III SA/Po 291/11

WyrokWSA w Poznaniu2011-06-01

Skład orzekający: Walentyna Długaszewska, Beata Sokołowska, Szymon Widłak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy, pomimo trudnej sytuacji materialnej wnioskodawczyni?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo odmówił umorzenia należności, ponieważ nie zostały spełnione przesłanki całkowitej nieściągalności składek ani przesłanki umorzenia mimo braku całkowitej nieściągalności, określone w przepisach ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej. Wnioskodawczyni nie wykazała w sposób niebudzący wątpliwości, że opłacenie należności pozbawiłoby ją i jej rodzinę możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, ani innych przesłanek uzasadniających umorzenie.
Stan faktyczny
A. P. zwróciła się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek, powołując się na trudną sytuację materialną. Organ odmówił umorzenia, wskazując na brak całkowitej nieściągalności składek oraz niewykazanie przesłanek do umorzenia mimo braku takiej nieściągalności. Po rozpatrzeniu odwołania, w którym wnioskodawczyni przedstawiła nowe okoliczności, organ utrzymał w mocy decyzję odmowną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę A. P. na decyzję ZUS.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 1 czerwca 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Sędziowie WSA Beata Sokołowska WSA Szymon Widłak Protokolant: stażysta Anna Zys – Ruszkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 czerwca 2011 roku przy udziale sprawy ze skargi A. P. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział z dnia 17 lutego 2011 roku nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek o d d a l a s k a r g ę Pismem z dnia 19 listopada 2010 roku A. P. zwróciła się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P. o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wskazując na swoją trudną sytuację materialną. Decyzją z dnia 21 grudnia 2010 roku, nr [...], Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P., na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3, art. 28 ust. 1, 2, 3, pkt 3, 5, 6, ust. 3a, 3b, 4 oraz art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 roku, Nr 205, poz. 1585 ze zm.) i §3 ust. 1 oraz ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 roku w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365) odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za okres od 04/2008 do 05/2008 i od 07/2008 do 12/2009 w łącznej kwocie 4.619,60 zł, ubezpieczenie zdrowotne za okres od 10/2007r. do 11/2007r, od 03/2008r. do 05/2008r i od 07/2008r. do 12/2009r. w łącznej kwocie 5.477.72 zł oraz Fundusz Pracy za okres od 08/2009 do 12/2009r. w łącznej kwocie 234,70 zł. W uzasadnieniu organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi całkowita nieściągalność składek określona w art. 28 ust. 3 pkt 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Organ podkreślił, że wnioskodawczyni zawiesiła prowadzoną dzielność gospodarczą, ale nie została wykreślona z ewidencji. Ponadto uzyskuje dochód z tytułu umowy o pracę w wysokości 658,00 zł, z pobieranych zasiłków rodzinnych w łącznej wysokości 182,00 zł oraz ze świadczeń alimentacyjnych przyznawanych na dzieci w łącznej kwocie 800,00 zł. Dodatkowo posiada majątek w postaci ruchomości (Alfa Romeo – rok produkcji 2005), z którego można egzekwować należności z tytułu składek. Wnioskodawczyni prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z matką i bratem, który pobiera świadczenie rentowe w wysokości 651,04 zł. Jej wydatki z tytułu opłat wynosiły 350,00 zł, a dodatkowo posiadała wezwanie do zapłaty zaległego czynszu w wysokości 2.376,75 zł oraz debet na rachunku bankowym w wysokości 138,42 zł. Wnioskodawczyni zwróciła się z prośbą o rozłożenie zadłużenia na raty, co zdaniem organu oznaczało, że posiadała możliwości finansowe umożliwiające spłatę zadłużenia w dłuższym okresie czasu. Dodatkowo prowadzone postępowanie egzekucyjne nie zostało zakończone, a organ egzekucyjny nie wydał postanowienia o braku majątku, z którego można egzekwować należności, zatem organ uznał, iż nie została spełniona przesłanka, o której mowa w art. 28 