III SA/Po 294/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska Sędzia WSA Walentyna Długaszewska As. sąd. Małgorzata Bejgerowska (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi O. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2005r. Nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za usunięcie drzew o d d a l a s k a r g ę /-/ M. Bejgerowska /-/M. Kosewska /-/W. Długaszewska EW WSA/wyr.1 – sentencja wyroku Decyzją z dnia [...] lipca 2005 r., nr [...], Burmistrz Miasta i Gminy M., działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 88 i art. 89 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 22 września 2004 r. w sprawie trybu nakładania administracyjnych kar pieniężnych za usuwanie drzew i krzewów bez wymaganego zezwolenia oraz za zniszczenie terenów zieleni, zadrzewień albo drzew lub krzewów (Dz. U. Nr 219, poz. 2229), wymierzył O. K. administracyjną karę pieniężną w wysokości [...] zł za usunięcie bez wymaganego zezwolenia 1 sztuki drzewa – sosny zwyczajnej o obwodzie pnia [...] cm. W uzasadnieniu decyzji organ administracji pierwszej instancji wskazał, iż podczas przeprowadzonej w dniu [...] lutego 2005 r. wizji lokalnej na terenie nieruchomości oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] obręb K. , protokolarnie stwierdzono w toku oględzin dokonanie wycinki jednego drzewa – sosny zwyczajnej, bez wymaganego zezwolenia. Z treści powyższego protokołu wynika, że średnica usuniętego drzewa wynosiła 50 - 45 cm, a lokalizacja pnia wskazywała, że drzewo mogło stanowić zagrożenie dla istniejącego budynku. O. K. podpisał powyższy protokół nie wnosząc zastrzeżeń. Za usunięcie bez zezwolenia przedmiotowego drzewa – zgodnie z art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody została wymierzona kara pieniężna, w wysokości trzykrotnej opłaty należnej z tytułu usunięcia drzewa za zezwoleniem (art. 89 ust. 1 ustawy). Obwód pnia usuniętego drzewa ustalono przyjmując najmniejszy promień pnia pomniejszony o 10% zgodnie z przepisami art. 89 ust. 3 ustawy. Do wyliczenia kary w wysokości [...] zł organ pierwszej instancji przyjął następujące dane : gatunek drzewa – sosna zwyczajna, promień pnia – [...] cm, obwód pnia ustalany w wyżej wskazany sposób – [...] cm, współczynnik różnicujący stawki w zależności od obwodu pnia – 3,70 zł (ustalony na podstawie Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 13 października 2004 r. w sprawie stawek opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew – Dz. U. Nr 228, poz. 2306 ze zm.) – oraz trzykrotna stawka za 1 cm obwodu pnia – 30,01 (ustalana zgodnie z obwieszczeniem Ministra Środowiska z dnia 28 października 2004 r. w sprawie stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów oraz kar za zniszczenie zieleni na rok 2005 – M. P. Nr 44, poz. 779). W odwołaniu od powyższej decyzji organu pierwszej instancji O. K. wniósł o jej uchylenie i wyjaśnił, że nie jestem właścicielem nieruchomości oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] obręb K., ale jej użytkownikiem, na dowód czego załączył kopie odpisu księgi wieczystej. Odwołujący się podniósł, że przedmiotowa sosna od dłuższego czasu zagrażała życiu osób przebywających na nieruchomości oraz położonemu tam budynkowi, którego dach i rynny zostały uszkodzone przez gałęzie. Konieczność ścięcia drzewa powstała w listopadzie 2004 r. w związku z zapowiadanymi huraganami i deszczami. Zdaniem odwołującego się natychmiastowe ścięcie sosny zwyczajnej zapobiegło tragedii. W uzupełnieniu odwołania strona zarzuciła organowi pierwszo-instancyjnemu naruszenie prawa procesowego - art. 10 Kpa, mające wpływ na wynik sprawy, polegające na niezawiadomieniu o wszczęciu postępowania i o prawie do zapoznania z aktami sprawy, przez co uniemożliwiono stronie wypowiedzenie się w sprawie. Kolejnym zarzutem podniesionym przez odwołującego się był błąd w ustaleniach faktycznych polegający na braku ustalenia, że wycięta sosna zagrażała życiu i zdrowiu osobom przebywającym w jej pobliżu, na potwierdzenie czego przedłożył oświadczenia trzech osób. Decyzją z dnia [...] listopada 2005 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach tego rozstrzygnięcia organ drugiej instancji wskazał, że w związku z zawiadomieniem Komendanta Komisariatu Policji w M., organ pierwszej instancji wszczął postępowanie w sprawie wycięcia bez zezwolenia 1 drzewa (sosna zwyczajna) na działce nr [...] w K. przy ul. [...]