organu I instancji o zawyżeniu we wniosku powierzchni kwalifikującej się do płatności. Wyjaśnił, że pomiary dokonane w trakcie kontroli na miejscu potwierdzały mniejszą użytkowaną rolniczo powierzchnię działek. Różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną wyniosła 0,72 % co uzasadniało zastosowanie przepisu art. 18 ust. 6 akapit pierwszy rozporządzenia UE nr 640/2014. Powierzchnie uprawnione stwierdzono na podstawie ortofotomapy z 2021 r. i 2023 r. Organ stwierdził, że skoro w tych latach określone obszary zgodnie z fotografiami były nieużytkowane to były one nieużytkowane również w 2022 r. Skarżący wniósł do WSA w Poznaniu skargę na decyzję organu odwoławczego, w której – wnosząc o uchylenie rozstrzygnięć zapadłych w obu instancjach i zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania – zarzucił naruszenie m. in.: 1. przepisów prawa materialnego poprzez niezastosowanie i niewłaściwe zastosowanie punktów 17, 23, 24 preambuły i art. 15 ust. 1 i 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 roku uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności z dnia 11 marca 2014 roku (Dz.Urz.UE.L Nr 181, str. 48) w zw. z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków europejskiego funduszu rolnego na rzecz rozwoju obszarów wiejskich w ramach programu rozwoju obszarów wiejskich na lata 2014 - 2020 (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2422 z późn. zm.; dalej: ustawa PROW) i § 5 ust. 1 - 5 oraz § 15 ust. 1 - 3 rozporządzenia PRSK, co doprowadziło do : - błędnego ustalenia stanu faktycznego poprzez uznanie, że wskazane działki nie są użytkowane rolniczo w sposób uprawniający do otrzymania dopłat, - nieuwzględnienia faktu wydania dwóch decyzji administracyjnych w sprawie; - braku uzasadnienia zaskarżonych decyzji; 2. przepisów prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 19 a ust. 1 rozporządzenia Komisji UE nr 640/2014 co spowodowało naliczanie kar administracyjnych do zawyżonej powierzchni; 3. przepisów prawa materialnego poprzez niezastosowanie pkt 10, 11 i 12 preambuły rozporządzenia Komisji UE nr 640/2014; 4. nieuwzględnienie tego, że strona w 2022 r. składała wniosek o przyznanie płatności w pierwszym roku realizacji tego zobowiązania, wobec czego termin do złożenia planu działalności rolnośrodowiskowej upływał z dniem 15 lipca roku podjęcia zobowiązania. Dyrektor Oddziału Regionalnego w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.), uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę w tak opisanych granicach kognicji, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie naruszała prawa. Sąd stwierdza, że organ odwoławczy w sposób prawidłowy ustalił stan faktyczny, który to stan stanowił podstawę do kontroli judykacyjnej dokonywanej przez WSA. W pierwszej z kwestii ocenionych przez organy niekorzystnie dla skarżącego, czyli zmniejszenia płatności z powodu braku planu działalności środowiskowej, wskazać należy, że rację ma skarżący, iż rolnik podejmujący zobowiązanie ma obowiązek przedłożyć wymagane strony planu działalności rolnośrodowiskowej do dnia 15 lipca roku, w którym podjął zobowiązanie (§ 21 ust. 4c rozporządzenia PRSK). Ne budzi również wątpliwości, że skarżący przed tą datą złożył kopie wymaganych stron planu. Tym niemniej, jak prawidłowo stwierdziły organy ARiMR, materialnym warunkiem uzyskania płatności rolno – środowisko - klimatycznej jest posiadanie przez rolnika planu sporządzonego przed upływem 25 dni od dnia, w którym upływa termin składania wniosków o przyznanie płatności bezpośredniej w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, przy udziale odpowiednio doradcy rolnośrodowiskowego lub eksperta przyrodniczego, na formularzu udostępnionym przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (§ 4 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia PRSK). Oznacza to, że plan złożony w terminie określonym w § 21 ust. 4c rozporządzenia PRSK, czy też § 21 ust. 7 rozporządzenia, niezależnie od daty jego złożenia musi zostać sporządzony w terminie, o którym mowa w § 4 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia. Zgodnie z § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 maja 2022 r. w sprawie określenia dłuższego terminu składania wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich (Dz. U. z 2022 r. nr 985) podstawowy termin do składania wniosków przedłużono do 31 maja 2022 r., w związku z czym 25 dni od tej daty upływał termin do sporządzenia planu, który musiał być w posiadaniu rolnika ubiegającego się o płatność rolno – środowiskowo – klimatyczną (25 maja 2022 r. przypadał w sobotę, co prolongowało czas na sporządzenie planu do 27 czerwca 2022 r.) - zob. też wyrok WSA w Poznaniu z 5 czerwca 2024 r. sygn. III SA/Po 114/24. W rozpoznawanej sprawie skarżący przedłożył plan sporządzony 14 lipca 2022r., a więc po upływie terminu. Zasadnie więc uznano, że było to równoznaczne z brakiem planu, co uzasadniało zastosowanie § 33 ust. 9 rozporządzenia PRSK, zgodnie z którym: "jeżeli rolnik lub zarządca nie posiada planu działalności rolnośrodowiskowej, płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna za realizację zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego, w odniesieniu do którego rolnik lub zarządca nie posiada planu działalności rolnośrodowiskowej, przysługuje temu rolnikowi lub zarządcy w wysokości zmniejszonej o 40%.". Niezasadny był ponadto zarzut dotyczący przyznania pomniejszonej płatności z tytułu kosztów transakcyjnych. Wszystkie działki deklarowane do płatności są położone na obszarze dla którego utworzono plan zadań ochronnych (obszar Natura 2000 SOO – [...]). Kwota refundacji kosztów transakcyjnych została prawidłowo pomniejszona do kwoty 4230 zł w związku z przepisem § 18 ust. 3 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego. Podczas kontroli administracyjnej ustalono, że obszar kwalifikowany do powierzchni dla wariantu 4.8 wynosi 54,34 ha. Różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną wyniosła 0,72 %, wobec czego należało obliczyć płatność do powierzchni stwierdzonej – zgodnie z art. 18 ust. 6 akapit pierwszy rozporządzenia UE nr 640/2014. W ocenie Sądu prawidłowo uznał organ II instancji, że powierzchnie uprawnione stwierdzono na podstawie ortofotomapy z 2021 r. i 2023 r. Skoro w tych latach określone obszary zgodnie z fotografiami były nieużytkowane to były one nieużytkowane również w 2022 r. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia prawa w niekwestionowanym przez skarżącego ustaleniu o powierzchni gruntów zgłoszonych do płatności w ramach pakietu 9 – "retencjonowanie wody", ponieważ organ I instancji zasadnie, powołując się na § 12 ust. 11 rozporządzenia PRSK, odwołał się do danych sporządzonych przez Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa. Z opisanych tu przyczyn Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie naruszała prawa. Jednocześnie poczynione tu uwagi bezpośrednio lub pośrednio odpowiadają na wszystkie zarzuty skargi. Ostatecznie Sąd orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.