ust. 3 pkt. 5 u.s.u.s. W efekcie organ doszedł do przekonania, że nie jest oczywiste, że nie uzyska kwot przekraczających wydatki egzekucyjne, o których mowa w art. 28 ust. 3 pkt. 6 u.s.u.s. Organ zbadał również możliwość umorzenia należności mimo braku całkowitej nieściągalności należności, zgodnie z art. 28 ust 3a u.s.u.s. W tym zakresie organ uznał, że obecna sytuacja A. P. nie spełnia przesłanki określonej w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 roku w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, gdyż spłata należności nie pozbawi jej możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Organ uwzględnił w tym zakresie, że wnioskodawczyni uzyskuje dochód z tytułu umowy o pracę, pobiera zasiłek rodzinny oraz świadczenie alimentacyjne przyznane na dzieci. Ponadto prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką i bratem, którzy uzyskują dochody oraz nie posiada innych zobowiązań finansowych. Wnioskodawczyni nie wykazała również trudności w regulowaniu bieżących wydatków i nie korzystała ze wsparcia finansowego w postaci zasiłków celowych i okresowych. Organ zaznaczył, że obecna sytuacja materialna wnioskodawczyni nie jest wywołana klęską żywiołową, o której mowa w § 3 ust. 1 pkt 2 wskazanego rozporządzenia, a wnioskodawczyni nie powołała się na przewlekłą chorobę lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, która pozbawiałaby jej możliwości uzyskania dochodu wypełniając przesłankę o której mowa w §3 ust. 1 pkt 3 wskazanego rozporządzenia. W odwołaniu wnioskodawczyni poinformowała o nowych okolicznościach dotyczących jej sytuacji materialnej, a mianowicie, że zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej, jej matka wyprowadziła się z P. ze względów finansowych, jej brat z którym prowadzi wspólne gospodarstwo domowe choruje na schizofrenię i wielokrotnie był hospitalizowany, a w okresach przebywania w domu zaciągał kredyty. Wnioskodawczyni wyjaśniła również, że spłaciła wszystkie swoje zobowiązania finansowe oraz sprzedała posiadany samochód przed złożeniem wniosku o umorzenie należności wobec ZUS. Nie korzystała z pomocy finansowej MOPR, ponieważ przysługuje jej świadczenie rodzinne na dzieci. Nie posiada własnego mieszkania, więc nie mogła starać się o inne dodatki między innymi mieszkaniowe. W uzupełnieniu odwołania wskazała, że jej zadłużenie było wynikiem prowadzenia działalności gospodarczej, która generowała straty. Obecnie pracuje na czas określony na pół etatu z wynagrodzeniem w wysokości 693,50 zł brutto. Jej wniosek w sprawie spłaty ratalnej zadłużenia został załatwiony odmownie. Zaznaczyła również, że nie jest w stanie spłacić zaległości, ani w systemie ratalnym, a tym bardziej w całości. Do wniosku załączyła szereg dokumentów na potwierdzenie opisanej sytuacji materialnej. Decyzją z dnia 17 lutego 2011 roku, nr [...], na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3 i ust. 4, art. 28 ust. 1, 2, 3 pkt 3, 5, 6, ust. 3a, 3b, 4 oraz art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 roku, Nr 205, poz. 1585 ze zm.), §3 rozporządzenia Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 roku w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365), art. 138 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ stwierdził, że w sprawie nie zachodzi całkowita nieściągalność należności, gdyż pomimo zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, nie można stwierdzić, że ma on charakter trwały, a zatem nie została spełniona przesłanka określona w art. 28 ust. 3 pkt 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Wnioskodawczyni osiąga dochód w wysokości 693,00 zł brutto miesięcznie, jednak w ocenie organu jest osobą w wieku aktywności zawodowej i bez przeciwwskazań zdrowotnych do świadczenia pracy, a zatem jej obecna sytuacja majątkowa i zawodowa jest tymczasowa. W stosunku do zaległości z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne oraz ubezpieczenie zdrowotne prowadzone jest postępowanie egzekucyjne, ale nie zostało wydane orzeczenie o bezskuteczności postępowania egzekucyjnego w związku z brakiem składników majątkowych. Organ uznał zatem, iż nie została spełniona przesłanka, o której mowa w art. 28 ust. 3 pkt 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Z takiego samego powodu nie jest również oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne, zgodnie z art. 28 ust. 3 pkt 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Badając czy zostały spełnione przesłanki § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 roku w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne organ zaznaczył, że należy mieć na uwadze, że brak jest w tym zakresie kryteriów jakimi należy się kierować. Dlatego stwierdzając, że opłacenie należności pozbawi wnioskodawcę możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych należy brać pod uwagę zasady doświadczenia życiowego oraz indywidualną sytuację życiową zobowiązanego. W tym zakresie organ stwierdził, że A. P. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z matką oraz bratem. Organowi II Instancji nie był znany łączny dochód wspólnego gospodarstwa domowego, w którym pozostawała zobowiązana, gdyż wiedział jedynie, że A. P. uzyskuje wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę w wysokości 693,00 zł brutto miesięcznie, A. P. (brat) wnioskodawczyni otrzymuje świadczenie rentowe w wysokości 651,04 zł, a G. P. (matka wnioskodawczyni) otrzymuje świadczenie rentowe, jednak nie wskazała jego wysokości. Wnioskodawczyni zamieszkuje z dwójką dzieci, na które otrzymuje alimenty w wysokości 800,00 zł oraz pobiera zasiłek rodzinny w wysokości 182,00 zł. Organ II Instancji nie zanegował faktu, iż sytuacja materialna wnioskodawczyni jest aktualnie trudna uznając jednocześnie, iż konieczność jednorazowej spłaty istniejącego zadłużenia pozbawiłaby zobowiązaną i jej rodzinę możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, jednakże wobec okoliczności, iż strona nie wykazała, że ze względu na istniejącą sytuację finansową i materialną zmuszona była do korzystania z pomocy społecznej w formie zasiłków celowych, organ uznał, że nie wykazano w sposób nie budzący wątpliwości zaistnienia przesłanek określonych w powołanym wyżej przepisie prawa. Organ odwoławczy nie odniósł się natomiast do §3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne stwierdzając, że ma on zastosowanie tylko w stosunku do przedsiębiorców, natomiast A. P. wyrejestrowała działalność gospodarczą z dniem 1 stycznia 2011 roku. Z tego względu nie może mieć zastosowania argument, iż poniesienie strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia spowodowały, iż opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności. Organ II Instancji uznał, że nie zostały również wykazane przesłanki wskazane w §3 ust. 1 pkt 3 wskazanego rozporządzenia, tj. ciężka choroba własna lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, które uniemożliwiałyby uzyskiwanie dochodów pozwalających na spłacenie zadłużenia. Wprawdzie do sprawy przedłożone zostały dokumenty potwierdzające pobyt brata wnioskodawczyni na leczeniu szpitalnym, jednakże organ odwoławczy uznał, że zobowiązana nie powołała się na konieczność sprawowania opieki nad bratem, która uniemożliwiałaby uzyskiwanie dochodów. Organ odwoławczy zaznaczył również, że wnioskodawczyni we wniosku o umorzenie, ani we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie powołała się na żadne dodatkowe oprócz omówionych okoliczności, które uzasadniałyby umorzenie zaległych należności w ramach otwartego katalogu przewidzianego w rozporządzeniu Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 roku w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Zakład Ubezpieczeń Społecznych zaznaczył, że podjęcie działalności gospodarczej oznacza przyjęcie ciężaru regulowania należności publicznoprawnych, w tym składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy, a zatem ryzyko związane z prowadzoną na własny rachunek działalnością gospodarczą ponosi zawsze płatnik, który powinien poszukiwać możliwości rozwiązania swojej sytuacji materialnej i płatniczej bez udziału państwa, kalkulując opłacalność jej prowadzenia. Organ podkreślił, że jego ustawowym obowiązkiem jest wykorzystanie wszelkich dostępnych środków przymusowego dochodzenia należności w tytułu nieopłaconych składek, a umorzenie tych należności powinno być stosowane wyjątkowo stanowiąc wyraz definitywnej rezygnacji z możliwości ich wyegzekwowania. W skardze na powyższą decyzję A. P. zarzuciła ZUS, że przyznał, iż nie posiada ona dostatecznych środków finansowych na spłatę zadłużenia, nie posiada zabezpieczenia w formie własnego majątku, a pomimo to nalega na spłatę jej zadłużenia, nie wstrzymując karnych odsetek przez co jej dług wciąż rośnie. Jednocześnie wskazała, że pozostaje w trudnej sytuacji od wielu lat, samotnie wychowuje dwoje dzieci i nie posiada stałego zatrudnienia. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w poznaniu, zważył co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Spór w niniejszej sprawie dotyczy odmowy umorzenia zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy. W tym zakresie A. P. nie skonkretyzowała zarzutów skargi wobec zaskarżonego rozstrzygnięcia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a jedynie wyraziła niezadowolenie z powodu odmowy umorzenia zaległych należności. Ocena legalności zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, iż została ona wydana zgodnie z prawem. Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.), zwanej dalej ustawą o s.u.s., należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez ZUS tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności (art. 28 ust. 2 ustawy), a zatem w przypadku, gdy: 1) dłużnik zmarł, nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów, albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie, 2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze, 3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej, 4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym, 4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym, 5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję, 6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Powyższe wyliczenie jest wyczerpujące, a zatem w przypadku braku stwierdzenia całkowitej nieściągalności należności według powyższego katalogu, organ pozbawiony jest możliwości umorzenia należności z tytułu składek na podstawie art. 28 ust. 2 ustawy o s.u.s. W niniejszej sprawie organ odniósł się do ewentualnego występowania przesłanek określonych w punkcie 3, 5 i 6. W tym zakresie w ocenie sądu organ prawidłowo stwierdził, że wobec skarżącej nie zaistniał żaden z przypadków stanowiących o możliwości uznania całkowitej nieściągalności należności. Rozstrzygnięcie w tym zakresie zostało oparte na materiale dowodowym zebranym w toku całego postępowania administracyjnego i zaktualizowanym w ramach postępowania odwoławczego. Uwzględnione zostały w tym względzie wszystkie okoliczności, które mogły mieć wpływ na ocenę sytuacji materialnej i finansowej A. P. Ponadto w uzasadnionych przypadkach należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych, będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia, mogą być umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, na podstawie § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 2003 r. Nr 141, poz. 1365) w związku z art. 28 ust. 3a ustawy o s.u.s. Warunkiem niezbędnym (ale nie wystarczającym) jest wykazanie przez zobowiązanego, że ze względu na jego stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest on w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny, w szczególności w przypadku (§ 3 ust. 1 rozporządzenia): 1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia, powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Decyzje w przedmiocie umarzania należności z tytułu składek podejmowane są w granicach tzw. uznania administracyjnego. Organ zobowiązany jest jednak do rzetelnej i wnikliwej analizy wszystkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione przesłanki określone w przepisach. Przepis § 3 ust. 1 powołanego rozporządzenia, wymaga od zobowiązanego wykazania, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie uiścić powstałych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny. Ciężar udowodnienia zaistnienia przesłanek do umorzenia spoczywa zatem na zobowiązanym. Treść przepisu należy więc odnieść do konkretnej sytuacji zobowiązanego, aby organ miał podstawy do przyjęcia, że zapłata należności przez