III SA/Po 293/10

PostanowienieWSA w Poznaniu2010-10-12

Skład orzekający: Robert Talaga

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest zasadny, gdy strona skarżąca działa w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest bezprzedmiotowy, ponieważ zgodnie z art. 239 pkt 1 lit e PPSA, strony skarżące działania lub bezczynność z zakresu ubezpieczeń społecznych są zwolnione z obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Natomiast wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu jest uzasadniony, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania i rodziny.
Stan faktyczny
K. C., 72-letnia emerytka, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję ZUS odmawiającą umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne. Wnioskodawczyni wskazała na niskie dochody emerytalne, utrzymywanie bezrobotnego syna oraz częściowe pokrywanie kosztów utrzymania przez męża-inwalidę. Wnioskodawczyni nie posiadała innych zasobów ani nieruchomości o znacznej wartości.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono ustanowić dla K. C. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P., i oddalić wniosek w pozostałym zakresie (zwolnienia od kosztów sądowych).

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 12 października 2010 roku Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 października 2010 roku wniosku K. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi K.C. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych – II Oddział w P. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne postanawia ustanowić dla K. C. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P. i oddalić wniosek w pozostałym zakresie /-/ R. Talaga Dnia 4 października 2010 roku K. C. złożyła wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. We wniosku wskazała, że jest 72 letnią emerytką i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem i synem, które jest utrzymywane ze świadczenia emerytalnego wnioskodawczyni w wysokości 1.157,13 zł brutto oraz świadczenia emerytalnego jej męża w wysokości 1.075,00 zł brutto. Syn wnioskodawczyni jest bezrobotny bez prawa do zasiłku i nie korzysta z żadnej pomocy społecznej. Emerytura wnioskodawczyni wynosi 980,99 zł netto. Z tej kwoty wnioskodawczyni zmuszona jest utrzymywać siebie oraz bezrobotnego od 5 lat syna. Mąż z którym ma orzeczoną rozdzielność majątkową jest inwalidą I grupy (narządy ruchu i 2 krotny zawał serca) częściowo pokrywa koszty komornego i energii elektrycznej oraz gazu. Koszty leczenia męża są dużym obciążeniem dla domowego budżetu. Wnioskodawczyni posiada mieszkanie o powierzchni 37,94 m². Nie posiada natomiast żadnych innych nieruchomości, ani zasobów pieniężnych (oszczędności, papierów wartościowych, itd), ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3000 euro). Nie posiada także żadnych innych dochodów i nie jest w stanie pokryć kosztów wynajęcia pomocy prawnej. Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych: strona skarżąca działanie lub bezczynność z zakresu ubezpieczeń społecznych. W tych okolicznościach na wnioskodawczyni nie ciąży obowiązek uiszczenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie, a zatem żądanie przyznania prawa pomocy w tym zakresie jest bezprzedmiotowe. Strona nie ma bowiem interesu prawnego w uzyskaniu orzeczenia o przyznaniu zwolnienia od kosztów sądowych. Rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega zatem wniosek o przyznanie prawa pomocy jedynie w części dotyczącej ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Zgodnie z przepisami art. 245 §1 i §3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), dalej jako p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przepis art. 246 §1 pkt. 2 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że trzyosobowe gospodarstwo domowe wnioskodawczyni jest utrzymywane z łącznych świadczeń emerytalnych w wysokości 2.232,13 zł brutto. Sytuacja wnioskodawczyni nie pozwala zatem na poniesienie pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego, a w konsekwencji nie jest ona w stanie pokryć kosztów związanych z wynagrodzeniem pełnomocnika z wyboru. Uzasadniony jest zatem wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Wobec powyższego na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 w związku z art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 oraz art. 239 pkt 1 lit e p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia. /-/ R. Talaga

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło