III SA/Po 293/19

Dnia 11 czerwca 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Sędziowie WSA Mirella Ławniczak WSA Szymon Widłak Protokolant: st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2019 roku przy udziale sprawy ze skargi X na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia oraz rozłożenia na raty należności pieniężnej z tytułu nałożonej kary pieniężnej za zajecie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi oddala skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]r. utrzymało w mocy decyzję Zastępcy Prezydenta [...]z dnia [...]r. o odmowie umorzenia skarżącemu należności pieniężnej z tytułu kary pieniężnej w wysokości [...]zł za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi oraz o rozłożeniu tej kwoty na [...]rat płatnych z góry. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że decyzją administracyjną z dnia [...]r. nałożono na skarżącego karę pieniężną w wysokości [...]zł za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi. Strona wniosła o umorzenie tej należności w całości lub w części, a w przypadku wyrażenia zgody na częściowe umorzenie – o rozłożenie pozostałej kwoty na raty. Organ I instancji uzasadniając swoją decyzję powołał się na art. 67 a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, wskazując, że w przedmiotowej sprawie brak podstaw do umorzenia należności ze względu na ważny interes podatnika lub interes publiczny. W odwołaniu strona wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji, powołując się na swoją trudną sytuację materialną ( niskie dochody, konieczność uiszczania innych zobowiązań ). Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, stwierdzając brak podstaw do umorzenia przedmiotowej należności. Organ wskazał, że w [...] r. miesięczny dochód skarżącego wynosił średnio [...]zł miesięcznie, a w okresie od [...]r. – [...]zł miesięcznie. Zawarł on w dniu umowę [...] w wysokości [...] zł, a w dniu [...] r. umowę [...]w wysokości [...]zł. Umowy były podpisywane w okresie, kiedy skarżący miał wiedzę o nałożeniu na niego kary pieniężnej, wobec czego zdaniem organu, skarżący wykazując miesięczne raty z tytułu tych umów ([...] zł ) stara się uzyskać częściowe umorzenie przedmiotowej kary. Organ odnosząc się do sytuacji finansowej skarżącego uznał, że zamiast jednorazowej spłaty należności zasadne będzie rozłożenie jej na [...] rat. Organ wskazał ponadto, że postępowanie prowadzone w trybie art. 67 a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej ma charakter uznaniowy, co oznacza, że określona ulga finansowa może, ale nie musi być przyznana stronie. Należy jednak zawsze dokonać wyczerpujących ustaleń faktycznych w danej sprawie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu strona – reprezentowana przez pełnomocnika – wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji. Podniesiono zarzut naruszenia - art. 67 a § 1 pkt 1 i 3 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 kpa - art. 80 kpa. Zdaniem skarżącego, w sprawie nie uwzględniono jego trudnej sytuacji materialnej. W [...] r. doszło do ograniczenia jego zdolności zarobkowych, gdyż otrzymywał on średnio kwotę [...] zł miesięcznie. Raty kredytowe wynoszą [...] zł oraz [...] zł. Skarżący jest zobowiązany do płacenia obowiązkowych należności wobec ZUS – [...]zł miesięcznie. Ma również [...]w kwocie[...] zł miesięcznie na [...]. Koszty utrzymania wynoszą ok. [...] zł miesięcznie. Sytuacja majątkowa, rodzinna oraz zdrowotna jest trudna i uległa pogorszeniu. Do skargi załączono dokumenty dotyczące sytuacji materialnej i zdrowotnej skarżącego. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje : Skarga okazała się niezasadna. Zgodnie z art. 67 a § 1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67 b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może: 1) odroczyć termin płatności podatku lub rozłożyć zapłatę podatku na raty; 2) odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek; 3) umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że decyzja wydana w trybie art. 67 a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej ma charakter uznaniowy, co oznacza, że organ nawet przy spełnieniu przesłanek dotyczących istnienia ważnego interesu podatnika czy interesu publicznego może nie umorzyć danej należności, działa bowiem w ramach uznania administracyjnego. Jest natomiast zawsze zobowiązany do dokonania wnikliwych ustaleń faktycznych oraz do sporządzenia wyczerpującego uzasadnienia swojej decyzji. Pojęcia ważnego interesu podatnika czy interesu publicznego nie są jasno zdefiniowane, w przypadku podatnika winny być odnoszone do okoliczności nadzwyczajnych, które uniemożliwiają mu dokonanie spłaty danej należności. Pojęcie ważnego interesu podatnika jest wiązane np. z utratą jego możliwości zarobkowych czy całkowitym brakiem majątku ( zob. m. in. wyrok NSA z dnia 21 września 2018 r., sygn. akt I GSK 1783/18, orzeczenia.nsa.gov.pl/doc ). Zdaniem Sądu, decyzje wydane w przedmiotowej sprawie są prawidłowe, albowiem organy dokonały wyczerpujących ustaleń faktycznych w zakresie sytuacji majątkowej skarżącego, a swoje stanowisko uzasadniły wyczerpująco w uzasadnieniach decyzji. W toku prowadzonego postępowania pismem z dnia[...] r. skarżący był wzywany do uzupełnienia wniosku o umorzenie należności poprzez udokumentowanie swojej sytuacji finansowej. Skarżący przedłożył, m. in., dokumenty dotyczące zawartych umów cywilnoprawnych, zeznania podatkowe. Wskazał też na swoje wydatki ( zobowiązania cywilnoprawne, [...] w kwocie [...] zł miesięcznie, opłaty ZUS – [...] zł miesięcznie, koszty utrzymania – [...] zł miesięcznie ). Sam skarżący wskazał w piśmie z dnia [...] r., że jego wszystkie wydatki miesięczne ( ok. [...]zł ) przekraczają otrzymywane dochody. Organy I i II instancji wskazały, że w [...] r. miesięczny dochód skarżącego wynosił średnio [...]zł miesięcznie, a w okresie od stycznia do kwietnia [...] r. –[...]zł miesięcznie. Zawarł on w dniu [...] r. umowę [...]w wysokości [...]zł, a w dniu [...] r. umowę [...]w wysokości [...] zł. Niewątpliwe zatem, jak organy zasadnie uznały, skarżący starał się o zawarcie powyższych umów, mając wiedzę o nałożeniu na niego przedmiotowej kary pieniężnej. Sąd po przeanalizowaniu akt administracyjnych sprawy stwierdził, że organy obu instancji zasadnie uznały, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do umorzenia należności w postaci ważnego interesu podatnika czy tym bardziej interesu publicznego. Sytuacja materialna skarżącego jest skomplikowana, jednak nie wykazał on całkowitej utraty możliwości zarobkowania, czy też utraty całego posiadanego majątku. Nie wykazał też, że nie jest w stanie spłacić spornej należności z powodu okoliczności całkowicie od niego niezależnych, na które nie miał wpływu. Umorzenie przedmiotowej należności nie może również być oparte na przesłance w postaci interesu publicznego. W ramach tego pojęcia umarzanie należności publicznoprawnych jest bowiem dopuszczalne jedynie w wyjątkowych sytuacjach, a taka nie występuje w kontrolowanej sprawie. Zdaniem Sądu zatem, organy obu instancji zasadnie uznały brak podstaw do zastosowania w sprawie art. 67 a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, prawidłowo odmawiając umorzenia spornej należności. Ponadto, co należy podkreślić, wskazaną należność rozłożono na [...] rat, co jest niewątpliwie korzystne dla skarżącego. Rozłożenie należności na raty umożliwi skarżącemu wypełnienie obowiązku jej uiszczenia. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), oddalił skargę.