. Wycięcia dokonano w listopadzie 2004 r., co wykazała przeprowadzona w dniu [...] lutego 2005 r. wizja lokalna. Organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody, wójt, burmistrz albo prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia. Powyższą karę nakłada się na sprawcę usunięcia w drodze decyzji administracyjnej. Wskazał również, iż sprawcą wycięcia drzewa na działce nr [...] w K. był O. K. i okoliczność ta nie jest przez niego kwestionowana. W myśl art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody, kary pieniężnej nie nakłada się tylko wówczas, jeżeli na wycięcie drzewa lub krzewu nie było wymagane zezwolenie, o którym mowa w art. 83 ust. 1 tej ustawy. W świetle art. 83 ust. 6 ustawy o ochronie przyrody zezwolenie na wycięcie nie jest wymagane w stosunku do drzew lub krzewów: 1) w lasach; 1) owocowych, z wyłączeniem rosnących na terenie nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków oraz w granicach parku narodowego lub rezerwatu przyrody - na obszarach nieobjętych ochroną krajobrazową 2) na plantacjach drzew i krzewów; 3) których wiek nie przekracza 5 lat; 4) usuwanych w związku z funkcjonowaniem ogrodów botanicznych lub zoologicznych; 2) usuwanych na podstawie decyzji właściwego organu z obszarów położonych między linią brzegu a wałem przeciwpowodziowym lub naturalnym wysokim brzegiem, w który wbudowano trasę wału przeciwpowodziowego, z wałów przeciwpowodziowych i terenów w odległości mniejszej niż 3 m od stopy wału; 3) które utrudniają widoczność sygnalizatorów i pociągów, a także utrudniają eksploatację urządzeń kolejowych albo powodują tworzenie na torowiskach zasp śnieżnych, usuwanych na podstawie decyzji właściwego organu; 4) stanowiących przeszkody lotnicze, usuwanych na podstawie decyzji właściwego organu. Organ drugiej instancji podkreślił, iż żaden z opisanych wyżej przypadków nie zachodzi w niniejszej sprawie. W tej sytuacji organ pierwszej instancji był zobligowany do nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, a wysokość tej kary ustalono w sposób prawidłowy. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego zarzut naruszenia w toku postępowania art. 10 § 1 Kpa jest bezpodstawny, gdyż skarżący został pisemnie powiadomiony o terminie oględzin miejsca wycięcia drzewa, w których brał udział. Odnosząc się do okoliczności zagrożenia życia osób przebywających na działce, organ odwoławczy wskazał, że nie ma on znaczenia dla rozpatrywanej sprawy, albowiem ewentualne zagrożenie nie zwalnia posiadacza nieruchomości, jakim jest O. K. (a właścicielem jest M. K. ), od uzyskania zezwolenia na wycięcie drzewa. W przypadku zaistnienia takiego zagrożenia wydanie zezwolenia nastąpiłoby bez pobierania opłaty za jego usuniecie, na podstawie art. 86 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie przyrody. W tych warunkach organ drugiej instancji uznał, że Burmistrz Miasta i Gminy M. prawidłowo zastosował przepis art. 88 i 89 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody wymierzając stronie karę za usunięcie drzewa bez wymaganego zezwolenia, w wysokości trzykrotnej należnej opłaty. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu O. K. wniósł o uchylenie decyzji organu drugiej instancji w sprawie wymierzenia kary pieniężnej, powtarzając zarzuty zawarte w odwołaniu i piśmie uzupełniającym z dnia [...] września 2005 r., tj. naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, mającego istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżący podniósł, że w protokole z wizji lokalnej – oględzin brak jest ustaleń, że gałęzie sosny uszkodziły dach i rynny budynku znajdującego się na nieruchomości. Powtórzył także argument, że przedmiotowa sosna od dłuższego czasu zagrażała życiu osób przebywających na nieruchomości i usunięcie sosny zwyczajnej w listopadzie 2004 r. zapobiegło tragedii. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Dodatkowo wskazano, że pierwszą czynnością organu administracji pierwszej instancji było zawiadomienie o oględzinach i z tą datą nastąpiło wszczęcie postępowania w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Rozpoznając wniesioną skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), a także art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) bada, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a w szczególności czy przy jej wydawaniu doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów postępowania, dającego podstawę do jego wznowienia, względnie mającego istotny wpływ na wynik tego postępowania (art. 145 powyższej ustawy). Do takich naruszeń prawa materialnego, względnie procesowego w niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, nie doszło. Organ administracji prawidłowo uznał, na gruncie przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880 ze zm.), iż przyjęte w tej ustawie rozwiązania w szczególności obowiązek uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew i krzewów, skierowane są do posiadacza nieruchomości i na nim ciąży odpowiedzialność za usunięcie drzew i krzewów bez wymaganego zezwolenia i związane z tym sankcje w postaci kary administracyjnej i to bez względu na to, czy dokonał wycinki osobiście, czy też polecił wycięcie drzewa innej osobie. Prawidłowo również organ administracji wskazał, iż w niniejszej sprawie nie zachodziła żadna z enumeratywnie wskazanych w art. 83 ust. 6 powołanej powyżej ustawy, sytuacji określających, kiedy wycięcie drzewa lub krzewu nie wymaga zezwolenia. Podniesiona przez skarżącego okoliczność, iż przedmiotowe drzewo stanowiło zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi i mienia oznacza, w świetle przepisów ustawy (art. 86 ust. 1 pkt 4 ustawy) jedynie to, że w razie wystąpienia o wydanie pozwolenia na wycięcie takiego drzewa, pozwolenie zostałoby udzielone bez pobierania opłaty, nie stanowi natomiast podstawy do przyjęcia, że posiadacz nieruchomości mógł dokonać wycinki takiego drzewa bez zezwolenia, o ile nie zachodzi jedna z sytuacji określonych w art. 83 ust. 6 analizowanej ustawy. Wbrew twierdzeniom skarżącego okoliczność zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia na nieruchomości została opisana w protokole z wizji lokalnej, podpisanym przez skarżącego bez zastrzeżeń. Ponadto do kwestii tej odniesiono się również w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zakładając nawet, że sosna stanowiła takie zagrożenie, to jak podał skarżący, stan taki miał miejsce od dłuższego czasu, a więc tym bardziej jego działania winny być poprzedzone uzyskaniem stosownego zezwolenia (art. 83 ust. 1 ustawy). Tymczasem nie podjął on w tym zakresie żadnych kroków i jako posiadacz nieruchomości nie złożył stosownego wniosku. Na gruncie zebranego w toku postępowania materiału dowodowego, a zwłaszcza podpisanego przez skarżącego protokołu z wizji z dnia [...] lutego 2005 r., oraz treści pism samego skarżącego, należy uznać, iż organ administracji prawidłowo ustalił, iż wycinki drzewa dokonał O. K. , czego on sam nie kwestionuje. Na marginesie Sąd zauważa, że na wniosek skarżącego decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. Burmistrz Miasta i Gminy M. rozłożył na raty nałożoną karę na okres 5 lat, co samo w sobie świadczy o tym, że obecnie nie ma wątpliwości co do okoliczności zdarzenia oraz tego, kto ponosi odpowiedzialność za wycięcie drzewa. Fakt, że skarżący jest użytkownikiem nieruchomości, a nie jej współwłaścicielem, jak wynika z uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji, nie ma znaczenia dla oceny zasadności nałożenia na skarżącego, jako posiadacza przedmiotowej nieruchomości, administracyjnej kary pieniężnej przewidzianej w art. 88 ust. 2 ustawy o ochronie przyrody. Bezsporne pozostają ustalenia organów administracyjnych co do wymiarów pnia objętego niniejszym postępowaniem drzewa, albowiem ustalenie średnicy i obwodu pnia nastąpiło protokolarnie, z udziałem skarżącego w dniu 16 lutego 2005 r., a protokół ten skarżący podpisał bez zastrzeżeń. Przedstawiony zaś szczegółowo w decyzji organu pierwszej instancji sposób wyliczania na tej podstawie kary administracyjnej w wysokości [...] zł uznać należy za zgodny z powołanymi przepisami i poprawny rachunkowo, czego zresztą skarżący nie kwestionuje. Sąd dostrzega naruszenie przez organy administracyjne obowiązku zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu i umożliwienia jej wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego, wynikającego z art. 10 Kpa, poprzez niezawiadamienie o prawie zapoznania się z aktami sprawy i zgłaszania własnych wniosków dowodowych przed organem pierwszej i drugiej instancji. Niemniej w ocenie Sądu uchybienie to choć istotne, nie mogło mieć wpływu wynik sprawy, albowiem O. K. uczestniczył aktywnie w oględzinach, przeprowadzonych w toku niniejszego postępowania, a nadto przedkładał pisma, w których jednak nie podnosił żadnych nowych okoliczności w sprawie. Uchybienie organu polegające na niezawiadomieniu skarżącego o wszczęciu niniejszego postępowania (wszczętego z urzędu) podczas, gdy został on zawiadomiony o planowanej pierwszej czynności w sprawie, uznać należy za uchybienie nie mogące mieć wpływu na wynik sprawy. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd uznał, iż zarzuty skargi nie mogły zostać uwzględnione, wobec czego podlegała ona oddaleniu na podstawie art. 151 powołanej wcześniej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. /-/M. Bejgerowska /-/M. Kosewska /-/W. Długaszewska EWd