zobowiązanego, czy to jednorazowa, w ratach lub w drodze egzekucji, oznacza niemożność zapewnienia koniecznych potrzeb bytowych zobowiązanego i jego rodziny. W ocenie Sądu wydanie zaskarżonej decyzji w niniejszej sprawie zostało poprzedzone wyczerpującym zebraniem i analizą niezbędnego materiału dowodowego z uwzględnieniem oświadczeń skarżącej oraz przedłożonych przez nią dokumentów. Na tej podstawie organ poczynił prawidłowe ustalenia w zakresie sytuacji majątkowej i rodzinnej skarżącej, które nie zostały zakwestionowane przez A. P. W tym zakresie organ zgodził się, że sytuacja materialna wnioskodawczyni jest aktualnie trudna, a jednorazowa spłata pozbawiałaby rodzinę skarżącej możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, ale zasadnie uznał, że wnioskodawczyni nie wykazała w sposób nie budzący żadnej wątpliwości wystąpienia w jej przypadku przesłanki określonej w § 3 ust. 1 pkt 1 cytowanego rozporządzenia. W ocenie prawidłowe jest stanowisko organu, zgodnie z którym publicznoprawny charakter należności oraz cele, na które są one przeznaczane obliguje do szczególnej staranności i ostrożności w ich dysponowaniu. Rozstrzygnięcia wydawane w tym zakresie powinny zatem konfrontować interes dłużnika z interesem ogólnospołecznym. Jednie taki sposób prowadzi bowiem do wyważenia słusznego interesu zobowiązanego do opłacenia składek z interesem innych ubezpieczonych, którzy płacą regularnie składki i nie powinni z tego powodu ponosić negatywnych konsekwencji ryzyka gospodarczego i braku zapobiegliwości podmiotów, które od tego obowiązku się uchylają. Z tego względu organ prawidłowo stwierdził, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie zaistniała podstawa umorzenia określona w §3 ust 1. pkt 2 ww. rozporządzenia. Wyrejestrowanie działalności gospodarczej z dniem 1 stycznia 2011 roku przez skarżącą nie pozwala bowiem na umorzenie należności ze względu na pozbawienie zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności w związku z poniesionymi stratami w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia. W kontekście przesłanki określonej w §3 ust. 1 pkt 3 ww. rozporządzenia organ rentowy zasadnie wyjaśnił, że nie została w rozpoznawanej sprawie udokumentowana przewlekła choroba zobowiązanego lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, które pozbawiły wnioskodawczynię możliwości uzyskania dochodu pozwalającego na spłacenie zadłużenia. Zobowiązana w tym zakresie nie przedłożyła bowiem żadnego dowodu, z którego wynikałoby, iż jest w złym stanie zdrowia, który uniemożliwia jej podjęcie dodatkowego zarobkowania. Natomiast przedłożone w sprawie zaświadczenie lekarskie potwierdzające hospitalizację i leczenie jej brata nie było wystarczającą przesłanką do umorzenia zaległych należności. W tym zakresie konieczne jest bowiem powiązanie potwierdzonego złego stanu zdrowia członka rodziny osoby zobowiązanej z koniecznością opieki nad nim, które jednocześnie uniemożliwiają uzyskiwanie dodatkowych dochodów. W tym zakresie samo zaświadczenie lekarskie potwierdzające zły stan zdrowia nie potwierdza realizacji przesłanki, o której mowa w §3 ust. 2 pkt. 3 cytowanego rozporządzenia. Dotyczy to szczególnie sytuacji, gdy strona zobowiązana nie przedłożyła żadnego dowodu, z którego wynikałoby, iż miałaby możliwość podjęcia dodatkowej pracy. Powyższe przesłanki nie mają charakteru katalogu zamkniętego, nie muszą występować łącznie i pozostawiają organowi możliwość uwzględnienia jeszcze innych ważnych przyczyn trudnej sytuacji zobowiązanego, która powinna być jednak okolicznością równorzędną. W rozpatrywanej sprawie A. P. we wniosku o umorzenie należności ani we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie powołała się na inne okoliczności niż wyżej poruszone. Organ nie mógł zatem uznać, że zachodzą owe inne przesłanki uzasadniające umorzenie zaległych należności wobec ZUS. W ocenie składu orzekającego prawidłowo zebrany i oceniony materiał dowodowy daje zatem podstawy do przyjęcia, że stanowisko organu w tym zakresie zostało należycie uzasadnione i nie przekracza granic uznania administracyjnego. Mając powyższe na względzie, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło